Kryzys ZSRR i bloku wschodniego.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 27.12.2023 o 17:52

Rodzaj zadania: Referat

Dodane: 14.12.2023 o 21:53

W drugiej połowie XX wieku świat podzielił się na dwa obozy: zachodni, na czele z USA, i wschodni, na czele z Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR). Przywódcy ZSRR, tak jak Józef Stalin i Nikita Chruszczow, podejmowali intensywne działania w celu umocnienia swojej władzy oraz ekspansji ideologicznej. Jednak w latach 80. XX wieku doszło do głębokiego kryzysu, który ostatecznie doprowadził do upadku ZSRR i rozpadu bloku wschodniego.

Kryzys ZSRR i bloku wschodniego był wieloaspektowym zjawiskiem, objęł on różne sfery polityczne, gospodarcze, społeczne i międzynarodowe kraju. Przyczyną kryzysu były m.in. słabości systemu komunistycznego, które narosły przez lata, a także nieudane reformy przeprowadzane przez Michaiła Gorbaczowa, który objął władzę w 1985 roku.

Gorbaczow postanowił wprowadzić reformy, takie jak glasnost (przejrzystość) i pieriestrojka (restrukturyzacja), aby ożywić gospodarkę i otworzyć kraj na wpływy zachodnie. Jednak te działania napotkały opór ze strony konserwatywnej frakcji partii komunistycznej, która obawiała się utraty kontroli i władzy. W rezultacie, podziały w partii komunistycznej i rządzie stawały się coraz większe.

Wraz z narastającymi problemami gospodarczymi w ZSRR, było trudniej utrzymać kontrolę nad krajami satelickimi, które były częścią bloku wschodniego. W Polsce, na Węgrzech, w Czechosłowacji i NRD, powstawały społeczne niepokoje i postulaty demokratycznych reform.

W Polsce, protesty społeczne i strajki, takie jak strajk solidarnościowy w Gdańsku w 198 roku, osłabiły władzę komunistycznego reżimu. Rząd PRL podejmował próby przeprowadzenia reform, ale wciąż kontrolował społeczeństwo. Dopiero w 1989 roku, po rozmowach Okrągłego Stołu, doszło do częściowo wolnych wyborów i legalizacji opozycyjnego ruchu Solidarności, co otworzyło drogę do pełnej demokratyzacji kraju.

Podobne przemiany miały miejsce w innych krajach bloku wschodniego. W 1989 roku Węgry otworzyły granice z Austrią, umożliwiając tysiącom ludzi ucieczkę na Zachód. Kilka miesięcy później, w tym samym roku, w NRD odbyły się masowe manifestacje, które w końcu doprowadziły do upadku muru berlińskiego i zjednoczenia Niemiec. Podobne przełomowe zmiany miały miejsce również w Czechosłowacji, gdzie pokojowa rewolucja doprowadziła do powstania Republiki Czeskiej i Słowacji.

Upadek komunizmu w ZSRR i rozpad bloku wschodniego miały ogromny wpływ na scenę międzynarodową. Doprowadziły one do zakończenia zimnej wojny i ustanowienia nowego ładu geopolitycznego. Zachodnie demokracje zaznaczyły swoją obecność przez wspieranie reform i dążenie do integracji krajów wschodnioeuropejskich w struktury takie jak Unia Europejska i NATO.

Wnioski płynące z kryzysu ZSRR i bloku wschodniego są szerokie. Pokazują one, że słabości komunizmu i brak demokratycznych instytucji mogą prowadzić do poważnych kryzysów politycznych i gospodarczych. Przemiany, które nastąpiły na przełomie lat 80. i 90. XX wieku, miały doniosłe znaczenie dla Europy Wschodniej. Uwolniły one narody spod represyjnych reżimów i otworzyły drogę dla rozwoju demokracji i wolności.