Naukowcy w literaturze.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 14.03.2024 o 11:22

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 13.03.2024 o 16:04

Naukowcy w literaturze odgrywają różne role, od tragicznych geniuszy, po kontrolujących świat obłąkanych wynalazców, aż po mędrców pragnących poprawić świat dzięki swojej wiedzy. Dwa znakomite przykłady literackie, które pozwalają nam przyjrzeć się temu zagadnieniu z różnych perspektyw, to „Lalka” Bolesława Prusa oraz „Frankenstein” Mary Shelley. Postacie naukowców w tych utworach ukazane są w kontekście społecznym i moralnym, co pozwala na głębszą refleksję nad ich rolą i wpływem na otaczającą ich rzeczywistość.

W „Lalce” spotykamy się z postacią doktora Geista – uczonym, który poświęcił swoje życie nauce i badaniom. Jego pasja i zaangażowanie mogą budzić podziw, lecz w konsekwencji prowadzą do izolacji od świata i ludzi. Geist skupia się na pracy nad sztucznym diamentem, co symbolicznie pokazuje jego odcięcie od rzeczywistości i życiowych priorytetów. W tym kontekście naukowiec jawi się jako osoba zanurzona w swoim świecie, dla której prawdziwe wartości życiowe zostają zastąpione obsesją naukową. Prus, poprzez postać Geista, zadaje pytanie o cenę, jaką naukowcy są gotowi zapłacić za swoje odkrycia i wynalazki, oraz o skutki społeczne ich pracy.

Zupełnie inny obraz naukowca prezentowany jest w „Frankensteinie” Mary Shelley. Victor Frankenstein, główny bohater powieści, również jest postacią skoncentrowaną na pracy naukowej, lecz jego działania niosą ze sobą znacznie poważniejsze konsekwencje. Dążenie do przekraczania granic możliwości człowieka i bawienie się w boga doprowadza do stworzenia stwora, który okazuje się być przekleństwem dla swojego twórcy. W tym kontekście naukowiec prezentowany jest jako osoba, która nie przemyślała do końca moralnych i etycznych aspektów swoich działań. Tak jak Geist, tak i Frankenstein płaci wysoką cenę za swoją obsesję, ale konsekwencje jego eksperymentów są bardziej tragiczne i dotykają nie tylko jego samego, ale również innych ludzi.

Analizując postaci naukowców w obu dziełach, możemy zauważyć, że zarówno Prus, jak i Shelley poruszają problem odpowiedzialności naukowców za swoje odkrycia. W „Lalce” podkreślana jest społeczna izolacja i oddalenie od rzeczywistości, jakie mogą być efektem zbytniego zaangażowania w pracę badawczą. Natomiast w „Frankensteinie” ukazane są katastrofalne skutki braku odpowiedzialności moralnej i etycznej w nauce. Obie powieści skłaniają do refleksji nad tym, czy postęp naukowy zawsze służy ludzkości, i przypominają, że za wiedzą powinna iść odpowiedzialność.

W konkluzji, postacie naukowców w literaturze są przedstawiane w różnych kontekstach, które pozwalają czytelnikom na zastanowienie się nad granicami ludzkiej wiedzy i moralnych dylematów z nią związanych. Zarówno „Lalka” Prusa, jak i „Frankenstein” Shelley pokazują, że nauka może prowadzić zarówno do wyniesienia ludzkości, jak i do jej upadku, w zależności od tego, jak zostanie wykorzystana. Obydwa te utwory literackie są również przykładem tego, jak naukowcy odnoszą się do społeczeństwa i jak ich praca wpływa na moralność całego społeczeństwa.