Konspekt lekcji o epoce baroku: historia, ramy czasowe i pojęcia
Rodzaj zadania: Referat
Dodane: dzisiaj o 7:55
Streszczenie:
Poznaj barok: ramy czasowe, kontekst historyczny i kluczowe pojęcia. Zrozumiesz cechy epoki, sarmatyzm, racjonalizm i mistycyzm w 155 znakach.
KONSPEKT LEKCJI – BAROK Przedmiot: język polski Poziom: szkoła średnia, I/II klasa Temat lekcji: Barok – ramy czasowe, kontekst historyczny oraz kluczowe pojęcia epoki Czas trwania: 45 minut
---
Cele lekcji:
Uczeń: - zna ramy czasowe baroku w Europie i w Polsce, - potrafi wskazać cechy baroku na tle epok poprzedzających i następujących, - wyjaśnia terminy: monarchia absolutna, sarmatyzm, racjonalizm, mistycyzm, - rozumie, jak kontekst historyczny wpłynął na literaturę i sztukę epoki.---
Przebieg lekcji
1. Faza wprowadzająca (ok. 10 min)
- Nawiązanie do poprzedniej lekcji o renesansie – krótkie przypomnienie najważniejszych cech tej epoki. - Prezentacja tematu lekcji i zapisanie go na tablicy. - Wyjaśnienie, że barok to epoka kontrastów, znacząco różniąca się od renesansu, z którym często jest porównywany.---
2. Ramy czasowe baroku w Europie i w Polsce (ok. 7 min)
- Barok w Europie: - Początek: koniec XVI wieku (ok. 158 r. – twórczość włoskich artystów, m.in. Caravaggio). - Koniec: połowa XVIII wieku (ok. 174–175 r.), gdy zaczyna dominować klasycyzm. - Wskazanie rozpiętości ram czasowych: ok. 158–175 r.- Barok w Polsce: - Zaczyna się nieco później niż w Europie Zachodniej: ok. 160 r. - Koniec: ok. 1764 r. (początek panowania Stanisława Augusta Poniatowskiego i okres oświecenia). - Często przyjmuje się ramy: 160–1764 r.
- Zwrócenie uwagi na to, że ramy są umowne i nie w każdym kraju przebieg epoki był identyczny.
---
3. Kontekst historyczny baroku (ok. 10 min)
- Europa: - Trwały wojny religijne (np. wojna trzydziestoletnia 1618-1648), - Reformacja i kontrreformacja – rywalizacja protestantów i katolików, co wpłynęło na literaturę i sztukę, - Powstanie i umocnienie monarchii absolutnej, zwłaszcza we Francji (Ludwik XIV), - Rozwój nauki (Galileusz, Newton), filozofii (Kartezjusz).- Polska: - Okres schyłku złotego wieku, początek XVII w. to czas wojen (ze Szwecją, Turcją, Rosją i Kozakami), potop szwedzki (1655–166), - Osłabienie Rzeczypospolitej szlacheckiej, wzrost wpływów magnaterii, - Mocne znaczenie religii – wpływ kontrreformacji, rozwój zakonu Jezuitów, - Wzrost popularności sarmatyzmu wśród szlachty, - Polska peryferyjnie wobec głównych nurtów kultury europejskiej, ale silna tożsamość narodowa i religijna.
- Zmiana mentalności: - W porównaniu z renesansem – większy pesymizm, skupienie na przemijaniu, dysharmonia świata.
---
4. Objaśnienie pojęć (ok. 13 min)
a) Monarchia absolutna
- Ustrój, w którym władza znajduje się w rękach monarchy (króla, cesarza) i nie jest w żaden sposób ograniczona przez parlament czy konstytucję. - Idealnym przykładem monarchii absolutnej jest Francja pod rządami Ludwika XIV („Państwo to ja”). - Monarchowie absolutni posiadali pełnię władzy wykonawczej, ustawodawczej i sądowniczej.b) Sarmatyzm
- Ideologia i styl życia polskiej szlachty XVII i XVIII w., wywodzący się z przekonania o sarmackim pochodzeniu Polaków (od starożytnego ludu Sarmatów). - Cechował się przywiązaniem do tradycji, religijnością, postawą obronną wobec obcych wpływów, umiłowaniem wolności, swoistą egzotyką stroju i zwyczajów. - Przejawiał się w literaturze barokowej, m.in. w pamiętnikach i w poezji okolicznościowej.c) Racjonalizm
- Pogląd filozoficzny uznający rozum za główne narzędzie poznania – przeciwstawiany mistycyzmowi. - Za twórcę racjonalizmu uznaje się René Descartesa (Kartezjusz: “Cogito ergo sum” – “Myślę, więc jestem”). - W baroku racjonalizm nie był nurtem dominującym (bardziej rozwijał się w oświeceniu), ale obecny np. w niektórych prądach naukowych i filozoficznych tego okresu.d) Mistycyzm
- Postawa, w której centralną rolę odgrywa wiara w możliwość bezpośredniego, osobistego kontaktu z Bogiem przez intuicję, kontemplację i objawienie. - Ważny element duchowości baroku – zauważalny szczególnie w poezji religijnej (np. twórczość św. Teresy z Avili, św. Jana od Krzyża, później również polskich twórców). - Przejawiał się w szukaniu tajemnicy, transcendencji i wyrażaniu zachwytu nad złożonością świata.---
5. Podsumowanie, pytania uczniów (ok. 5 min)
- Powtórzenie najważniejszych informacji: ramy czasowe, kontekst, objaśnione pojęcia. - Zachęta do pytań. - Zwrócenie uwagi na kontrasty baroku: kruchość, przemijanie kontra światowość, przepych.---
6. Praca domowa
- Wyszukaj w podręczniku lub internecie przykład obrazu barokowego, w krótkiej notatce wyjaśnij, w jaki sposób widać w nim typowe cechy baroku (np. dynamikę, teatralność, kontrast światła i cienia).---
Materiały źródłowe: - Renata Makowska (red.), "Podręcznik do języka polskiego", Nowa Era, klasa 2 LO. - Stanisław Rosiek, "Barok", "Literatura polska. Przewodnik encyklopedyczny", Wydawnictwo Naukowe PWN.
---
Uwagi metodyczne: Lekcję można wzbogacić o prezentację multimedialną z obrazami (Caravaggio, Rubens), fragmenty tekstów poetyckich (Morsztyn, Naborowski), materiał filmowy nt. obyczajów sarmackich. Zachęcić uczniów do odnalezienia współczesnych odniesień do baroku (np. w architekturze miast polskich – kościoły, pałace).
Oceń:
Zaloguj się aby ocenić pracę.
Zaloguj się