Referat: JJ. Rousseau „Emil, czyli o wychowaniu” oraz Janusz Korczak „Prawo dziecka do szacunku” - Polska w drodze do poznania i respektowania praw dziecka oraz stosowania metod i osiągnięć współczesnej pedagogiki

Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 28.12.2024 o 19:59

Rodzaj zadania: Referat

Dodane: 28.12.2024 o 12:37

W XVIII wieku świat edukacyjny był w zasięgu radykalnych zmian. To właśnie wtedy filozof Jean-Jacques Rousseau zdecydował się opublikować swoje dzieło "Emil, czyli o wychowaniu", które na zawsze zmieniło spojrzenie na pedagogikę, wprowadzając nowoczesne idee skoncentrowane na naturalnych potrzebach i rozwoju dzieci. Rousseau, przekuwając swoje filozoficzne spostrzeżenia na praktykę pedagogiczną, wyłamywał się z konwencjonalnych schematów, prezentując wizję wychowania, która była nie do pomyślenia dla ówczesnych teorii. Dla niego kluczowym było przekonanie, że dzieci są z natury dobre i że to wpływ społeczeństwa może prowadzić do złych działań. Dlatego też postulował, że najważniejszym zadaniem jest stworzenie warunków, które pozwolą dzieciom rozwijać się zgodnie z ich naturalnymi skłonnościami i zainteresowaniami, bez ingerencji doroślejszego świata w takim stopniu, który zakłóciłby ich naturalny rozwój.

"Emil" to swoisty manifest wolności edukacyjnej, gdzie dziecko, czyli bohater dzieła, staje się symbolem wychowanka rozwijającego się zgodnie z naturą. Rousseau przedstawia w swojej pracy trójkątną koncepcję wychowania obejmującą naturę, ludzi i rzeczy. Współcześnie można to porównać do synergii między rodziną, nauczycielami a środowiskiem. Nacisk, jaki kładzie na edukację sensoryczną, jest paralelny do późniejszych innowacyjnych metod nauczania, takich jak pedagogika Marii Montessori, gdzie dziecko poznaje świat poprzez bezpośrednie interakcje z otoczeniem i aktywności, które angażują różne zmysły. Montessori, podobnie jak Rousseau, uważa, że najważniejsze jest, aby dzieci miały możliwość działania, nieograniczane zbyt surowymi regułami dorosłych, które mogłyby hamować ich samodzielne odkrywanie świata.

W Polsce ideały Rousseau wywarły głęboki wpływ, szczególnie inspirując myśl pedagogiczną Janusza Korczaka w początku XX wieku. Korczak, zarówno lekarz, jak i pedagog, pisał o prawach dziecka w swoim monumentalnym dziele "Prawo dziecka do szacunku". Jego rewolucyjna koncepcja postrzega dziecko jako pełnoprawnego człowieka, zasługującego na te same prawa i szacunek co dorośli. Prace Korczaka stały się kamieniem milowym w polskiej edukacji i prekursorem Konwencji o prawach dziecka przyjętej przez ONZ w 1989 roku. Podobnie do Rousseau, Korczak dostrzegał fundamentalną rolę emocji i potrzeb dziecka. W swoich domach dziecka wprowadzał niespotykane wtedy elementy samorządu dziecięcego, umożliwiając młodym ludziom uczestnictwo w podejmowaniu decyzji dotyczących codziennego życia wspólnoty.

Korczak inspirując się ideą szacunku dla indywidualnych potrzeb dziecka, podkreślał rolę dialogu międzypokoleniowego. W czasach, gdy dzieci często były marginalizowane i traktowane z pobłażaniem, jego przekonania były rewolucyjne. Jego podejście stawiało dialog na równi z dyscypliną, tworząc przestrzeń dla współpracy i współtworzenia reguł przez dzieci. Korczak, podobnie jak Montessori w swoim podejściu do edukacji, wskazywał na potrzebę tworzenia przestrzeni, w której dziecko może samodzielnie doświadczyć świata i nauczyć się na swoich błędach.

Nie można pominąć wpływu innych czołowych twórców literatury pedagogicznej, jak Maria Grzegorzewska czy Czesław Rączkowski, którzy wnieśli znaczący wkład w rozwój edukacji w Polsce, propagując idee zbliżone do koncepcji Rousseau i Korczaka. Dążenia Montessori, skoncentrowane wokół tworzenia środowisk sprzyjających autonomicznemu rozwojowi dzieci, harmonizują w pełni z przekonaniami tych dwóch wielkich myślicieli.

W dzisiejszych czasach polska pedagogika nieustannie czerpie z tych inspirujących osiągnięć przeszłości. Wzmacnianie praw dziecka, wspieranie samodzielności w nauce i respektowanie ich indywidualności to idee, które coraz silniej zaznaczają się w polskim systemie edukacji. Konwencja o prawach dziecka stanowi solidny fundament prawny, który formuje polską edukację oraz politykę społeczną, wskazując na stały rozwój i dostosowanie się do ideałów wprowadzanych przez takich wizjonerów jak Rousseau i Korczak.

Kombinacja filozofii Rousseau i praktyki Korczaka to dowód na to, że państwa, w tym Polska, coraz bardziej doceniają wartości niematerialne i materialne, które dzieci wnoszą do społeczeństwa. Edukacja przeszła długą drogę, by uznać dzieci nie tylko jako przyszłych dorosłych, ale jako pełnoprawnych uczestników teraźniejszości. Nowoczesne metody pedagogiczne, takie jak alternatywne podejścia edukacyjne, teorie inteligencji wielorakiej oraz pedagogika krytyczna, spinają klamrą i rozwijają niektóre idee zaproponowane przez Rousseau i Korczaka. Wyzwanie polegające na zrozumieniu i pełnym stosowaniu tych praw pozostaje jednym z kluczowych zadań dla współczesnego systemu edukacji, prowadząc Polskę na czoło państw promujących i respektujących prawa dziecka w swoich programach edukacyjnych. Dążenie do znalezienia równowagi między tradycją a innowacją w edukacji podkreśla nieustanny rozwój i potencjał, który Polska, wraz ze światową społecznością edukacyjną, dąży do realizacji.