Wolność - czy zawsze stanowi źródło ludzkiego szczęścia?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 3.04.2024 o 16:18

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 26.03.2024 o 14:03

Wolność bywa postrzegana jako największe pragnienie człowieka, a docenienie jej często przychodzi dopiero w momencie, gdy zostaje utracona. Podążając za myślą filozoficzną i literacką, można dostrzec, że kwestia wolności jest nieodłącznym elementem ludzkiej egzystencji, jednak czy wolność zawsze stanowi źródło ludzkiego szczęścia? Przeanalizujmy to pytanie w kontekście wybranych utworów literackich.

Na wstępie warto wspomnieć o "Lalce" Bolesława Prusa, gdzie główny bohater, Stanisław Wokulski, przeżywa dylemat dotyczący wolności ekonomicznej, osobistej i społecznej. Jako przedsiębiorca i człowiek nauki, Wokulski dąży do wolności finansowej i umysłowej, jednak ostatecznie uświadamia sobie, że te aspiracje nie przynoszą mu szczęścia. Wręcz przeciwnie, prowadzą go do alienacji oraz psychologicznej i emocjonalnej klatki, na co składają się nieodwzajemnione uczucia, brak zrozumienia ze strony społeczeństwa oraz niepokój duchowy. W tym przypadku, wolność, mimo że postrzegana jako cel, nie staje się źródłem szczęścia.

Podobną tematykę podejmuje Fiodor Dostojewski w swojej powieści "Bracia Karamazow". Wolność duchowa bohaterów stanowi tu istotny element rozwoju ich wewnętrznego. Wpływ wolności na szczęście człowieka ukazany jest poprzez pryzmat wyborów moralnych, jakie podejmują bohaterowie, a szczególnie w postaci Iwana Karamazowa, który w swojej duchowej wędrówce doszukuje się sensu wolności pozbawionej ograniczeń moralnych. Z czasem jednak odkrywa, że nieograniczona wolność prowadzi do moralnego nihilizmu i wewnętrznego rozdarcia. Tutaj, wolność bez etycznego kompasu również nie okazuje się być źródłem szczęścia.

Inną, bardzo ważną perspektywę na relację między wolnością a szczęściem, oferuje "Przedwiośnie" Stefana Żeromskiego. Główny bohater, Cezary Baryka, w swojej młodości doświadcza transformacji ideowej, która prowadzi go do zrozumienia wartości wolności w kontekście narodowym. Dąży do odbudowy wolnej Polski, uznając tę walkę za źródło prawdziwego szczęścia i spełnienia. Jednakże, z czasem dostrzega, że samo odzyskanie niepodległości przez kraj nie gwarantuje automatycznie szczęścia każdego jednostkowego obywatela. Szczęście w tym kontekście wiąże się bardziej z odpowiedzialnością i poświęceniem niż z samą wolnością.

Rozważając te przykłady, można zauważyć, że wolność sama w sobie nie jest gwarantem szczęścia. Często, to jak ludzie wykorzystują swoją wolność, w jakim celu i z jaką świadomością etyczną, decyduje o ich szczęściu lub jego braku. Wolność może być źródłem szczęścia, kiedy jest połączona z odpowiedzialnością, zarówno osobistą, jak i społeczną. W przeciwnym razie może prowadzić do alienacji, moralnego nihilizmu lub wewnętrznej pustki, co ostatecznie odbiera człowiekowi poczucie szczęścia i spełnienia. Zatem, odpowiedź na pytanie postawione na początku nie jest jednoznaczna - wolność może być źródłem szczęścia, ale nie zawsze tak się dzieje, a kluczową rolę odgrywa tutaj sposób, w jaki ludzie decydują się na jej wykorzystanie.