Zjawisko akceptacji społecznej: badacze, ich definicje oraz teorie

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 19.12.2024 o 13:12

Rodzaj zadania: Referat

Dodane: 12.12.2024 o 21:39

Zjawisko akceptacji społecznej jest tematem niezwykle złożonym i wielowymiarowym, które od dawna intryguje zarówno socjologów, jak i psychologów społecznych. Akceptacja społeczna odgrywa kluczową rolę w procesach społecznych, wpływając na integrację społeczną, dynamikę grup oraz kształtowanie tożsamości jednostek. W literaturze naukowej znajduje swoje odzwierciedlenie w rozmaitych teoriach i definicjach, które pomimo różnic, często zbieżnie akcentują jej istotne aspekty.

Jednym z pionierów w badaniu akceptacji społecznej był Solomon Asch, który w latach 50. XX wieku przeprowadził eksperymenty dotyczące konformizmu. Eksperyment Ascha, polegający na ocenie długości linii przez grupę uczestników, ukazał, jak silnie jednostki mogą poddawać się presji grupowej, nawet wbrew własnemu przekonaniu. Asch stwierdził, że potrzeba przynależności i utrzymania zgodności społecznej może prowadzić do zmiany postrzegania rzeczywistości ("Social Psychology," 1952, s. 450).

Herbert Kelman, rozwijając ideę Ascha, wyróżniał trzy mechanizmy akceptacji społecznej: podporządkowanie, identyfikację i internalizację. Podporządkowanie to zmiana zachowania spowodowana oczekiwaniem nagrody lub uniknięciem kary. Identyfikacja opiera się na pragnieniu identyfikowania się z określoną grupą lub jednostką, natomiast internalizacja jest głęboką akceptacją norm i wartości grupy jako własnych ("Processes of Opinion Change," 1961, s. 62-66).

Kolejną istotną teorią w kontekście akceptacji społecznej jest teoria perspektywy społecznej Latanégo, stworzona przez Bibba Latané w latach 80. Jego model wpływu społecznego sugeruje, że siła wpływu społecznego zależy od trzech czynników: liczby osób wywierających wpływ, ich siły (czyli znaczenia) oraz bezpośredniości (gdy wpływ jest wywierany przez osoby fizycznie bliskie). Teoria ta pomaga zrozumieć, dlaczego jednostki mogą reagować podobnie na normy grupowe w różnych sytuacjach społecznych ("The Psychology of Social Impact," 1981, s. 343-356).

Albert Bandura, znany ze swojej teorii społecznego uczenia się, argumentował, że akceptacja społeczna wiąże się z procesem modelowania zachowań. W jego teorii kluczowym czynnikiem jest obserwacyjna nauka, gdzie jednostki uczą się zachowań społecznie akceptowanych poprzez obserwację innych i naśladowanie ich działań ("Social Learning Theory," 1977, s. 22). Podkreślał też, że w procesie socjalizacji rola nagród i kar jest istotna, ale nie decydująca; liczy się także kontekst społeczny i kulturowy, który współtworzy ramy akceptowanych zachowań.

Teorie te znajdują swoje zastosowanie nie tylko w kontekście socjologicznym, ale również w ujęciu psychologicznym, gdzie akceptacja społeczna wiąże się z koncepcjami tożsamości społecznej i samooceny. Henri Tajfel i John Turner, twórcy teorii tożsamości społecznej, zakładali, że identyfikacja z grupą społeczną jest kluczowym elementem budowania tożsamości jednostki. Postrzeganie siebie jako członka grupy wpływa na zachowania zgodne z normami tej grupy, a akceptacja społeczna staje się elementem wzmocnienia poczucia własnej wartości ("An Integrative Theory of Intergroup Conflict," 1979, s. 40-41).

Równie istotne są badania przeprowadzone przez Carla Rogersa, który w kontekście psychoterapii humanistycznej przedstawiał ideę bezwarunkowej akceptacji jako kluczowego elementu wspierania jednostki w procesie samorealizacji ("On Becoming a Person," 1961, s. 59). Rogers twierdził, że akceptacja i pozytywne wsparcie ze strony innych prowadzi do większej samoakceptacji i dojrzałości psychicznej, co z kolei wpływa na zdolność jednostek do przyjmowania norm społecznych.

Nie można pominąć również Ericha Fromma, który w swojej analizie społecznej i psychoanalitycznej badał wpływ kapitalizmu na akceptację społeczną jednostek. Fromm zauważał, że społeczeństwa konsumpcyjne promują postawy uległości, gdzie akceptacja społeczna staje się równoznaczna z przynależnością do grupy konsumentów, a jednostki zmuszone są do poszukiwania aprobaty poprzez konsumpcję dóbr materialnych ("To Have or To Be?," 1976, s. 57).

Z uwagi na rozwój technologii oraz rosnącą globalizację, akceptacja społeczna zyskała nowy wymiar w erze cyfrowej. Badania nad wpływem mediów społecznościowych wskazują, że wirtualne środowiska stwarzają nowe platformy dla poszukiwania akceptacji, co wiąże się z potrzebą uczestnictwa i identyfikacji w społecznościach online. Zjawiska takie jak „lajki” czy „followersi” na platformach takich jak Facebook czy Instagram stały się współczesnymi miernikami akceptacji społecznej, wpływając na samoocenę jednostek oraz ich postrzeganie siebie ("Digital Youth, Innovation, and the Unexpected," 2008, s. 117).

Podsumowując, zjawisko akceptacji społecznej jest rezultatem złożonej sieci procesów psychologicznych i socjologicznych, które wpływają na zachowania jednostek w grupach społecznych. Zrozumienie mechanizmów tego zjawiska pozwala na głębszą analizę dynamiki grupowej oraz relacji interpersonalnych, co ma szerokie zastosowanie zarówno w psychoterapii, edukacji, jak i marketingu. Badania i teorie opracowane przez Ascha, Kelmana, Latanégo, Bandurę, Tajfela, Turnera, Rogersa oraz Fromma dostarczają nieocenionych ram do analizowania potrzeby akceptacji oraz jej wpływu na jednostki i społeczeństwa.

Bibliografia:

1. Asch, S. E. (1952). *Social Psychology.* Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall. 2. Bandura, A. (1977). *Social Learning Theory.* Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall. 3. Fromm, E. (1976). *To Have or To Be?* New York: Harper & Row. 4. Kelman, H. C. (1961). Processes of Opinion Change. *Public Opinion Quarterly, 25*(1), 57-78. 5. Latané, B. (1981). The Psychology of Social Impact. *American Psychologist, 36*(4), 343-356. 6. Rogers, C. R. (1961). *On Becoming a Person.* Boston: Houghton Mifflin. 7. Tajfel, H., & Turner, J. C. (1979). An Integrative Theory of Intergroup Conflict. W: W. G. Austin & S. Worchel (red.), *The Social Psychology of Intergroup Relations* (s. 33-47). Monterey, CA: Brooks/Cole. 8. DiMaggio, P. (2008). Digital Youth, Innovation, and the Unexpected. W: T. McPherson (red.), *Digital Youth, Innovation, and the Unexpected* (s. 115-130). Cambridge, MA: The MIT Press.