Człowieczeństwo w życiu literackich bohaterów

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 8.03.2024 o 13:12

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 7.03.2024 o 13:37

Człowieczeństwo to pojęcie niejednoznaczne, różnie wyjaśniane na przestrzeni wieków, jednak w zasadzie zawsze skupiające się na kwestiach moralnych, emocjonalnych i społecznych, dotyczących człowieka. Literatura, będąca zwierciadłem duszy ludzkiej, porusza tę problematykę na niezliczonych kartach, często stawiając pytania dotyczące istoty człowieczeństwa. Analizując postawy i wybory bohaterów literackich, takich jak Jan Valjean z dzieła "Nędznicy" Victora Hugo oraz Raskolnikow z "Zbrodni i kary" Fiodora Dostojewskiego, można próbować zdefiniować, czym dla nich było człowieczeństwo i jak ich indywidualne rozumienie tego pojęcia wpłynęło na ich życie.

Jan Valjean, główny bohater "Nędzników" Victora Hugo, to człowiek, którego młodość upłynęła na ciężkim więzieniu. Został skazany za drobną kradzież chleba, którą popełnił, by nakarmić rodzinę swojej siostry. To doświadczenie znamiennie odbiło się na jego dalszym życiu. Mimo niesprawiedliwości, której doznał, Valjean nie przestaje szukać człowieczeństwa w sobie i innych. Po wyjściu z więzienia, kolejny raz odrzucony przez społeczeństwo, doświadcza aktu niespodziewanej dobroci ze strony biskupa Myriela, który oferuje mu schronienie i wybaczenie. Ta chwila jest przełomowa i staje się fundamentem nowego życia Valjeana. Postanawia on żyć uczciwie i pomóc innym. Człowieczeństwo dla Valjeana to ciągła walka o moralność, bezinteresowna pomoc bliźnim i dążenie do odkupienia swoich błędów, nawet za cenę osobistego poświęcenia.

Postać Raskolnikowa z "Zbrodni i kary" Fiodora Dostojewskiego rzuca inny światło na pojęcie człowieczeństwa. Młody student, żyjący w skrajnej nędzy, dochodzi do wniosku, że ma moralne prawo zamordować i obrabować okrutną lichwiarkę, by za te pieniądze uczynić "tysiąc dobrych uczynków". Raskolnikow teoretyzuje, że ludzkość dzieli się na "zwyczajnych" i "niezwyczajnych" ludzi, gdzie ci drudzy mogą naruszać normy moralne i prawne w imię wyższych celów. Jednak morderstwo, które popełnia, prowadzi go do psychicznej i moralnej zguby. Człowieczeństwo dla Raskolnikowa to początkowo kwestia intelektualnych rozważań, lecz ostatecznie - poprzez ból, cierpienie i poczucie winy - odkrywa on, że prawdziwa ludzkość wiąże się z empatią, pokorą i zdolnością do akceptacji swoich błędów.

Porównując losy obu bohaterów, można zauważyć, że człowieczeństwo wiązało się dla nich z fundamentalnymi pytaniami o dobro i zło, moralność, winę i odkupienie. Dla Jana Valjeana droga do odkupienia była drogą do odnalezienia prawdziwego człowieczeństwa poprzez altruizm i ofiarność. Dla Raskolnikowa człowieczeństwo stało się widoczne dopiero po skonfrontowaniu z własnymi błędami i ich konsekwencjami - przez cierpienie i miłość. Obydwaj bohaterowie, każdy na własny sposób, odnaleźli człowieczeństwo, co zmieniło ich życie i nauczyło, że istota ludzka wyraża się przede wszystkim przez relacje z innymi, własne wartości i działania. Literatura, poprzez takie postacie, pokazuje zarówno ciemność, jak i światło tkwiące w ludzkiej naturze, a także drogę, jaką każdy z nas może przejść, szukając prawdziwego człowieczeństwa.