Wybory moralne w życiu człowieka

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 18.10.2024 o 10:11

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 30.09.2024 o 22:08

Każdy człowiek musi w swoim życiu dokonywać wyborów moralnych. Często te wybory nie należą do łatwych, stanowiąc swoisty "test" decydujący o wartości każdego z nas. Nie każdemu udaje się zdać ten egzamin, co prowadzi do zejścia na drogę zła. Są jednak tacy, którzy przezwyciężają swoje słabości i wybierają dobro. W literaturze polskiej spotykamy wiele przykładów takich moralnych dylematów, które pozwalają nam zrozumieć, jak trudne, ale jednocześnie ważne są takie wybory.

Jednym z najważniejszych dzieł literatury polskiej, które podejmuje temat wyborów moralnych, jest "Lalka" Bolesława Prusa. Główny bohater, Stanisław Wokulski, jest postacią złożoną, która staje przed różnorodnymi dylematami moralnymi. Wokulski próbuje pogodzić swoje ambicje życiowe z uczuciami i kodeksem moralnym. Jego miłość do Izabeli Łęckiej często wystawia go na próby, które egzaminują jego wartości i priorytety. Przykładem takiego dylematu jest jego decyzja o zaangażowaniu się w działalność handlową i społeczną. Wokulski musi wybierać pomiędzy uczciwym prowadzeniem biznesu a łamaniem zasad moralnych w celu szybkiego zysku. W końcu, mimo jego licznych wysiłków, bohater doznaje rozczarowania, co ukazuje, że nawet szlachetne intencje mogą prowadzić do osobistej klęski, jeżeli nie są wspierane przez właściwe wybory moralne.

Kolejnym ważnym dziełem literatury, które ukazuje trudność dokonania właściwych wyborów moralnych, jest "Dziady" Adama Mickiewicza. W szczególności część III tego dramatu jest bogata w dylematy etyczne i moralne. Postać Konrada przechodzi swoisty "test" w swoich marzeniach o wielkiej władzy. Konrad, jako poeta i patriota, pragnie uwolnić Polskę spod jarzma zaborców i jest gotów poświęcić wszystko w imię wolności i miłości do ojczyzny. Jednakże jego monolog, tzw. Wielka Improwizacja, ujawnia zarówno jego ogromne ambicje, jak i przepaści etyczne, do jakich gotów jest się posunąć. Konrad staje przed wyborem między zemstą a prawdziwym patriotyzmem, co ostatecznie prowadzi go do zrozumienia, że jego emocje i dążenia, choć szlachetne, mogą prowadzić do destrukcji.

Innym dziełem, które znakomicie obrazuje trudność wyborów moralnych, jest "Pan Tadeusz" Adama Mickiewicza. Jacek Soplica, jedna z głównych postaci, zmaga się ze swoimi błędami młodości, kiedy działał pod wpływem emocji i samolubnych pragnień. Jego zabójstwo Stolnika Horeszki staje się aktem, który ciąży nad nim przez całe życie. Jacek Soplica jako ksiądz Robak przechodzi wielką przemianę, decydując się na pokutę i działania na rzecz dobra publicznego. To jego wybory w dorosłym życiu, pełne poświęceń i heroizmu, dowodzą, że potrafił przezwyciężyć swoje słabości i wybrać drogę moralnie właściwą. Historia Soplicy jest doskonałym przykładem tego, że nawet po poważnych błędach można odnaleźć właściwą drogę, jeśli tylko podejmuje się świadome, moralnie słuszne wybory.

W literaturze młodej Polski także znajdujemy przykłady postaci, które muszą stawić czoła trudnym wyborom moralnym. Józef K. z "Procesu" Franza Kafki, choć nie jest dziełem polskiej literatury, można wspomnieć o towarzyszącej mu atmosferze absurdu i irracjonalności, która w pewnym sensie przypomina sytuację z okresu PRL, gdzie bohaterowie takiej literatury jak "Człowiek z marmuru" Andrzeja Wajdy, musieli dokonywać moralnych wyborów w obliczu opresyjnego reżimu.

Także "Inny świat" Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, ukazuje niełatwe wybory moralne w ekstremalnych warunkach, jakimi były stalinowskie łagry. Postacie przetrzymywanych tam ludzi musiały codziennie wybierać między zachowaniem godności a przetrwaniem, często rezygnując z jednego na rzecz drugiego. Herling-Grudziński opisuje ludzi, którzy mimo skrajnie nieludzkich warunków, potrafili wybrać moralne dobro, nawet jeżeli prowadziło to do ich śmierci.

Literatura polska dostarcza licznych przykładów, które pokazują, jak trudne, ale zarazem niezbędne są wybory moralne. Każdy z nas, jak bohaterowie wspomnianych dzieł, stoi przed dylematami, które nas kształtują i definiują. Ważne jest, aby starać się wybierać dobrze, nawet jeśli oznacza to przezwyciężenie własnych słabości. Większość literackich postaci, które opierały swoje życie na wartościach moralnych, ostatecznie osiągała wewnętrzny spokój, nawet jeśli ich fizyczna egzystencja była ciężka. Jest to lekcja, którą warto wziąć sobie do serca w codziennych wyborach.