Czy zgadzasz się ze słowami A. Camusa, że „aby istnieć, człowiek musi się buntować”? Odpowiedź w oparciu o powieści „Dżuma” i „Zdążyć przed Panem Bogiem”

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: wczoraj o 14:40

Albert Camus, wybitny filozof egzystencjalizmu, stawia tezę, że „aby istnieć człowiek musi się buntować”. Słowa te skłaniają do refleksji nad naturą ludzkiej egzystencji oraz istotą buntu jako sposobu na znalezienie sensu życia w świecie niesprawiedliwości i absurdalności. Analizując powieści „Dżuma” Alberta Camusa oraz „Zdążyć przed Panem Bogiem” Hanny Krall, przyjrzymy się, w jaki sposób bunt bohaterów tych dzieł przyczynia się do ich istnienia i w sposób szczególny wpływa na ich życie.

W powieści „Dżuma” Albert Camus przedstawia obraz miasta Oran, które zostaje dotknięte epidemią dżumy. Główne postacie tej książki, w tym doktor Bernard Rieux, dziennikarz Raymond Rambert oraz Tarrou, podejmują różnorakie działania, które można uznać za formy buntu przeciwko absurdowi sytuacji. Ich działania nie są motywowane heroizmem ani chęcią sławy, ale poczuciem wewnętrznej potrzeby stawienia oporu wobec bezsensownej katastrofy. Doktor Rieux, mimo świadomości, że walka z chorobą jest zasadniczo beznadziejna, decyduje się niestrudzenie pomagać chorym. Jego bunt polega na podjęciu działania mimo braku perspektyw na sukces, na sprzeciwie wobec pasywnego przyjęcia rzeczywistości. Rieux nie przestaje istnieć jako człowiek świadomy swojej moralnej odpowiedzialności w momencie, gdy angażuje się w tę walkę. Jego decyzje są dowodem na to, że bunt jest sposobem na afirmację życia w obliczu jego bezsensowności.

Podobny motyw buntu można zauważyć w książce „Zdążyć przed Panem Bogiem” Hanny Krall. Utwór ten jest w dużej mierze oparty na rozmowie z Markiem Edelmanem, jednym z przywódców powstania w getcie warszawskim. Edelman wspomina, jak w obliczu nieuchronnej zagłady Żydzi postanowili stawić zbrojny opór nazistom. W tym kontekście bunt przybiera formę walki zbrojnej, która wydaje się być jedynym możliwym sposobem manifestacji ludzkiej godności. Choć mieszkańcy getta byli świadomi, że nie mają szans na pokonanie świetnie uzbrojonego i liczniejszego wroga, bunt stał się dla nich manifestacją ich człowieczeństwa i sprzeciwem wobec brutalnego i odczłowieczającego losu, jaki zgotował im okupant.

Edelman, podobnie jak postacie w „Dżumie”, wybiera działanie świadome i celowe, nawet jeśli ma świadomość jego ograniczonego wpływu na rzeczywistość. Jego bunt stanowi sprzeciw wobec biernego poddania się nieuchronności śmierci. Działanie Edelmana i innych bojowników Getta pozwala im na ponowne określenie swojego miejsca w świecie, staje się aktem zachowania swojej godności i podkreśleniem wartości życia, które nie powinno być determinate przez strach i rezygnację.

Z powyższej analizy wynika, że bunt zarówno w „Dżumie”, jak i „Zdążyć przed Panem Bogiem” jest kluczowym aspektem istnienia bohaterów. W świecie pełnym absurdów i tragicznych zdarzeń, bunt staje się jedynym narzędziem, które pozwala zachować człowieczeństwo i nadać sens życiu. Camus w „Dżumie” ukazuje, że istnienie w świecie rządzonym przypadkiem i ślepych sił wymaga od człowieka postawy buntu jako afirmacji wartości ludzkiego działania. Hanna Krall poprzez historię Edelmana zwraca uwagę na to, że bunt jest nie tylko aktem niewiary w sukces czy możliwość zmiany rzeczywistości, ale także, a może przede wszystkim, aktem potwierdzającym ludzką godność i prawo do decydowania o sobie, niezależnie od obiektywnych uwarunkowań.

Podsumowując, zarówno w perspektywie egzystencjalnej Camusa, jak i w dramatycznej rzeczywistości opisywanej przez Krall, bunt okazuje się nieodzownym elementem ludzkiego istnienia. Jest odpowiedzią na chaos i niesprawiedliwość świata, sposobem na zachowanie godności i podkreślenie indywidualnej wartości człowieka. To właśnie dzięki niemu bohaterowie obu powieści są w stanie potwierdzić swoją obecność i znaczenie w świecie, w którym życie często wydaje się być pozornie pozbawione sensu. Bunt staje się zatem niezbywalnym aspektem kondycji ludzkiej, dowodząc, że jedynie poprzez aktywną postawę oporu człowiek może prawdziwie istnieć.