Strach jako źródło motywacji moralnej człowieka: analiza literacka w dwóch kontekstach

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 15.11.2023 o 9:50

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 12.11.2023 o 17:52

Człowiek od wieków jest związany ze swoimi instynktami, a strach jest jednym z najbardziej podstawowych z nich. Właściwie podsycający strach potrafi wzbudzić motywację moralną w człowieku, prowokując go do podjęcia odpowiednich działań. Ten fenomen można doskonale zaobserwować w różnych utworach literackich, takich jak lektura obowiązkowa "Lalka" Bolesława Prusa oraz powieść "1984" George'a Orwella.

W "Lalce" Prus przedstawia nam historię Stanisława Wokulskiego, który doświadcza różnego rodzaju strachu. Jego lęk przed odrzuceniem społecznym oraz lęk przed biedą sprawiają, że stara się osiągnąć sukces materialny i społeczny. Jednakże, chociaż początkowo motywacją moralną Wokulskiego jest strach, to w miarę rozwoju fabuły możemy zauważyć, że staje się on głęboko przekonany do wartości moralnych. Wokulski poprzez swoje doświadczenia związane z własnym strachem zdaje sobie sprawę, że istnieją rzeczy ważniejsze niż pieniądze czy zewnętrzny prestiż, takie jak miłość czy dobro drugiego człowieka. Strach, którym był popychany, skierowuje go na drogę prawości i motywuje do podejmowania moralnych wyborów.

Podobnego mechanizmu możemy dostrzec w powieści "1984" Orwell'a. Utwór ten opisuje totalitarny reżim, w którym podsycanie strachu u obywateli jest podstawą panowania. Jednakże, mimo ciągłego poczucia zagrożenia i strachu, główny bohater, Winston Smith, poszukuje swobody i prawdy. Strach, przedstawiany jako narzędzie represji, prowadzi go do rewolucyjnych myśli i motywacji moralnych – dążenia do odkrywania prawdy i walki o humanizm. Samotność i lęk towarzyszące Winstonowi działają jak katalizator jakościowego rozwoju, motywując go do walki z systemem, który w swojej istocie jest moralnie korumpujący.

Analizując te konteksty literackie, można zawrzeć wniosek, że strach może stać się motywacją moralną człowieka. Obydwa przedstawione utwory ukazują, jak strach poprzez podsycanie lęku pobudza jednostki do podjęcia działań moralnych i podejmowania walki o dobro drugiego człowieka. Strach jako instynktualna reakcja staje się impulsem dla człowieka do przemyśleń nad wartościami moralnymi, a w końcowym rezultacie prowadzi do podjęcia odpowiednich, choć często trudnych, decyzji.

Podsumowując, strach może być zrozumiany jako źródło motywacji moralnej człowieka. Wybrane utwory literackie oraz przedstawione konteksty doskonale dowodzą, że strach może prowadzić do podjęcia działań ukierunkowanych na dobro i humanistyczne wartości. Jednakże, warto pamiętać, że strach nie powinien być jedynym motywem moralnym, gdyż zdolność do samodzielnego rozważania i kształtowania postaw jest niezwykle istotna w konstruktywnym rozwoju człowieka.