Walka z losem i jej wpływ na człowieka: analiza na podstawie "Potopu" oraz innych lektur.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 20.03.2024 o 9:28

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 19.03.2024 o 10:44

W polskiej literaturze nie brakuje przykładów, które pokazują jak walka z losem kształtuje postacie literackie, wpływa na ich decyzje, osobowość oraz losy. "Potop" Henryka Sienkiewicza, "Dziady" cz. III Adama Mickiewicza oraz "Lalka" Bolesława Prusa to dzieła, w których motyw walki z losem jest szczególnie widoczny i pozwala zobaczyć różnorodne oblicza tej walki oraz jej wpływ na człowieka.

W "Potopie" główny bohater, Andrzej Kmicic, przechodzi długą drogę od hulaszcza i awanturnika, po bohatera narodowego. Kmicic, stając na drodze buntu i zdrady wobec własnej ojczyzny, musi walczyć z własnymi słabościami i decyzjami, które go do tego przywiodły. Los rzuca mu wyzwanie w chwili, kiedy najmniej się tego spodziewa – przez miłość do Oleńki Billewiczówny, która staje się dla niego symbolem moralnej odbudowy. Walka Kmicica z losem, to przede wszystkim walka z własnymi błędami, które są efektem słabości charakteru. Jego przemiana pokazuje, że nawet najtrudniejsze wyzwania można pokonać, jeżeli znajdzie się w sobie siłę do zmiany.

Podobną walkę z losem, ale na innym polu, przeżywa Konrad w "Dziadach" części III. Konrad stanowi przykład człowieka, który buntuje się przeciw niesprawiedliwemu porządkowi świata. Jego walka z losem to niemal krucjata przeciw boskiej niesprawiedliwości, porządkowi świata, który dopuszcza cierpienie i zło. Walka ta jednak, w odróżnieniu od walki Kmicica, nie kończy się pełnią sukcesu, a raczej prowadzi do uświadomienia własnych ograniczeń i pokory. Dla Konrada walka z losem to droga do samopoznania, na której uczy się, że prawdziwa zmiana zaczyna się od zmiany samego siebie.

W "Lalce" natomiast historia Stanisława Wokulskiego jest przykładem walki nie tyle z losem, co z ograniczeniami społecznymi. Wokulski, jako człowiek z niższych warstw społecznych, dąży do tego, by przez pracę, naukę i przedsiębiorczość osiągnąć sukces i zyskać miłość Izabeli Łęckiej. Niemniej jednak, jego starania na niewiele się zdają w obliczu nieprzeniknionych barier klasowych. Walka Wokulskiego z losem wydaje się być walką z wiatrakami, gdzie społeczne uprzedzenia i schematy są silniejsze od indywidualnych pragnień i starań. Prus pokazuje, jak walka z losem może doprowadzić człowieka do tragicznego końca, kiedy to nie liczy się ani wysiłek, ani zaangażowanie, a jedynie niewzruszone reguły społeczeństwa.

Analizując postawy głównych bohaterów tych trzech dzieł, możemy zauważyć, że walka z losem przybiera różne formy i może prowadzić do różnych konkluzji. Kmicic pokonuje własne słabości i staje się bohaterem, Konrad doznaje oświecenia poprzez rozpoznanie swojego miejsca w świecie, podczas gdy Wokulski, mimo niezmierzonej siły woli i determinacji, zostaje pokonany przez nieprzekraczalne bariery społeczne. W tych różnorodnych historiach pojawia się jednak wspólny mianownik – bohaterowie, choć każdy na swój sposób, dochodzą do granic swoich możliwości, próbując kształtować własny los. Ten uniwersalny motyw pokazuje, że walka z losem jest nieodłącznym elementem ludzkiej egzystencji, kształtującym nasze charaktery, wybory i ostatecznie – nasze życie.