„Nie porzucaj nadzieje, jakoć się kolwiek dzieje” – czy postawa ta znajduje odzwierciedlenie w postępowaniu bohaterów, znanych ci utworów literackich?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 15.07.2024 o 19:05

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 15.07.2024 o 18:52

Wstęp

Twórczość Jana Kochanowskiego, jednego z najwybitniejszych przedstawicieli polskiego renesansu, obfituje w refleksje nad losem, ludzką naturą i sensem życia. Jego „Pieśń IX” z "Ksiąg wtórych" to manifest stoickiej postawy, który podkreśla znaczenie nadziei, nawet w obliczu zmienności losu. Stoicyzm, wywodzący się od Zenona z Kition, zakłada, że cnota jest najwyższym dobrem, a człowiek powinien kierować się rozumem i zgodnością z naturą. Kochanowski, przekształcając te idee na grunt polski, wprowadza nas w świat, w którym optymizm i nadzieja są fundamentami przetrwania. Cytat „Nie porzucaj nadzieje, jakoć się kolwiek dzieje” stanowi kwintesencję jego filozofii, zachęcając do utrzymywania spokoju ducha mimo wszelkich przeciwności.

Teza: Postawa stoicka, wyrażona przez Jana Kochanowskiego, jest również cechą charakterystyczną wielu bohaterów literackich, którzy nie tracili nadziei mimo trudności.

Rozwinięcie

1. Analiza stoicyzmu w "Pieśni IX":

Kochanowski w „Pieśni IX” podkreśla, że wszelkie zmiany w ludzkim życiu są naturalną koleją rzeczy, na wzór cykli w przyrodzie. Cytat: „Nie porzucaj nadzieje, jakoć się kolwiek dzieje” odwołuje się bezpośrednio do idei, że człowiek powinien zachować hart ducha nawet w obliczu niesprzyjających okoliczności. Kochanowski porównuje tu szczęście do zmiennej fortuny, która raz jest sprzyjająca, a raz nie. Kluczowym przesłaniem jest tutaj „Na szczęście wszelakie, serce ma być jednakie”, co oznacza, że niezależnie od sytuacji człowiek powinien zachowywać wewnętrzny spokój i równowagę emocjonalną. Fortuna to siła zmienna, niezależna od woli człowieka, dlatego to, co od nas zależy, to nasza reakcja na te zmiany.

2. Mały Książę autorstwa Antoine'a de Saint-Exupéry:

„Mały Książę” to niezwykła opowieść o wartości przyjaźni, miłości i nadziei. Tytułowy bohater, Mały Książę, podróżuje z jednej planety na drugą, spotykając różnorodnych ludzi, którzy symbolizują różne aspekty dorosłości: Króla, Próżnego, Pijaka, Latarnika, Bankiera i Geografa. Poprzez te spotkania, Mały Książę uczy się o naturze ludzkiej i dochodzi do ostatecznego wniosku, że najważniejsze w życiu są relacje międzyludzkie i miłość, które wymagają cierpliwości i nadziei. Jego relacja z różą staje się centralnym tematem, symbolizującym wytrwałość w miłości. Róża, mimo swoich kaprysów, jest dla Małego Księcia najważniejsza, co podkreśla jego niezachwianą nadzieję i wiarę w wartość uczucia, które przezwycięża wszelkie trudności.

3. "Syzyfowe prace" Stefana Żeromskiego:

Powieść Stefana Żeromskiego „Syzyfowe prace” ukazuje dramatyczny kontekst historyczny rusyfikacji w zaborze rosyjskim oraz walkę młodzieży o wolność i tożsamość narodową. Główni bohaterowie, tacy jak Marcin Borowicz i Andrzej Radek, stają w obliczu systematycznej rusyfikacji. Ich młodzieńczy idealizm i zapał czynią z nich symbol nadziei na przyszłość. Borowicz, choć początkowo przechodzi przez okres fascynacji kulturą rosyjską, ostatecznie odnajduje w sobie miłość do ojczyzny i angażuje się w działalność narodową. Postawa Marcin i innych bohaterów jest jawnym odzwierciedleniem przekonań stoickich – mimo trudności i zagrożeń, młodzież zachowuje nadzieję na lepsze jutro i nieustannie dąży do wolności. Porównanie do teraźniejszych czasów ukazuje, jak ważna jest nadzieja w utrwalaniu wartości takich jak tożsamość narodowa i wolność.

4. "Latarnik" Henryka Sienkiewicza:

W „Latarniku” Henryka Sienkiewicza przedstawiona jest historia Skawińskiego, polskiego emigranta, który po wielu latach tułaczki po świecie znajduje chwilowy spokój jako latarnik w Aspinwall. Jego życie na emigracji pełne jest tęsknoty za ojczyzną, co jest głęboko zakorzenione w jego duszy. Moment, kiedy otrzymuje „Pana Tadeusza”, jest przełomowy – odżywają w nim emocje i nadzieje związane z Polską. Czytanie Mickiewiczowskiego eposu staje się dla Skawińskiego symbolem ożywienia ducha narodowego i nadziei na powrót do ojczyzny. Latarnia, którą opiekuje się bohater, symbolizuje nadzieję i jedność polskiego ducha – mimo oddalenia od kraju, spadkobiercy polskiej kultury zachowują nadzieję na wolność i powrót do domu.

Zakończenie

Podsumowanie głównych myśli

W "Pieśni IX" Kochanowskiego, postawa stoicka znalazła swoje odbicie w literaturze poprzez postawy bohaterów takich jak Mały Książę, Marcin Borowicz, Andrzej Radek i Skawiński. Ich historie pokazują, że nie tracąc nadziei, nawet w obliczu trudności, można zachować wewnętrzny spokój i głęboko zakorzenione wartości.

Wnioski

Literatura, poprzez te postacie, uczy nas, że stoicki spokój i nadzieja mogą być naszymi sprzymierzeńcami w codziennym życiu. Wartość spokoju i nadziei jest uniwersalna i ponadczasowa, a przykład literackich bohaterów motywuje nas do naśladowania ich postaw.

Zakończenie

Cytat „Fortuna kołem się toczy” przypomina nam, że zmienność losu jest nieunikniona, a naszym zadaniem jest, by z wiarą i ufnością patrzeć w przyszłość. Inspirując się literaturą i jej bohaterami, możemy znaleźć w sobie siłę do przezwyciężania trudności i z nadzieją kroczyć ku lepszym dniom.