Tło historyczne przedmiotów etyki: filozofowie, kraje i szkoły filozoficzne.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 1.02.2024 o 10:09

Rodzaj zadania: Esej

Dodane: 31.01.2024 o 13:31

Etyka jako dziedzina filozofii zajmuje się badaniem moralności, czyli zasad i norm dotyczących tego, co uznaje się za dobre lub złe, słuszne lub niesłuszne. Jej korzenie sięgają starożytności, a na przestrzeni wieków wielu filozofów zajmowało się problematyką moralną, doszukując się uniwersalnych zasad etycznych lub ich relatywizując, kształtując tym samym dzisiejsze rozumienie etyki i jej znaczenia.

Wśród najważniejszych starożytnych filozofów, którzy zajęli się etyką byli przedstawiciele szkół greckich, zarówno z okresu klasycznego, jak i helleńskiego. Sokrates, choć sam nie zostawił po sobie pisemnych prac, znany jest z dialogów Platona jako myśliciel poszukujący definicji cnót - takich jak sprawiedliwość, mądrość, umiar czy odwaga. Przez metodykę zadawania ciągu pytań, znanej jako metoda sokratejska, pragnął doprowadzić swoich rozmówców do uświadomienia sobie prawdy i moralnej poprawności.

Platon, uczeń Sokratesa, w swoich dialogach umieścił etykę w centrum zainteresowania. Jego idee dotyczące idei Dobra, zaprezentowane między innymi w "Państwie", przedstawiają moralność jako coś, co wiąże się z wyborem wartości intelektualnych ponad materialnymi i jako dążenie do bycia w harmonii z porządkiem wiecznych i niezmiennych Idei.

Arystoteles, uczeń Platona, w swym traktacie "Etyka Nikomachejska" podchodził do etyki w bardziej praktyczny sposób, uznając za ostateczny cel życia ludzkiego "eudajmonię", czyli dobrostan i szczęście. Dla Arystotelesa moralność opierała się na znalezieniu "złotego środka" między skrajnościami zachowań w różnych dziedzinach życia.

Okres późniejszy przyniósł rozwojowi etyki wnioski nurtów takich jak stoicyzm i epikureizm. Stoicy, z których najbardziej znany jest Seneka, utrzymywali, że szczęście wynika z życia zgodnie z naturą i posiadania doskonałych cnót. Z kolei Epikur i jego naśladowcy, choć często mylnie kojarzeni z hedonizmem, szukali szczęścia w unikaniu cierpienia i dążeniu do ataraksji – stanu niezakłóconego spokoju ducha.

W średniowieczu etyka przyjęła pewne aspekty chrześcijańskiej doktryny moralnej. Święty Tomasz z Akwinu w swojej pracy "Suma teologiczna" łączył elementy filozoficzne, przede wszystkim arystotelizm, z teologią, dążył do zrozumienia i wytłumaczenia zasad moralnych z perspektywy chrześcijańskiej.

Nowożytność przyniosła filozofom takim jak Immanuel Kant nowe podejścia do etyki. Kant w "Krytyce praktycznego rozumu" opracował etykę deontologiczną, według której działania należy oceniać nie przez ich konsekwencje, ale przez to, czy wynikają z obowiązku oraz czy można by chcieć, aby zasada (maksyma), która je kieruje, stała się uniwersalnym prawem.

W wiekach XIX i XX filozofowie tacy jak John Stuart Mill i Jeremy Bentham rozwijali utylitaryzm, teorię etyczną, wg której właściwość moralna działania określona jest przez jego użyteczność, tj. zdolność do maksymalizacji szczęścia dla jak największej liczby osób.

Friedrich Nietzsche z kolei krytykował moralność opartą na tradycji i religii, postulując rewizję wartości i stworzenie "nadczłowieka", niezależnego od społecznych norm i cnót. W XX wieku Martin Heidegger i Emmanuel Levinas rozwinęli pomysł etyki jako fundamentalnej struktury ludzkiego bytu i odpowiedzialności wobec innego człowieka.

Podsumowując, historia etyki jest historią ewolucji myśli, w której każda epoka wnosi nowe idee i perspektywy na temat tego, co jest moralnie słuszne. Kultura moralności ciągle się rozwija w kontekście ewolucji społecznej, intelektualnej i duchowej ludzkości. Filozofowie od starożytnych Greków po współczesnych myślicieli nieustannie dążą do zrozumienia i wyjaśnienia uniwersalnych zasad działania moralnego.