W jaki sposób Jan Kochanowski uporał się w Trenie XIX z kryzysem światopoglądowym wyrażonym w Trenach IX, X, XI?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 28.02.2024 o 12:36

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 27.02.2024 o 15:14

Jan Kochanowski, jeden z najwybitniejszych polskich renesansowych poetów, w cyklu „Treny” porusza tematykę straty i żałoby po śmierci ukochanej córki Urszuli. Przez większość swoich trenów poeta wyraża ból, desperację i zwątpienie w dotychczasowe wartości. Kryzys światopoglądowy, jakiego doświadcza, osiąga kulminację w „Trenie IX”, „Trenie X” oraz „Trenie XI”, by następnie znaleźć pewien rodzaj rozwiązania w „Trenie XIX”, zwanym także "Trenem Alcybiadesa". W niniejszej rozprawce postaram się przybliżyć, w jaki sposób Kochanowski poradził sobie z tym kryzysem i do jakich wniosków doszedł po osobistej tragedii.

Wspomniane treny IX-XI stanowią moment największej rozpaczy poety, pytania o sens cierpienia i istnienia, zwątpienia w sprawiedliwość świata i Boga. W „Trenie IX”, poeta pyta retorycznie o to, czy warto było starać się, uczciwie żyć, skoro śmierć i tak zabiera wszystko, nie licząc się z zaangażowaniem i miłością. W „Trenie X”, Kochanowski prezentuje nam obraz świata, w którym panuje tylko śmierć i zniszczenie, a „Tren XI” to gorycz i pytanie, dlaczego śmierć musiała przyjść akurat do jego domu, zabierając tę, która miała przed sobą całe życie.

Rozwiązanie kryzysu następuje w „Trenie XIX”, który przedstawia refleksję nad sensem ludzkiego życia, a także nad rolą cierpienia. Poeta, nawiązując do filozofii stoickiej, dochodzi do wniosku, że każdy człowiek powinien być gotowy na przyjęcie ciosów losu. Cierpienie staje się częścią ludzkiego losu, którą należy zaakceptować. Podkreśla, że śmierć przychodzi do każdego, niezależnie od jego dążeń, pragnień czy uczuć. Ten motyw stoickiego pogodzenia się z nieuniknionym losem jest centralnym momentem "Trenu XIX" i pokazuje, w jaki sposób Kochanowski radzi sobie z osobistym kryzysem.

Wniosek, do którego dochodzi poeta, można ująć jako drogę do akceptacji nieodwracalności straty oraz uniwersalności śmierci. Kochanowski uświadamia sobie, że choć ból po stracie córki jest ogromny, każdy człowiek musi zmagać się ze swoim cierpieniem. Ważne jest, by zachować w sercu pamięć o bliskich, ale również umieć żyć dalej, mimo odczuwanego braku.

Zakończenie "Trenu XIX" oraz całego cyklu "Trenów" nie oznacza jednak prostego "rozwiązania" cierpienia. Jest to raczej droga do pewnego rodzaju pogodzenia się z ludzkim losem, z rozumieniem, że życie i śmierć są nierozerwalnie związane. Nauka, jaką płynie z "Trenów" Kochanowskiego, to przede wszystkim umiejętność akceptacji rzeczy, nad którymi człowiek nie ma władzy, oraz wartość pamięci o tych, których już z nami nie ma.

Przechodząc przez etapy kryzysu, od buntu do stoickiego spokoju, Kochanowski pokazuje proces radzenia sobie z niewyobrażalnym bólem. „Tren XIX” jest więc kluczowym momentem, w którym poeta odnajduje sens i siłę, by żyć dalej. To ważna lekcja o ludzkim życiu, jego kruchości, ale także o niezłomności ducha i potrzebie akceptacji tego, co nieuniknione.