Groteskowy obraz świata. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów Ferdydurke Witolda Gombrowicza. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 31.07.2024 o 11:51
Rodzaj zadania: Rozprawka
Dodane: 31.07.2024 o 11:15
Streszczenie:
W analizie groteski w "Ferdydurke" Gombrowicza i "Kartotece" Różewicza ukazano krytykę społeczną i absurd codzienności, wykorzystując przerysowanie postaci i sytuacji. Groteska otwiera pole do refleksji nad ludzkimi wadami i konwenansami społecznymi.
I. Wstęp
Definicja groteski: Groteska to forma literacka, która łączy w sobie przeciwstawne elementy, takie jak tragizm i komizm, realizm i fantastyka. Kreując atmosferę absurdu i dziwności, groteska niejednokrotnie wyśmiewa i krytykuje rzeczywistość, podkreślając jej irracjonalne aspekty.Przykłady dzieł groteskowych w polskiej literaturze: W polskiej literaturze przykłady groteski można odnaleźć w różnorodnych dziełach, takich jak „Ferdydurke” Witolda Gombrowicza oraz „Kartoteka” Tadeusza Różewicza. Obie te pozycje zdają się kontestować i deformować rzeczywistość, poprzez tworzenie świata pełnego absurdalnych sytuacji i bohaterów.
Teza: Witold Gombrowicz, w swojej powieści „Ferdydurke”, poprzez groteskowy obraz świata, uwypukla ludzkie wady i absurdy codziennego życia.
II. Deformacja świata przedstawionego w „Ferdydurke”
Połączenie elementów realistycznych i absurdalnych: W „Ferdydurke” realistyczne elementy, takie jak szkoła czy dom szlachecki, są permamentnie zestawiane z wydarzeniami o nierealistycznym charakterze, co tworzy wyjątkowy kontrast. Przykładem może być scena, w której dorosły mężczyzna, Józio, budzi się z poczuciem, że jest dzieckiem i zostaje odwiedzony przez profesora Pimkę, który zabiera go ponownie do szkoły. Ta nierealna sytuacja ilustruje groteskę, ukazując zarówno komizm, jak i absurd systemu edukacyjnego.Ekscentryczne postacie: Postacie w powieści są przerysowane i groteskowe. Profesor Pimko, pretensjonalny i nadęty pedagog, symbolizuje staroświeckie i sztywne metody wychowawcze. Miętus, z kolei, przedstawiony jest jako młodzieżowy buntownik, którego działania są pełne absurdu. Postacie Młodziaków, ucieleśniające obsesję na punkcie nowoczesności, są przerysowane do granic możliwości, co jedynie podkreśla ich nienaturalność i groteskowość.
Absurdalne sytuacje: W „Ferdydurke” nie brakuje sytuacji完全ie oderwanych od rzeczywistości. Powrót dorosłego Józia do szkoły i jego traktowanie jak dziecko jest tego najlepszym przykładem. Inna karykaturalna scena to pojedynek na miny między Miętusem a Syfonem, który przerysowuje i parodiuje konflikt między różnymi postawami życiowymi.
III. Groteskowe kreacje bohaterów
Jednowymiarowe postacie: Postacie w „Ferdydurke” są tak naprawdę nośnikami określonych cech i symbolami społecznych wątków, nie posiadającymi złożonych osobowości. Każdy z bohaterów, jak Pimko, Miętus czy Młodziakowie, reprezentuje konkretną wartość społeczną czy przymiot, co sprawia, że są jednowymiarowi i jeszcze bardziej groteskowi.Parodia i satyra: W powieści Gombrowicza postacie pedagogów stanowią parodię nauczycieli, którzy powtarzają utarte frazesy i wykazują brak zdolności do nauczania. Młodziakowie zaś parodiują nowoczesność, ukazując ją w groteskowym przerysowaniu, dochodzącym do absurdu.
Główne motywy i symbolika: W postaci Miętusa można dostrzec symbol młodzieńczego buntu, natomiast Pimko uosabia konserwatywne i staromodne metody wychowawcze. Gombrowicz używa groteski, aby nie tylko wyśmiewać, ale i skrytykować społeczne konwenanse, które według niego są nieautentyczne i spętane sztywnymi normami.
IV. Analiza wybranych fragmentów
Wątek szkolny: Absurdalne sytuacje w szkole to kluczowy element groteskowej rzeczywistości „Ferdydurke”. Karykaturalni nauczyciele, tacy jak profesor Pimko czy Bladaczka, nie starają się zrozumieć swoich uczniów. Bladaczka, zamiast rzeczywiście nauczać, w kółko powtarza pustą retorykę, natomiast Pimko, wydający się być bardziej zainteresowany utrzymaniem pozorów edukacji niż faktycznym nauczaniem, karykaturalnie wciela się w rolę despotycznego pedagoga.Wątek dworku Hurleckich: Groteskowość uwidacznia się również w wątku dworku Hurleckich. Miętus, na przykład, który obsesyjnie chce zaciągnąć parobka Walka do roli pełnowymiarowego buntownika, przerysowuje autentyczne aspiracje i walki klasowe, wprowadzając je w ramy groteskowej absurdalności. Równie absurdalny jest bunt służby przeciwko szlachcie, który staje się metaforą zdeformowanej rzeczywistości.
Koniec powieści: Finalne zamknięcie powieści w postaci „Koniec i bomba, a kto czytał ten trąba!” stanowi celowy zabieg Gombrowicza mający na celu podkreślenie groteskowego i absurdalnego charakteru całej historii. Tego rodzaju zakończenie wywołuje refleksję nad samą naturą literatury oraz iluzją, jaką tworzy, prowadząc czytelnika do zastanowienia się nad odbiorem treści.
V. Kontekst literacki: „Kartoteka” Tadeusza Różewicza
Groteskowość głównego bohatera: Różewicz, podobnie jak Gombrowicz, stosuje groteskę w „Kartotece”. Główny bohater, którego tożsamość jest rozmyta i nieokreślona, podobnie jak Józio, balansuje między byciem dzieckiem a dorosłym. Ta niekonsekwencja w jego charakterze i statusie przypomina groteskowy obraz bohaterów w „Ferdydurke”.Kreacja bohaterów drugoplanowych: W „Kartotece” bohaterowie drugoplanowi, jak np. Chór Starców, są groteskową parodią elementów znanych z klasycznych greckich tragedii. Są bezbarwni, pozbawieni głębi i znaczenia, co dodatkowo podkreśla absurdalność ich obecności w dramacie.
Atmosfera absurdu: "Kartoteka" Różewicza, podobnie jak „Ferdydurke”, tworzy świat pełen sprzeczności i nielogicznych sytuacji. Postacie w dramacie traktują siebie niezwykle poważnie, mimo że ich życie jest pozbawione celów i wartości, co tworzy atmosferę totalnego absurdu.
Tematyka: „Kartoteka” podejmuje tematy związane z wychowaniem, sztucznością oraz upadkiem wartości, podobnie jak „Ferdydurke”. Oba dzieła groteskowo podchodzą do problematyki codzienności, społecznej i osobistej rzeczywistości, ukazując nielogiczność zakorzenionych norm i praktyk.
VI. Podsumowanie
Rola groteski w dziełach Gombrowicza i Różewicza: Zarówno w „Ferdydurke”, jak i „Kartotece” groteska odgrywa kluczową rolę jako narzędzie krytyki i wyśmiewania społecznych norm i ludzkich wad. Gombrowicz i Różewicz wykorzystują ją, aby wystawić na próbę status quo, skłaniając odbiorców do refleksji nad absurdami codziennego życia.Wnioski: Groteska, dzięki swojej przerysowanej formie, pomaga ujrzeć prawdziwe problemy społeczne i ludzkie w nowym świetle. Tworzy przestrzeń do krytyki i dyskusji, jednocześnie zapewniając odbiorcom środek do oderwania się od realności i spojrzenia na nią z innej perspektywy.
Uniwersalność i aktualność groteskowego obrazu świata: Mimo że powieści Gombrowicza i Różewicza powstały w określonym kontekście historycznym, ich groteskowy obraz świata pozostaje aktualny. Absurdalne konwenanse, schematyczne myślenie oraz społeczne normy, które krytykowali, wciąż istnieją i mają odzwierciedlenie w dzisiejszej rzeczywistości. Poprzez groteskowy obraz, autorzy otwierają przed nami przestrzeń do ponownego przemyślenia i interpretacji otaczającego nas świata.
Ocena nauczyciela:
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 31.07.2024 o 11:51
O nauczycielu: Nauczyciel - Katarzyna P.
Od 9 lat pracuję w szkole średniej i pokazuję, że dobrze napisany tekst to wynik procesu, nie talentu. Pomagam w przygotowaniu do matury oraz w rozwijaniu czytania ze zrozumieniem u ósmoklasistów. Na zajęciach panuje spokój i uważność, a feedback jest prosty i konkretny. Uczniowie cenią jasne kryteria oceny i narzędzia, które pomagają je spełnić.
Doskonałe wypracowanie! Autentyczne zrozumienie i analiza tematu groteski w dziele Gombrowicza, uwzględnienie kontekstu literackiego oraz trafne przykłady i argumenty sprawiają, że praca jest kompletna i głęboka.
Komentarze naszych użytkowników:
Oceń:
Zaloguj się aby ocenić pracę.
Zaloguj się