Moralna odpowiedzialność za czyny: "Makbet" i "Antygona"

Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 30.09.2024 o 18:22

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 17.03.2024 o 10:59

Moralna odpowiedzialność za własne czyny zawsze była tematem zainteresowania ludzkości. W literaturze problem ten jest niezwykle często podejmowany, a jego obecność pośród rozważań dotyczących ludzkiej kondycji, etyki i moralności jest nieodłączna. Dwa klasyczne, aczkolwiek skrajnie różniące się od siebie utwory, w których kwestia moralnej odpowiedzialności za czyny jest wyraźnie zarysowana, to "Makbet" Williama Szekspira oraz "Antygona" Sofoklesa. Obie te historie ukazują bohaterów, dla których konfrontacja z moralną odpowiedzialnością za własne decyzje i czyny staje się kluczowym momentem ich życia.

W "Makbecie" Williama Szekspira główny bohater, pobudzony proroctwami wiedźm o swojej przyszłości, podejmuje decyzję o zamordowaniu króla Szkocji, Duncana, by samemu objąć tron. Ten moment, kiedy Makbet wybiera ścieżkę zbrodni, to punkt zwrotny, po którym już zawsze będzie musiał żyć ze świadomością swojej moralnej odpowiedzialności. Mimo początkowego oporu, to Lady Makbet przekonuje go do działania, argumentując, że cel uświęca środki. Makbet, ulegając namowom żony, przechodzi transformację z honorowego żołnierza w bezwzględnego tyrana. Jego moralna odpowiedzialność jest podwójna – nie tylko za sam czyn morderstwa, ale także za serię dalszych zbrodni, do których jest zmuszony w celu utrzymania władzy. To prowadzi go do paranoi i obłędu, co Szekspir obrazuje jako bezpośrednią konsekwencję nieumiejętności zmierzenia się z ciężarem własnych wyborów.

Z kolei w "Antygonie" Sofoklesa sprawą moralnej odpowiedzialności zajmuje się tytułowa bohaterka, która staje w opozycji do królewskiego edyktu Kreona zabraniającego pochówku jej brata, Polinika. Antygona, kierując się prawem boskim i moralnością, pragnie za wszelką cenę dokonać obrzędów pogrzebowych, by zapewnić bratu spokój po śmierci. Jej działania, chociaż w świetle prawa stanowią zbrodnię, podkreślają uniwersalną wartość etycznego wyboru ponad prawem ludzkim. Antygona jest świadoma możliwych konsekwencji, a mimo to decyduje się na opór przeciwko niesprawiedliwej władzy, ponosząc ostatecznie najwyższą cenę – śmierć. Demonstruje to niezwykłą odwagę moralną i gotowość do przyjęcia pełni odpowiedzialności za swoje czyny, nawet w obliczu śmiertelnego ryzyka.

Porównując bohaterów obu dramatów, można zaobserwować dwie odmienne postawy wobec moralnej odpowiedzialności. Makbet ulega złudzeniom i pokusom, wybierając ścieżkę zbrodni, która prowadzi go do upadku. Tymczasem Antygona, kierując się głębokim przekonaniem o słuszności swoich działań, akceptuje konsekwencje swojego wyboru jako nieodzowny element moralnej integralności. Obie postacie, choć w różny sposób, konfrontują się z dylematem wyboru między prawem a moralnością, ukazując, jak ważne jest świadome podejmowanie decyzji i ponoszenie za nie odpowiedzialności.

W konkluzji, zarówno "Makbet" Szekspira, jak i "Antygona" Sofoklesa dostarczają głębokiego wglądu w problem moralnej odpowiedzialności za czyny. Pokazują, że prawdziwa wielkość charakteru nie zależy tylko od podejmowanych decyzji, ale także od odwagi, z jaką bohaterowie gotowi są stawić czoła konsekwencjom tych decyzji. Te ponadczasowe dramaty przypominają, że odpowiedzialność moralna jest nieodłącznym elementem ludzkiego życia, a sposób, w jaki się z nią mierzymy, definiuje nas jako ludzi.