Czy dobra materialne czynią człowieka szczęśliwym? Omów na podstawie "Skąpca" Moliera, uwzględniając wybrany kontekst.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 13.01.2026 o 11:37

Rodzaj zadania: Referat

Dodane: 23.02.2025 o 15:07

Molier, czyli właściwie Jean-Baptiste Poquelin, jest jednym z najważniejszych dramaturgów francuskich XVII wieku. Jego twórczość zyskała uznanie dzięki trafnej i często satyrycznej krytyce społeczeństwa swoich czasów. Jednym z jego najbardziej znanych dzieł jest komedia "Skąpiec", która w doskonały sposób ilustruje, jak nadmierne przywiązanie do dóbr materialnych może wpływać na człowieka i jego szczęście.

„Skąpiec” to powieść o Harpaganie, głównej osobie dramatu, który uosabia obsesję posiadania pieniędzy. Harpagon jest człowiekiem zamożnym, ale jego bogactwo nie przekłada się na jego szczęście. Zamiast cieszyć się życiem, żyje w ciągłym niepokoju z powodu strachu przed utratą swojego majątku. Jego skąpstwo nie tylko czyni go nieszczęśliwym, ale także izoluje go od rodziny i najbliższych.

Harpagon uważa pieniądze za najważniejszy element życia, traktując je jako źródło szczęścia. Jednak jego obsesja prowadzi do tego, że nie potrafi zauważyć, jak jego skąpstwo wpływa na jego relacje z bliskimi. Jest gotów poświęcić szczęście własnych dzieci, aby nie uszczuplić swojego majątku, co pokazuje, jak bardzo jest zaślepiony przez chciwość. Na przykład, zmusza swojego syna, aby ożenił się z bogatą wdową, mimo że młody człowiek kocha inną kobietę. W ten sposób Harpagon stawia swoje pragnienie pomnożenia majątku ponad dobro swoich bliskich.

Na podstawie „Skąpca” możemy zaobserwować, jak przywiązanie do dóbr materialnych może przyczynić się do osobistego nieszczęścia. Harpagon, pomimo posiadanego bogactwa, nigdy nie jest spokojny. Jego życie jest pełne nieufności i samotności, ponieważ nie ufa nikomu i wszędzie węszy spisek mający na celu ograbienie go z jego skarbu. Jego zachowanie ilustruje, jak nadmierna koncentracja na pieniądzach prowadzi do degradacji życia rodzinnego i społecznego.

Z perspektywy psychologicznej, postać Harpagona można interpretować jako przykład osoby z obsesyjno-kompulsywnym zaburzeniem osobowości związanym z gromadzeniem bogactwa. Molier poprzez komediową formę swojego dzieła jednocześnie dostarcza rozrywki i przestrzega przed destrukcyjnymi skutkami chciwości. Harpagon mimo osiągnięcia względnej stabilności finansowej, nie potrafi zdać sobie sprawy, że dobra materialne nie mogą zastąpić relacji międzyludzkich, miłości czy troski o innych.

„Skąpiec” przypomina również, że dążenie do posiadania może prowadzić do moralnego upadku. Harpagon nie waha się wykorzystywać oraz manipulować ludźmi, aby osiągnąć swoje cele finansowe. Jego zachowanie sugeruje, że moralne kompromisy, które człowiek jest w stanie podjąć w imię bogactwa, wpływają negatywnie na jego etykę i sumienie.

Kontrastując postać Harpagona z młodym pokoleniem, Molier ukazuje widzowi alternatywne spojrzenie na życie, w którym miłość, przyjaźń i relacje międzyludzkie są wartościami nadrzędnymi nad materialnymi dobrami. Pomimo że Arystea i Kleant, dzieci Harpagona, żyją w cieniu ojcowskiego skąpstwa, wykazują się zdolnością do odczuwania prawdziwych emocji i wartości relacyjnych.

W szerszym kontekście, „Skąpiec” Moliera nie tylko krytykuje postawę chciwości i materializmu w jednostkowym aspekcie, ale odnosi się również do społeczeństwa jako całości. W XVII-wiecznej Francji, podobnie jak dziś, zaobserwować można było znaczne różnice w statusie majątkowym, co często prowadziło do narastania konfliktów społecznych. Molier, przez postać Harpagona, podkreśla, jak materializm i chęć posiadania mogą wpływać na relacje społeczne oraz podsycać zazdrość, nieuctwo i dystans między ludźmi z różnych warstw społecznych.

Podsumowując, „Skąpiec” Moliera ukazuje, że dobra materialne, pomimo swego znaczenia w codziennym życiu, nie są w stanie zapewnić człowiekowi prawdziwego szczęścia. Molier ostrzega przed destrukcyjnym wpływem materializmu i chciwości, prezentując swoje przesłanie w humorystyczny i zrozumiały dla odbiorcy sposób. Sztuka ta pozostaje aktualna i stanowi wartościową lekcję na temat wartości, które rzeczywiście powinny kształtować nasze życie i nasze dążenie do szczęścia.