Relacja między rodzicami a dziećmi. ,, Przedwiośnie " Stefana Żeromskiego i wybrany przez siebie kontekst.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 13.10.2024 o 16:33

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 9.10.2024 o 13:51

Relacja między rodzicami a dziećmi jest jednym z najważniejszych aspektów życia każdej jednostki. Kształtuje ona ludzką osobowość, wpływa na podejmowane decyzje oraz przyszłe relacje z innymi ludźmi. W literaturze polskiej problematyka ta jest często podejmowana, szczególnie na gruncie skomplikowanej historii kraju i związanych z nią przemian społecznych. Jednym z dzieł, które wnikliwie przygląda się relacjom rodzinnym, jest "Przedwiośnie" Stefana Żeromskiego. Przedstawia ono dzieje Cezarego Baryki, młodego Polaka powracającego do kraju po latach spędzonych w Rosji. Dramatyczne losy Cezarego oraz jego relacja z ojcem Sewerynem Baryką stanowią doskonały punkt wyjścia do analizy tego zagadnienia. Jako przykład dodatkowy można przywołać "Lalkę" Bolesława Prusa, która również porusza problem relacji rodzinnych, chociaż w nieco inny sposób.

Stefan Żeromski w "Przedwiośniu" wnikliwie przedstawia złożoność relacji między Sewerynem Baryką a jego synem Cezarym. Seweryn jest postacią, która w dużej mierze określa postrzeganie świata przez Cezarego. Wychowując syna w Baku, Seweryn usiłuje zaszczepić w nim patriotyczne wartości oraz miłość do kraju pochodzenia, którego Cezary nigdy nie poznał. Z tego powodu ich relacja jest nacechowana pewnym napięciem. Seweryn, jako idealista, przekazuje synowi wizję "szklanych domów" – utopijną, piękną Polskę, która staje się mitem dla młodego Baryki. Cezary początkowo przyjmuje te opowieści z fascynacją, jednak z czasem zaczyna dostrzegać, że rzeczywistość, którą zastaje po powrocie do Polski, znacznie odbiega od obrazów kreowanych przez jego ojca.

W relacji Seweryna i Cezarego dostrzegamy klasyczny konflikt pokoleniowy, będący wynikiem różnic w doświadczeniach życiowych i kształtujących się przez nie przekonań. Seweryn reprezentuje pokolenie, które idealizuje przeszłość i posiada silne więzy emocjonalne z krajem, natomiast Cezary to młody indywidualista, który musi stawić czoła brutalnej rzeczywistości niepodległej Polski, kraju, którego nie zna i w którym nie potrafi się odnaleźć. Seweryn pragnie zbudować w Cezarym poczucie dumy z bycia Polakiem, co jednocześnie wpaja mu silne, choć idealistyczne, wartości, których syn nie może łatwo przyswoić wobec zderzenia z surową rzeczywistością.

Powrót Cezarego do Polski po śmierci Seweryna jest kluczowym momentem, w którym młody Baryka zaczyna konfrontować mityczną wizję ojca z realnym światem. Z jednej strony, żyje pod wpływem marzeń Seweryna o pięknej ojczyźnie, z drugiej jednak, widzi klęskę tych marzeń w zderzeniu z rzeczywistością. Cezary, poprzez poznawanie nowego kraju i ludzi, zaczyna weryfikować przekazane przez ojca wartości. Szczególnie uderzająca jest jego frustracja oraz uczucie rozczarowania, które pojawiają się, gdy staje w obliczu rzeczywistości pełnej różnych problemów społecznych i gospodarczych. Młody Baryka zostaje zmuszony do samodzielnego poszukiwania własnej tożsamości i miejsca w społeczeństwie.

Podobny konflikt generacyjny oraz próby pojednania z oczekiwaniami rodziców przedstawia Bolesław Prus w "Lalce". Głównym bohaterem powieści jest Stanisław Wokulski, którego historię poznajemy przede wszystkim z jego dorobku jako zasłużonego przedsiębiorcy, jednak nie mniej ważne okazują się relacje rodzinne. Choć głównym tematem "Lalki" jest miłość nieszczęśliwa i krytyka społeczeństwa, w tle rysują się również kwestie rodzinne. Wokulski zyskał majątek dzięki pracy i nauce, które były szczęśliwie podparte przez dobry start życiowy, jaki zapewniła mu rodzina. Chociaż w dojrzałym wieku konflikty rodzinne nie są tak silnie wyeksponowane, to jednak wyraźnie dostrzegalna jest determinacja Wokulskiego, by spełnić nie tylko swoje marzenia, ale także ukryte oczekiwania swojego otoczenia.

Relacja rodzinna w "Lalce" nie jest tak dynamiczna i dramatyczna jak w "Przedwiośniu", jednak w postaci Wokulskiego można dostrzec podobne dążenie do spełnienia aspiracji, które wynikają z założonej przez rodzinę drogi życiowej. Determinacja, by osiągnąć sukces i wdrożyć idee przodków, jest wyraźna, choć w nieco subtelniejszej formie niż u Baryki.

Podsumowując, zarówno "Przedwiośnie" Stefana Żeromskiego, jak i "Lalka" Bolesława Prusa, ukazują różnorodność relacji rodzinnych, które są w dużej mierze zdeterminowane przez kontekst historyczny i społeczny. Rodzice odgrywają kluczową rolę w formowaniu tożsamości i światopoglądu swoich dzieci. W obu powieściach widzimy, że młodzi bohaterowie, mimo odmiennych okoliczności życiowych, muszą odnaleźć własną tożsamość i zdecydować, które z wartości przekazanych przez rodziców uznają za swoje własne. To uniwersalne przesłanie o poszukiwaniu własnej drogi, mimo różnych przeszkód, pozostaje aktualne niezależnie od epoki czy kontekstu społecznego.