Wpływ otoczenia na życiowe wybory ludzi. Omów zagadnienie na podstawie Przedwiośnia Stefana Żeromskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 30.07.2024 o 6:41
Rodzaj zadania: Rozprawka
Dodane: 30.07.2024 o 6:28
Streszczenie:
W literaturze, postać Cezarego Baryki z "Przedwiośnia" Żeromskiego i Kordiana z dzieła Słowackiego ilustrują wpływ otoczenia na życiowe wybory. Ostateczne decyzje są efektem zarówno zewnętrznych wpływów, jak i wewnętrznej refleksji.
Wpływ otoczenia na życiowe wybory człowieka jest tematem, który od wieków budzi zainteresowanie filozofów, pisarzy i naukowców. Zagadnienie to ma kluczowe znaczenie dla zrozumienia, na ile nasze decyzje są wynikiem autonomicznej woli, a na ile podlegamy wpływom zewnętrznym. Znaczenie tego problemu potwierdza zarówno historia idei filozoficznych, takich jak determinizm genetyczny czy materialistyczne uwarunkowania w XIX wieku, jak i analiza literacka, która często rzuca nowe światło na tę teoretyczną dyskusję. W literaturze, problemy te zostają ukazane za pomocą losów bohaterów, których życie jest nierozerwalnie związane z ich otoczeniem. Jednym z utworów, który szczególnie dobrze ilustruje ten temat, jest „Przedwiośnie” Stefana Żeromskiego. W analizie tej postaram się wykazać, że wybory życiowe bohaterów są zarówno reakcją na otaczające ich warunki, jak i wynikiem ich wolnej woli.
***
Analiza postaci Cezarego Baryki w "Przedwiośniu" Stefana Żeromskiego
Cezary Baryka, główny bohater „Przedwiośnia” Stefana Żeromskiego, jest przykładem bohatera, którego wybory życiowe są w dużym stopniu kształtowane przez otoczenie, ale również wynikają z jego wewnętrznych przeżyć i refleksji. Jego młodzieńcze lata spędza w Baku, gdzie jest jedynakiem pod opieką matki. Brak surowości w wychowaniu oraz nadmierna opiekuńczość matki sprawiają, że Cezary staje się egoistyczny i nieodpowiedzialny. Momentem przełomowym w jego życiu jest odejście ojca na front I wojny światowej, co sprawia, że Cezary staje się samotny i zaczyna zaniedbywać naukę. Otoczenie, w którym dorasta, staje się coraz bardziej niesprzyjające ze względu na rewolucję bolszewicką. Wpływ rewolucji na młodego Barykę jest ogromny – widzi przemoc, publiczne egzekucje, a także bierze udział w wiecach, porzucając autorytety, takie jak nauczyciel.Ideologia bolszewicka, która zdaje się obiecywać natychmiastowe rozwiązanie problemów społecznych, staje się atrakcyjna dla młodego, podatnego umysłu Cezarego. Ulega on żarliwości rewolucyjnego zapału, co prowadzi go do decyzji takich jak wydanie oszczędności rodzinnych na cele rewolucyjne. Te skrajne ideologiczne skłonności Cezarego można interpretować jako przykłady "pożytecznego idioty," termin używany przez Lenina do opisania osób ślepo wierzących w rewolucję. Jako młody człowiek, Cezary jest zaślepiony propagandą, nie zdając sobie sprawy z konsekwencji swoich działań.
Jednakże jego nastawienie zaczyna się zmieniać, gdy dostrzega cierpienie swojej matki. W miarę jak brutalność otoczenia staje się coraz bardziej oczywista, Cezary zaczyna kwestionować swoją dotychczasową postawę. Szczególnym katalizatorem przemiany jest strata matki, która umiera na skutek wyczerpania i choroby. Cezary, widząc, że ideały rewolucji prowadzą do cierpienia i zniszczenia, zaczyna się od nich odwracać.
Podróż przez Polskę, którą odbywa z ojcem, staje się dla niego okazją do dalszej refleksji nad sensem rewolucji i własnym życiem. Poznaje dwie różne postacie - Gajowca i Lulka - które reprezentują odmienne ideologie. Gajowiec, zwolennik reform umiarkowanych, i Lulek, gorliwy komunista, są dla Cezarego kontrastowymi przykładami wpływów, jakie mogą oddziaływać na jego życie. Przez te spotkania Cezary staje się bardziej dojrzały i niezależny umysłowo, krytykując zarówno opieszałość reform Gajowca, jak i skrajności Lulka.
Ostateczną decyzją Cezarego, będącą symbolem jego świadomej reakcji na otoczenie, jest marsz naprzeciw policji, co można interpretować jako akt buntu, ale również niezależności. Jest to moment, w którym nie tylko reaguje na otaczające go warunki, ale też świadomie wybiera swoją ścieżkę. To pokazuje, że mimo ogromnego wpływu otoczenia, końcowe decyzje są wynikiem jego osobistych przemyśleń i dojrzewania.
***
W kontekście "Kordiana" Juliusza Słowackiego
Fragmenty „Przedwiośnia” Żeromskiego skontrastujemy z „Kordianem” Juliusza Słowackiego, co pozwoli na głębsze zrozumienie wpływu otoczenia na decyzje życiowe postaci literackich. Początkowe losy Kordiana to typowy wręcz przykład młodzieńczego romantyzmu - nieszczęśliwa miłość i próba samobójcza, które są wynikiem głębokiej wrażliwości oraz braku zrozumienia ze strony otoczenia. Podobnie jak Cezary, Kordian poszukuje wielkiej idei, która nada sens jego życiu.Z biegiem czasu Kordian staje się coraz bardziej cyniczny, rozczarowany zarówno pieniędzmi, polityką, jak i miłością. Jego poczucie odrazy do otaczającego świata rośnie, co może być traktowane jako reakcja na nieprzyjazne i demoralizujące otoczenie. Przełomowy dla Kordiana staje się moment na Mont Blanc, gdzie doznaje on oświecenia i zrozumienia własnej misji - decyzje, które podejmuje po tym wydarzeniu, wynikają już znacznie bardziej z jego autonomii niż z wpływu otoczenia.
Podobnie jak Cezary Baryka, Kordian przechodzi przez proces transformacji, który jest wynikiem zarówno wpływu otoczenia, jak i jego własnych refleksji i przemyśleń. Obie postacie można traktować jako przykłady bohaterów, którzy mimo wpływów zewnętrznych, ostatecznie podejmują świadome decyzje, które kształtują ich przyszłość. Kordian, podobnie jak Cezary, odrzuca autorytety, które wcześniej go kształtowały, a jego wybory życiowe są wynikiem głębokiej wewnętrznej przemiany.
***
Dyskusja nad wpływem otoczenia
W kontekście literatury i filozofii wschodniej, warto również zwrócić uwagę na podejście, które traktuje człowieka jako zbiór przeszłych doświadczeń. Filozofia buddyjska, na przykład, podkreśla, że nasza tożsamość jest wynikiem nie tylko bieżących decyzji, ale także całej historii życia i doświadczeń. Z tej perspektywy, autonomiczność jaźni jest momentem, w którym człowiek osiąga pełen kształt swojej osobowości, w dużej mierze ukształtowanej przez wpływy otoczenia.Jednak, niezależnie od podejścia filozoficznego, trudno jest całkowicie odseparować wpływ otoczenia od naszego wewnętrznego świata. Choć możemy uzyskać pewien poziom autonomii, nasze decyzje są zawsze przynajmniej częściowo wynikiem lat doświadczeń i interakcji z innymi ludźmi. Przykład Cezarego Baryki pokazuje, że kluczowe momenty w naszym życiu często przynoszą refleksję i namysł nad dotychczasowym postępowaniem, prowadząc do wyborów, które mogą wydawać się autonomiczne, ale bazują na tym, co wcześniej przeżyliśmy.
***
Zakończenie
Podsumowując, można stwierdzić, że nasze życiowe wybory są wynikiem zarówno oddziaływania otoczenia, jak i naszej wolnej woli. Postać Cezarego Baryki w „Przedwiośniu” Stefana Żeromskiego jest doskonałym przykładem tego, jak różnorodne wpływy zewnętrzne kształtują nasze decyzje, jednak ostateczne wybory dokonywane są z pełną świadomością i refleksją. Podobnie Kordian Juliusza Słowackiego ukazuje, jak trudne doświadczenia i otoczenie wpływają na decyzje życiowe bohatera.Człowiek nigdy nie jest samotną wyspą, zawsze podlega wpływom zewnętrznym. Najważniejsze wybory życiowe dokonują się w momencie uzyskania świadomości własnej autonomii, co jest wynikiem długiego procesu dojrzewania. Otoczenie odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu naszej osobowości, ale to świadoma refleksja nad zebranym doświadczeniem pozwala nam na podejmowanie końcowych decyzji. Również z filozoficznej perspektywy, warto zastanowić się nad autonomicznością jaźni i problemem determinacji przez doświadczenia.
Literatura, analizując losy swoich bohaterów, nieustannie przypomina nam o wartości refleksji nad wpływem otaczającego świata na nasze życie i decyzje. Przykłady Cezarego Baryki i Kordiana pokazują, że mimo trudnych warunków i niepewności, człowiek jest zdolny do osiągnięcia wewnętrznej niezależności i autonomii, co stanowi istotę ludzkiej wolności.
Ocena nauczyciela:
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 30.07.2024 o 6:41
O nauczycielu: Nauczyciel - Tomasz C.
Od 13 lat pracuję w liceum — przygotowuję do matury i wspieram ósmoklasistów. Uczę, jak analizować polecenie, budować logiczną strukturę i dopracować styl bez „lania wody”. Na moich lekcjach krótkie podsumowania i checklisty pomagają utrzymać porządek w pracy. Uczniowie często mówią, że dzięki temu czują, iż wiedzą, co robią i po co.
Doskonała analiza wpływu otoczenia na życiowe wybory bohaterów literackich, oparta na solidnych argumentach i dobrze dobranej analizie tekstu.
Komentarze naszych użytkowników:
Oceń:
Zaloguj się aby ocenić pracę.
Zaloguj się