Sposoby przedstawiania konfliktów. Omów zagadnienie na podstawie Zemsty Aleksandra Fredry. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 29.05.2024 o 13:26

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 29.05.2024 o 13:24

Konflikt jest pojęciem o szerokim znaczeniu, obejmującym różnorodne sytuacje, w których dochodzi do ścierania się interesów, wartości, czy ambicji różnych stron. Może przyjmować formę konfliktu interesów, gdzie każda strona ma odmienny, często wykluczający się cel, bądź też konfliktu zbrojnego, wynikającego z wcześniejszych sporów i prowadzącego do otwartej konfrontacji między uzbrojonymi grupami. Konflikty te mogą być trudne do jednoznacznego zdefiniowania i przedstawienia, ponieważ zawierają w sobie złożoność emocji i motywacji ludzkich. Wyodrębnić można dwa główne sposoby ich przedstawiania w literaturze: komiczne i tragiczne. Analiza tych metod na przykładzie "Zemsty" Aleksandra Fredry oraz "Pana Tadeusza" Adama Mickiewicza pozwala na ukazanie różnorodności interpretacji konfliktów.

"Zemsta" Aleksandra Fredry jest znakomitym przykładem komicznego przedstawienia konfliktu. Struktura tego utworu opiera się na dwuwątkowej konstrukcji: z jednej strony mamy konflikt Rejenta Milczka z Cześnikiem Raptusiewiczem, z drugiej zaś - wątek miłosny Wacława i Klary. Fredro używa komedyjnych środków wyrazu, aby ukazać konflikt między dwoma głównymi postaciami. Konflikt między Rejentem a Cześnikiem to przede wszystkim komedia charakterów, gdzie każda z postaci ma swoje typowe, wyolbrzymione cechy prowadzące do komicznych sytuacji. Rejent Milczek jest zawiścikiem i dewotem, zaś Cześnik Raptusiewicz to agresywny pieniacz nie mogący zapanować nad swoim temperamentem.

Elementy komiczne w "Zemście" są wszechobecne. Parodia sporu o zamek pomiędzy Rejentem a Cześnikiem emanuje absurdem, a sytuacje złośliwości i drobnych intryg są przedstawione w sposób lekki i humorystyczny. Konflikt ten ma również swoją funkcję dydaktyczną. Fredro, poprzez drwinę z polskiej szlachty, podkreśla irracjonalność i destrukcyjność ich konfliktów. Przez ukazanie, że spory takie są bezproduktywne i często wynikają z banalnych pretekstów, pisarz przekazuje edukacyjne przesłanie, że zgoda jest kluczem do przezwyciężenia konfliktów. Zakończenie utworu - "Tak, jest zgoda, a Bóg wtedy rękę poda" - podkreśla ten pozytywny morał.

Natomiast "Pan Tadeusz" Adama Mickiewicza przedstawia konflikt w sposób tragiczny. Struktura konfliktu w epopei Mickiewicza jest o wiele bardziej złożona i dramatyczna. Głównym wątkiem konfliktowym jest miłość Jacka Soplicy do córki Stolnika Horeszki, a także konflikt przeniesiony na kolejne pokolenia: pomiędzy Gerwazym i Hrabią Horeszką a rodem Sopliców. Konflikt ten prowadzi do wielu dramatycznych wydarzeń, takich jak zajazd na Soplicowo, wmieszanie się Moskali, potyczki i wygnanie.

Efekty tego konfliktu są tragiczne dla wszystkich zaangażowanych. Jacek Soplica, opętany gniewem, staje się przyczyną śmierci Stolnika, a później stara się odpokutować swoje winy jako Ksiądz Robak. Tragedia, jaka narasta wokół tego konfliktu, pokazuje bezsensowność i destrukcyjność niezgody, która nie przynosi zwycięzców, jedynie straty po obu stronach. Mickiewicz, poprzez ten tragiczny obraz, nawiązuje do kontekstu historycznego Polski, pełnej wewnętrznych konfliktów i dominacji wrogich sił (Moskalów), co dodatkowo potęguje dramatyzm sytuacji.

Symbolika postaci Jacka Soplicy i jego przemiana w Księdza Robaka jest kluczowa dla zrozumienia przesłania utworu. Jacek, z gniewnego szlachcica, który kierował się zemstą, przeobraża się w pokornego mnicha, starającego się naprawić swoje błędy. Jego przemiana jest dowodem na to, że wartość pokoju i jedności przewyższa destrukcyjne konsekwencje konfliktów, a tym samym stanowi kontrast dla niszczycielskiego potencjału niezgody.

Refleksja nad obecnością konfliktów w historii ludzkości prowadzi do wniosku, że choć konflikty mogą czasem prowadzić do postępu, to nierzadko kończą się zniszczeniami i stratami. Konflikty są nieodzowną częścią ludzkiej historii, ale wymagają umiejętnego zarządzania, zdrowego rozsądku i człowieczeństwa. Literackie przedstawienia konfliktów, takie jak w "Zemście" i "Panu Tadeuszu", pokazują różne aspekty i skutki tych przeciwnych interesów.

Podsumowując, komedia Fredry pełni funkcję edukacyjną, ukazując absurdalność i śmieszność konfliktów, natomiast tragedia Mickiewicza ilustruje destrukcyjne skutki niezgody i wartość porozumienia. Obydwa utwory, mimo różnic w tonie i stylu, odnajdują wspólny mianownik w refleksji nad uniwersalnymi wartościami zgody i porozumienia. Ukazując realia polskiej szlachty oraz historyczne konflikty, podkreślają wagę dążeń do pojednania i współpracy, zarówno w literaturze, jak i w życiu społecznym.