Metoda IAHP (Elementarz Glenn Domana) w pracy rehabilitacyjno-wychowawczej osób z niepełnosprawnością ntelektualną

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 22.08.2024 o 15:47

Rodzaj zadania: Referat

Dodane: 20.08.2024 o 22:48

Metoda IAHP (Institutes for the Achievement of Human Potential), znana również jako metoda Glenn Domana, od dawna jest przedmiotem kontrowersji oraz debat w środowiskach medycznych i pedagogicznych. Glenn Doman, amerykański fizjoterapeuta, opracował tę metodę w latach 50-tych XX wieku, z zamiarem wsparcia rozwoju dzieci z uszkodzeniami mózgu. Postuluje ona, że intensywne ćwiczenia fizyczne i stymulacja sensoryczna mogą przyczynić się do poprawy funkcjonowania mózgu. Ta teoria stała się podstawą licznych programów terapii dzieci z niepełnosprawnościami intelektualnymi na całym świecie, w tym także w Polsce.

Metoda IAHP bazuje na założeniu, że mózg posiada zdolność do reorganizacji i kompensacji uszkodzeń, co jest często określane jako neuroplastyczność. Glenn Doman twierdził, że poprzez codzienną stymulację intelektualną, sensoryczną i ruchową, dzieci mogą osiągnąć wyższy poziom funkcjonowania, niż to jest zazwyczaj odbierane przez tradycyjne metody terapii. Kluczowe elementy metody to m.in. intensywna aktywność fizyczna, ćwiczenia oddechowe, nauka przez zabawę, a także stosowanie specjalnych kart do nauki czytania i matematyki.

Jednym z fundamentalnych narzędzi używanych w metodzie Domana jest tzw. Elementarz Domana, czyli zestaw specjalnych flashcards (kart) z prostymi słowami oraz obrazkami, które mają pomagać dzieciom w nauce czytania. Karty te są prezentowane dzieciom w szybkim tempie, co ma na celu wzbudzenie zainteresowania i utrzymanie uwagi. Sam proces opiera się na założeniu, że dzieci mają naturalne predyspozycje do nauki poprzez patrzenie na odpowiednie bodźce wizualne od wczesnych miesięcy życia.

W Polsce metoda IAHP oraz Elementarz Glenn Domana zaczęły zyskiwać na popularności w latach 90-tych XX wieku. Wiele rodzin z dziećmi z różnymi formami niepełnosprawności intelektualnej zaczęło korzystać z tego podejścia w nadziei na poprawę umiejętności swoich dzieci. Pierwsze polskie publikacje na temat metody IAHP pojawiły się w latach 90-tych, czerpiąc z doświadczeń zagranicznych oraz adaptując program do lokalnych warunków edukacyjnych i kulturowych.

Jednym z polskich ośrodków specjalizujących się w wykorzystaniu metody IAHP jest Instytut Glenna Domana, który prowadzi kursy oraz szkolenia dla rodziców i terapeutów. Instytut ten promuje programy, które są dostosowane do indywidualnych potrzeb każdego dziecka, obejmując ćwiczenia ruchowe, naukowe oraz stymulacje sensoryczne. Zajęcia te często obejmują rodziców, co jest wynikiem przekonania, że ich zaangażowanie i codzienna praca z dzieckiem przynosi najlepsze efekty.

W badaniach naukowych nad skutecznością metody IAHP i Elementarza Domana wyniki są jednak mieszane. Krytycy zwracają uwagę, że wiele studiów nad tą metodą jest ograniczonych pod względem metodologicznym, co utrudnia wyciąganie jednoznacznych wniosków. Przykładem może być analiza przeprowadzona przez American Academy of Pediatrics, która stwierdziła, że dowody na skuteczność metody IAHP w rehabilitacji dzieci z uszkodzeniami mózgu są nieprzekonujące i niewystarczające.

Jedną z głównych kontrowersji wokół metody IAHP jest jej podejście do intensywnej stymulacji, co może być męczące zarówno dla dzieci, jak i dla ich rodzin. Z drugiej strony, niektórzy rodzice i terapeuci zgłaszają pozytywne zmiany w rozwoju dzieci, które stosowały programy oparte na metodzie Domana. Różnice w raportowanych wynikach mogą wynikać z indywidualnych zróżnicowań w problemach neurologicznych dzieci, a także sposobu realizowania programu przez rodziny i specjalistów.

Metoda IAHP znalazła swoje zastosowanie także w polskim systemie edukacyjnym i terapeutycznym. Szkoły specjalne, ośrodki rehabilitacyjne oraz prywatne gabinety terapeutyczne często korzystają z jej elementów, zwłaszcza z kart Domana, jako uzupełnienie terapii logopedycznych i pedagogicznych. Co więcej, rośnie zainteresowanie badaniami nad neuroplastycznością mózgu, co może prowadzić do wzmożonego zainteresowania tym podejściem oraz integracji jego elementów z innymi metodami rehabilitacyjnymi.

Nie można jednak zapominać, że każda metoda terapeutyczna powinna być stosowana z rozwagą i w kontekście indywidualnych potrzeb dziecka. Chociaż na temat skuteczności metody IAHP i Elementarza Domana krążą różne opinie, a ostateczne dowody naukowe są jeszcze niewystarczające, warto uwzględniać zarówno potencjalne korzyści, jak i ograniczenia tego podejścia. Rodzice i specjaliści muszą pamiętać, że intensywna terapia może być wyczerpująca, i dlatego kluczowe jest monitorowanie stanu psychofizycznego dziecka oraz regularna konsultacja z wielodyscyplinarnym zespołem specjalistów.

Ważną kwestią jest również integracja różnych metod terapeutycznych, aby stworzyć dla dziecka jak najbardziej korzystne warunki do rozwoju. Wielu specjalistów zauważa, że kombinacja metod opartych na najnowszych badaniach z elementami tradycyjnych terapij może przynieść najlepsze rezultaty. Dlatego metoda IAHP powinna być stosowana jako jedno z wielu narzędzi w szeroko pojętym procesie rehabilitacji i edukacji dzieci z niepełnosprawnościami intelektualnymi.

Podsumowując, metoda IAHP, oparta na naukach Glenn Domana, jest interesującym podejściem w terapii dzieci z niepełnosprawnościami intelektualnymi, które zyskało popularność również w Polsce. Choć jej skuteczność nie jest jednoznacznie potwierdzona przez badania naukowe, wielu rodziców i terapeutów zauważa pozytywne efekty jej stosowania. Ważne jest jednak, aby podejść do tej metody z krytycznym myśleniem i uwzględnić indywidualne potrzeby oraz możliwości każdego dziecka. Stale rozwijająca się nauka oraz doświadczenia praktyczne mogą przyczynić się do dalszej poprawy oraz adaptacji tej metody, tak aby mogła ona jak najlepiej służyć osobom z niepełnosprawnościami intelektualnymi.

Podkreślić także należy, że środowisko terapeutyczne powinno stale monitorować rozwój i adaptacje podejść terapeutycznych, jak metoda IAHP, w kontekście najnowszych badań naukowych. Właściwa analiza, systematyczne oceny oraz wsparcie badawcze mogą znacząco przyczynić się do dalszego doskonalenia metod rehabilitacyjnych, co przyniesie korzyści nie tylko dzieciom, ale również całym rodzinom zaangażowanym w proces terapeutyczny.