Starożytny Egipt i kontakty Rzymu z cywilizacjami europejskimi

Rodzaj zadania: Referat

Dodane: dzisiaj o 9:36

Mezopotamia – początki, warunki geograficzne, dzieje i osiągnięcia pierwszej cywilizacji

Warunki geograficzne

Na terenie Mezopotamii brakowało drewna, kamienia i metali. Najważniejszym materiałem budowlanym była zatem glina, z której wykonywano cegły, naczynia i tabliczki służące do pisania. Niedobór surowców przyczynił się również do rozwoju handlu. Mieszkańcy wymieniali produkty rolnicze i wyroby rzemieślnicze na drewno, miedź, cynę oraz kamienie szlachetne.

Początki i dzieje cywilizacji

Sumeryjskie miasta często walczyły ze sobą o ziemię, wodę i wpływy. Około XXIV wieku p.n.e. Mezopotamię podbił Sargon z Akadu, który stworzył jedno z pierwszych imperiów w historii. Po jego upadku ponownie wzrosło znaczenie miast sumeryjskich, jednak z czasem przewagę zdobyli Babilończycy.

Najbardziej znanym władcą państwa babilońskiego był Hammurabi, panujący w XVIII wieku p.n.e. Zjednoczył on znaczną część Mezopotamii i zasłynął jako twórca zbioru praw, nazywanego Kodeksem Hammurabiego. Prawa określały kary za przestępstwa, regulowały zasady handlu, małżeństwa i dziedziczenia, a także obowiązki urzędników i rzemieślników. Kary zależały od pozycji społecznej sprawcy oraz poszkodowanego. Z kodeksem kojarzona jest zasada „oko za oko, ząb za ząb”, według której kara miała odpowiadać popełnionemu czynowi.

W późniejszych wiekach Mezopotamia znalazła się pod władzą Asyryjczyków. Stworzyli oni silne państwo, posiadające dobrze zorganizowaną armię. Używali broni żelaznej, machin oblężniczych i oddziałów kawalerii. Ważnym ośrodkiem Asyrii była Niniwa, gdzie król Asurbanipal zgromadził ogromną bibliotekę glinianych tabliczek. Po upadku Asyrii nastąpił okres państwa nowobabilońskiego. Jego najwybitniejszy władca, Nabuchodonozor II, rozbudował Babilon i uczynił go jednym z najwspanialszych miast starożytności.

Najważniejsze osiągnięcia

Mieszkańcy Mezopotamii rozwinęli matematykę i astronomię. Posługiwali się systemem sześćdziesiątkowym, którego ślady zachowały się do dzisiaj: godzina ma sześćdziesiąt minut, minuta sześćdziesiąt sekund, a pełny kąt liczy 360 stopni. Obserwacje nieba pomagały im tworzyć kalendarze i przewidywać zjawiska astronomiczne. Rozwijali także medycynę, geometrię i budownictwo. Udoskonalili koło, pług oraz systemy irygacyjne. Duże znaczenie miały również ich osiągnięcia w dziedzinie prawa i administracji.

Kontakty starożytnego Rzymu z cywilizacjami europejskimi

Największy wpływ na rozwój Rzymu wywarli Grecy. Rzymianie podbili greckie miasta, ale jednocześnie przejęli wiele elementów ich kultury. Wzorowali się na greckiej sztuce, literaturze, filozofii i architekturze. Utożsamili własnych bogów z greckimi – na przykład rzymski Jowisz odpowiadał greckiemu Zeusowi, a Wenus Afrodycie. Wykształceni Rzymianie uczyli się języka greckiego, a greccy nauczyciele i lekarze cieszyli się w Rzymie uznaniem. Można więc powiedzieć, że Rzym podbił Grecję militarnie, lecz sam uległ wpływom jej kultury.

Ważne były również kontakty z Etruskami, zamieszkującymi środkową Italię. We wczesnym okresie wywierali oni duży wpływ na Rzym. Rzymianie przejęli od nich część zwyczajów religijnych, symboli władzy i rozwiązań architektonicznych. Etruskowie mieli też znaczenie dla rozwoju rzymskiej techniki budowlanej i organizacji miasta.

Na północy i zachodzie Rzymianie zetknęli się z Celtami, których na obszarze dzisiejszej Francji nazywali Galami. Kontakty te często miały charakter zbrojny. W I wieku p.n.e. Juliusz Cezar podbił Galię. Po podboju rozpoczął się proces romanizacji, czyli przejmowania przez miejscową ludność języka łacińskiego, prawa, stylu życia i kultury Rzymian. Powstawały miasta, drogi, akwedukty, świątynie oraz amfiteatry. Jednocześnie Rzymianie korzystali z wiedzy i umiejętności lokalnych rzemieślników.

Trudne relacje łączyły Rzym z plemionami germańskimi. Granicę między imperium a ich ziemiami wyznaczały głównie Ren i Dunaj. Rzymianie podejmowali wyprawy wojenne na tereny Germanii, ale nie zdołali ich trwale podbić. Prowadzili jednak z Germanami handel, zawierali sojusze, a wielu germańskich wojowników służyło w armii rzymskiej. Z czasem plemiona te zaczęły osiedlać się na terytorium cesarstwa i odegrały ważną rolę w upadku jego zachodniej części.

Kontakty Rzymu z ludami europejskimi doprowadziły do powstania wspólnego dziedzictwa kulturowego. Rzymianie rozpowszechnili łacinę, prawo, sieć dróg, miejskie budownictwo oraz wzorce administracji. Sami natomiast przejmowali osiągnięcia podbitych społeczeństw, szczególnie Greków i Etrusków. Dlatego cywilizacja rzymska nie była wyłącznie wynikiem podbojów, lecz również długotrwałej wymiany wiedzy, zwyczajów i tradycji. Jej wpływ jest widoczny do dziś w europejskich językach, prawie, kulturze oraz architekturze.