Interakcjonizm symboliczny Herberta Blumera: sukces socjologii i nowe ujęcie pragmatyzmu.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 17.02.2024 o 14:06

Rodzaj zadania: Esej

Dodane: 13.02.2024 o 1:02

Interakcjonizm symboliczny jest jednym z głównych kierunków w socjologii, skupiającym się na mikroperspektywie interakcji społecznych. Jego twórca, Herbert Blumer, zaproponował koncepcję społeczeństwa zbudowanego na bazie znaczeń, które są tworzone w procesie interakcji międzyludzkich. Koncepcja ta stanowi sukces socjologii, ponieważ wprowadza nową jakość w rozumieniu dynamiki życia społecznego i ukazuje, jak bardzo skomplikowany proces tworzenia rzeczywistości społecznej zależy od interakcji między jednostkami.

Blumer rozwijał swój interakcjonizm symboliczny od lat 30. do 80. XX wieku, wychodząc z założeń pragmatyzmu filozoficznego, a zwłaszcza z myśli George'a Herberta Meada, który wskazał na znaczenie gestów i symboli w komunikowaniu się ludzi. Blumer posunął się jednak daleko poza te koncepcje, uznając, że rzeczywistość społeczna i znaczenia przyjmowane przez jednostki są stale negocjowane w procesie interakcji społecznych.

Punkt wyjścia interakcjonizmu symbolicznego to przekonanie, że ludzie działają na podstawie znaczeń, które nadają różnym obiektom w swoim otoczeniu. Znaczenia te nie są stałe ani uniwersalne, ale są produktem społecznym, ustalanym w procesie interakcji. To, jak ludzie interpretują rzeczywistość i wchodzą z nią w interakcje, kształtuje ich zachowania, podejmowane decyzje oraz ostatecznie strukturę społeczną.

Sukces koncepcji Blumera w socjologii polega na tym, że oferuje ona narzędzia do eksplorowania, jak konkretnie dochodzi do tworzenia i negocjacji znaczeń. Oferuje możliwość zrozumienia, jak na podstawie subiektywnie interpretowanej rzeczywistości ludzie kształtują swoje życie społeczne. Ujmowanie rzeczywistości jako negocjowanego produktu pozwala badaczom przeanalizować dynamiczny charakter relacji społecznych i nieustanną zmienność kultur społecznych.

Interakcjonizm symboliczny również stanowi krok dalej od pragmatyzmu, ponieważ koncentruje się na świadomej działalności jednostek w tworzeniu społecznego świata poprzez nieustanną interpretację i nadawanie znaczeń. Pragmatyzm podkreślał rozwój społeczny i adaptacje jednostki do otoczenia poprzez sukcesywną zmianę nawyków i działania praktycznego. Blumer idzie o krok dalej, sugerując, że to właśnie symboliczne aspekty interakcji – język, gesty, znaki – są kluczowe dla rozumienia działalności społecznej i jej konsekwencji dla jednostki oraz społeczeństwa.

Kolejnym istotnym aspektem koncepcji Blumera jest podkreślenie roli jednostki jako aktywnego uczestnika w kształtowaniu rzeczywistości społecznej. W przeciwieństwie do wcześniejszych podejść socjologicznych, które często uznawały jednostkę za pasywny element podlegający strukturom społecznym, interakcjonizm symboliczny wskazuje na możliwość i konieczność twórczej aktywności człowieka w porządku społecznym.

Wartością interakcjonizmu symbolicznego jest również to, że przekroczył on granice dyscypliny socjologicznej, wpływając na rozwój takich dziedzin jak psychologia społeczna, antropologia, kryminologia czy edukacja. Stał się nie tylko sukcesem socjologii w sensie teoretycznym, ale przyczynił się też do lepszego zrozumienia praktycznych aspektów życia społecznego.

Podsumowując, interakcjonizm symboliczny Herberta Blumera jest zasadniczym kierunkiem w socjologii, który wzbogacił dyscyplinę o nowe metody analizy życia społecznego. Znacząco wykracza poza ramy pragmatyzmu, akcentując wagę symboli i znaczeń w działaniu ludzkim i strukturalizacji społeczeństwa. Zapewnia narzędzia do analizy mikrostrukturalnych procesów społecznych, jednocześnie podkreślając kreatywność i aktywność jednostki w tworzeniu swojej rzeczywistości społecznej.