Rewolucja Angielska. Monarchia parlamentarna.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 17.11.2024 o 21:10

Rodzaj zadania: Referat

Dodane: 13.11.2024 o 15:22

Tytuł: Rewolucja Angielska: Droga ku Monarchii Parlamentarnej

Rewolucja angielska, często określana jako angielska wojna domowa, rozgrywająca się w XVII wieku, stanowi jeden z kluczowych momentów w historii Wysp Brytyjskich. Od 1642 do 1651 roku Anglia była areną dramatycznych starć pomiędzy monarchią a parlamentem, co wywarło niezatarte piętno na jej politycznym i społecznym krajobrazie. Te zdarzenia nie tylko wykreowały nowy układ sił w Anglii, ale również miały dalekosiężne konsekwencje w całej Europie, torując drogę nowoczesnym demokracjom i systemom konstytucyjnym.

Korzenie tego konfliktu można doszukiwać się w XVI wieku, kiedy to monarchowie z dynastii Tudorów zaczęli konsolidować władzę królewską, starając się ograniczyć wpływy arystokracji i uniezależnić od struktury feudalnej. Był to czas, gdy król Henryk VIII i jego następcy budowali podstawy absolutystycznego rządzenia, co prowadziło do trwałych napięć z arystokracją i parlamentem, które były źródłem późniejszych konfliktów. Niemniej to rządy Karola I z dynastii Stuartów przyniosły prawdziwą eskalację. Karol starał się wprowadzić absolutyzm na wzór Francji Ludwika XIV, czego parlament nie mógł zaakceptować.

W 1628 roku napięcie między królem a parlamentem osiągnęło apogeum, gdy uchwalono "Petition of Right", dokument ograniczający prerogatywy królewskie, takie jak samodzielne nakładanie podatków i prowadzenie bezprawnych aresztowań. Mimo to, w 1629 roku, władca rozwiązał parlament i rozpoczął okres znany jako "jedenastoletnia tyrania", kiedy to próbował rządzić bez zgody parlamentu, co zakończyło się fiaskiem. Wojenna klęska ze Szkocją zmusiła go do ponownego zwołania parlamentu w 164 roku, aby zabezpieczyć fundusze na pokrycie wojennych wydatków. Jednak to tylko spotęgowało istniejące już napięcia.

Były to czasy, gdy Anglia weszła w otwarty konflikt. W 1642 roku wybuchła wojna domowa, która podzieliła kraj na dwie zwalczające się frakcje: rojalistów, wiernych królowi, oraz parlamentarzystów, domagających się większych praw dla parlamentu. Pierwsza faza wojny trwała do 1646 roku i zakończyła się sukcesem sił parlamentarnych pod wodzą genialnego dowódcy, Olivera Cromwella, który pokonał wojska królewskie w bitwie pod Naseby. Upadek wojsk rojalistycznych zmusił Karola I do szukania schronienia w Szkocji, co skończyło się jego wydaniem Anglikom.

Kolejna faza konfliktu, znana jako wojna trzech królestw, trwała od 1648 do 1651 roku. W wyniku walk parlament ponownie odniósł zwycięstwo, a fiasko rojalistycznych działań zbrojnych zakończyło się przełomową bitwą pod Worcester w 1651 roku, co zmusiło do ucieczki Karola II. Ostatecznie rewolucja osiągnęła kulminacyjny punkt w 1649 roku, kiedy Karol I został osądzony i skazany na śmierć za zdradę stanu. Wyrok ten był bezprecedensowy w historii europejskiej monarchii, odsyłając echa na kontynent, i wzbudzając szeroką debatę na temat zasadności władzy królewskiej.

Po zakończeniu monarchii, Anglia została przekształcona w republikę − Rzeczpospolitą Angielską, pod rządami Olivera Cromwella jako Lorda Protektora. Chociaż Cromwell wprowadził liczne reformy religijne i społeczne oraz prowadził politykę ekspansjonistyczną, jego autorytarne rządy i narzucanie surowej moralności purytańskiej spotykały się z oporem i niezadowoleniem obywateli. W jego polityce brakowało elastyczności potrzebnej do utrzymania harmonii społecznej.

Po śmierci Cromwella w 1658 roku, jego syn Richard Cromwell okazał się niezdolny do utrzymania władzy, a pogłębiający się chaos polityczny doprowadził w końcu do przywrócenia monarchii w 166 roku. Restauracja Karola II, choć oznaczała powrót rządów monarchiczno-parlamentarnych, była już w nowej odsłonie. Monarchia nie mogła już funkcjonować w dawnym absolutystycznym kształcie, ponieważ rewolucja ustanowiła fundamenty monarchii parlamentarnej, w której władza królewska była zrównoważona kontrolą parlamentu.

Rewolucja angielska stała się fundamentem brytyjskiego systemu parlamentarnego i wzorcem dla całego świata. Zainspirowała ruchy republikańskie oraz rozwinęła idee konstytucyjne, które stały się podwalinami nowoczesnych demokracji. Stałe tarcia pomiędzy władzą a obywatelami uwypukliły wartość dialogu i kompromisu w polityce, pokazując, że żadna władza nie może być trwała bez społecznego poparcia i akceptacji. Te wydarzenia ukierunkowały przyszłe pokolenia na drogę różnorodności i współpracy pomiędzy różnymi częściami społeczeństwa, promując rozwój nowoczesnych struktur politycznych opartych na demokracji i praworządności.