Wizja zagłady skłania do bierności czy do aktywności? Rozważ zagadnienie katastrofizmu w literaturze międzywojennej w czasach apokalipsy spełnionej.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 13.11.2023 o 12:53

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 12.11.2023 o 20:42

W literaturze międzywojennej, w okresie pełnym napięcia, obaw i niepewności, coraz częściej pojawiały się wizje zagłady. Autorzy tamtych czasów malowali przed czytelnikami realistyczne obrazy apokalipsy spełnionej, ukazując w pełnej krasie niszczycielską siłę erozji moralnej i fizycznej. Pytanie, jakie się nasuwa, brzmi: czy takie wizje skłaniają nas do bierności czy do aktywności?

Katastrofizm, charakterystyczny dla literatury międzywojennej, to tendencja do kreowania obrazów świata, który rujnuje się pod wpływem zagrożeń zewnętrznych i wewnętrznych. Wielu autorów owych czasów doskonale posługiwało się tym narzędziem, wskazując na zagładę jako formę nieodwracalnej przemiany. Przykładem może tu być T.S. Eliot w swojej epickiej poemacie „The Waste Land”. Pełna obrazów zniszczenia i upadku cywilizacji, ta praca ukazywała czytelnikom wyrazisty obraz zbiorowej katastrofy, który miał na celu otwarcie oczu społeczeństwu na własne grzechy i przewiny. Wpływ tego katastrofizmu skłaniał do aktywności, do refleksji nad kondycją ludzkości i do poszukiwania rozwiązań, które mogłyby zapobiec zbliżającej się apokalipsie.

Jednakże, istotne jest zauważenie, że wizja zagłady może również prowadzić do bierności. Często widok nadchodzącej apokalipsy paraliżuje naszą aktywność i wolę walki. Siła obrazów przedstawiających ruiny i zniszczenia przeraża, odbierając nam wiarę w możliwość zmiany losu. Przykładem takiego sposobu myślenia może być powieść Josepha Conrada „Mrok”, gdzie opisane są koszmary belgijskiej kolonii w Kongo, które powodują, że bohaterowie stają się bierni i przytłoczeni, pozbawieni wiary w sensowność jakiejkolwiek akcji.

Wydaje się jednak, że decydującą rolę w tym procesie odgrywa indywidualna postawa każdego czytelnika. Wobec wizji zagłady można podjąć dwie drogi – bierność albo aktywność. Katastrofizm literatury międzywojennej to przede wszystkim ostrzeżenie, które ma na celu pobudzenie naszej świadomości i skłonić nas do działania. Wobec opisanych zagrożeń nie możemy pozostać bierni, musimy podjąć kroki w celu zapobieżenia ewentualnemu upadkowi i zniszczeniu. Wiedza o tym, co jest naszym losem, powinna nas ożywić tak, abyśmy nie dopuścili do spełnienia się bolesnych przepowiedni literackich.

Podsumowując, wizja zagłady, jak przerażająca by nie była, może skłaniać zarówno do bierności, jak i aktywności. Literatura międzywojenna, pełna katastrofizmu, była przede wszystkim próbą pobudzenia ludzkiej świadomości i refleksji nad losem cywilizacji. Ostateczna postawa, jaką przyjmujemy wobec tych wizji, zależy jednak przede wszystkim od nas samych. Musimy zrozumieć, że katastrofizm to ostrzeżenie, które ma nas skłonić do refleksji i działań mających na celu zapobieżenie spełnieniu się apokaliptycznych wizji. Bierność może nas skazać na zgubę, natomiast aktywność daje nam szansę na ratunek.