Funkcja idealizowania bohaterów w utworze literackim. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów Kroniki polskiej Galla Anonima. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 6.06.2024 o 14:46

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 6.06.2024 o 14:29

Idealizacja bohaterów w utworach literackich jest zjawiskiem obecnym od zarania dziejów literatury. Literatura, będąc narzędziem ludzkiej kreatywności, ma na celu nie tylko rozrywkę, ale również przekazywanie określonych wartości, edukację i propagowanie wzorców zachowań. Istnieje wiele środków stylistycznych i gatunków literackich, dzięki którym pisarze mogą wpływać na odbiorców. Idealizacja bohaterów jest jednym z najważniejszych narzędzi, które pozwala uwznioślać osoby, ich czyny oraz idee, pełniąc jednocześnie funkcje propagandowe i edukacyjne. W niniejszej rozprawce omówię funkcje idealizowania bohaterów na przykładzie "Kroniki polskiej" Galla Anonima, a także innych dzieł literackich, takich jak "Pieśń o Rolandzie" oraz "Gloria victis" Elizy Orzeszkowej.

Gall Anonim, autor "Kroniki polskiej", odegrał kluczową rolę w historiografii polskiej. Kronika ta, mimo trudności w spisywaniu historii bez rodzimych źródeł, stanowi cenne źródło wiedzy o wczesnośredniowiecznej Polsce. Gall Anonim idealizował Bolesława Chrobrego, przedstawiając go jako chrześcijańskiego władcę, sprawiedliwego sędziego, obrońcę ludu oraz bohatera wojennego. Relacje Chrobrego z cesarzem Ottonem III ukazują go jako równorzędnego partnera potężnego władcy, co podkreśla znaczenie Polski na ówczesnej scenie politycznej. W opisie Chrobrego można dostrzec elementy mityczne i heroiczne, które dodają niezwykłego blasku jego postaci.

Idealizacja Bolesława Chrobrego miała kilka celów. Jednym z nich było uwznioślenie rodu Piastów oraz wzmocnienie autorytetu Bolesława Krzywoustego. Gall Anonim tworzył legendę, podkoloryzowując opisy i wyolbrzymiając dokonania Chrobrego, lecz bez stosowania jawnych kłamstw. Dzięki temu czytelnicy mogli nie tylko podziwiać Chrobrego, ale również czerpać z jego postaci wzór władcy, który łączył w sobie cnoty chrześcijańskie i rycerskie.

"Pieśń o Rolandzie" jest kolejnym przykładem utworu literackiego, w którym bohater został wyidealizowany. Pieśń ta, należąca do gatunku chansons de geste (pieśni o czynach), pełniła funkcje rozrywkowe i edukacyjne, propagując wartości rycerskie i chrześcijańskie. Hrabia Roland został przedstawiony jako "rycerz bez skazy" – odważny, honorowy, obrońca chrześcijaństwa. Roland w "Pieśni o Rolandzie" jest wzorem rycerskości, a jego heroiczna śmierć w bitwie pod Roncevaux stanowi doskonały przykład ars moriendi, czyli sztuki dobrego umierania.

Idealizacja Rolanda miała na celu stworzenie wzoru do naśladowania dla innych rycerzy, propagując wartości rycerskie takie jak odwaga, lojalność, honor oraz gotowość do poświęcenia. Dzięki temu utwór ten nie tylko dostarczał rozrywki, ale również edukował odbiorców, kształtując ich morale i postawy życiowe.

"Gloria victis" Elizy Orzeszkowej jest natomiast przykładem literatury narodowowyzwoleńczej, mającej na celu upamiętnienie bohaterów powstania styczniowego. Orzeszkowa, zaniepokojona malejącą pamięcią o powstańcach, idealizowała ich postaci, nadając powstaniu romantyczny i patriotyczny wymiar. Powstańcy zostali przedstawieni jako postacie heroiczne, gotowe na najwyższe poświęcenie w imię wolności ojczyzny.

Szczególną rolę w "Gloria victis" pełni postać Romualda Traugutta, który został ukazany jako wielki wódz, noszący na swoich barkach ciężar odpowiedzialności za losy powstania. Idealizacja Traugutta miała na celu przekonanie czytelników do idei narodowowyzwoleńczej oraz zachęcenie ich do pielęgnowania pamięci o bohaterach, którzy poświęcili swoje życie dla wolności Polski.

Porównując idealizację bohaterów w wymienionych utworach literackich, można zauważyć, że każdy z tych utworów idealizuje bohaterów w sposób odpowiadający określonym celom literackim. "Kronika polska" Galla Anonima miała na celu propagowanie historii Polski oraz wzmocnienie autorytetu władców, "Pieśń o Rolandzie" propagowała wartości rycerskie i chrześcijańskie, zaś "Gloria victis" miała na celu propagowanie idei narodowowyzwoleńczej oraz upamiętnienie bohaterów powstania styczniowego.

Mimo różnych celów literackich, idealizacja bohaterów w każdym z tych utworów pełniła przede wszystkim funkcję propagowania wzorców zachowań. Idealizowane postacie miały inspirować, edukować oraz umacniać morale odbiorców. Wspólnym celem idealizacji było kształtowanie społecznych, historycznych i etycznych postaw, które miały naśladować bohaterów literackich, kierując się ich wartościami i cnotami.

Podsumowując, idealizacja bohaterów w literaturze jest kluczowym narzędziem, które pozwala na budowanie wzorców do naśladowania. Dzięki idealizacji pisarze mogą kreować postacie literackie jako wzorcowe, które inspirują i edukują czytelników. Wartość edukacyjna i propagandowa literatury wynika z umiejętnego wykorzystania idealizacji bohaterów, która wpływa na percepcję historyczną, społeczną i etyczną odbiorców. Jednak warto zachować krytyczne podejście do literatury, zdając sobie sprawę z tego, że idealizowane postacie są pewnymi kreacjami literackimi i nie zawsze wiernie odzwierciedlają rzeczywistość. Rozważając funkcję idealizacji w literaturze, należy zastanowić się, czy propagowanie wartościowych wzorców jest zawsze korzystne, czy może istnieje potrzeba moralnego zwątpienia i refleksji nad literackimi idealizacjami.