Jakie postawy wobec zła może przyjąć człowiek? Odwołaj się do lektury obowiązkowej, innego tekstu oraz dwóch kontekstów.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 28.11.2023 o 14:40

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 28.11.2023 o 14:32

Człowiek od najmłodszych lat staje w obliczu dobra i zła. To, jakie postawy przyjmuje wobec zła, definiuje jego charakter i wpływa na relacje z innymi ludźmi. Podczas analizy utworów literackich możemy dostrzec różne postawy, jakie człowiek może przyjąć wobec zła. Dodatkowo warto spojrzeć na konteksty, które pokazują, że odstawanie od konformizmu i wybieranie odpowiednich postaw wobec zła jest niezwykle ważne.

Lektura obowiązkowa "Zbrodnia i kara" autorstwa Fiodora Dostojewskiego, stanowi doskonały punkt wyjścia do dyskusji na temat postaw wobec zła. Głównym bohaterem powieści jest Rodion Raskolnikow, człowiek głęboko przekonany o swojej wyjątkowości i przewadze nad innymi. Na podstawie teorii "nadczłowieka" usprawiedliwia on swoje działania, uznając, że jest mu wolno dokonać zbrodni dla osiągnięcia celów wyższych, w tym przypadku chęci pomocy swojej biednej rodzinie. Konsekwentnie, mordując lichwiarkę Alonę Iwanownę i jej siostrę Lizawietę, wierzy, że postępuje słusznie, a zbrodnia będzie usprawiedliwiona dużym celem.

Zaraz po dokonaniu zbrodni, Raskolnikowa zaczynają prześladować wyrzuty sumienia. Jest to istotne dla rozumienia jego postawy wobec zła. Na początku próbuje on racjonalizować swoje działanie, lecz z czasem coraz bardziej ulega poczuciu winy. Wewnętrzne rozterki i konfrontacja z własnymi uczynkami doprowadzają go do stanu psychicznego zbliżonego do obłędu.

Raskolnikow w trakcie powieści spotyka postacie, które odmiennej niż on podchodzą do zła. Sonia Marmieładowa reprezentuje odmienną postawę. Poddając się samopoświęceniu i prostytuując się, by pomóc swojej biednej rodzinie, uosabia cierpienie niewinnych i jednocześnie siłę moralną. Jej niewzruszona wiara i zdolność do przebaczenia czynią z niej przeciwieństwo Raskolnikowa, symbolizując możliwość wybaczania i odkupienia win.

Na przestrzeni powieści obserwujemy jego wewnętrzny konflikt, który prowadzi do przewartościowania jego postaw wobec zła. Na początku utworu Raskolnikow uważał się za wyjątkową jednostkę, uprawnioną do stosowania zła w imię wyższego dobra. Jednak wraz z rozwojem akcji zaczyna zdawać sobie sprawę z konsekwencji swojego czynu, co prowadzi go do zrozumienia, że postawy wobec zła muszą być oparte na etyce i moralności. W końcu przyjmuje odpowiedzialność za swoje czyny, przyznając się do winy i ostatecznie znajduje na drodze do odkupienia.

Inny tekst, który warto przywołać w kontekście postaw wobec zła, to "Zdążyć przed Panem Bogiem" Hanny Krall. Ten reportaż literacki, przybliża czytelnikom postać Marka Edelmana, jednego z przywódców powstania w getcie warszawskim. Dzieło to nie tylko dokumentuje wydarzenia związane z powstaniem, lecz także przekazuje pogląd i odczucia Edelmana na temat życia w getcie oraz obozach koncentracyjnych w trakcie II wojny światowej. Postawę wobec zła, jaką przyjmuje Edelman, można scharakteryzować jako jednocześnie bojową i refleksyjną.

Analizując postawę Edelmana, nie można pominąć sposobu, w jaki opowiada on o życiu w obozach. Wśród przerażających opisów zła, jakie miało miejsce w obozach koncentracyjnych, Edelman wyłuskuje przykłady odwagi, solidarności i empatii wśród więźniów. Wspomina o dzieleniu się chlebem, opiece nad najbardziej osłabionymi i wzajemnym wspieraniu się w najtrudniejszych chwilach. Mimo wszystko to emocjonalne złożoności ludzi tkwiących w sercu ciemności są dla niego dowodem na to, że zło można przekształcić w akty dobroci, a ludzka natura nie poddaje się destrukcji bez reszty.

Zwracając uwagę na postawę Edelmana wobec zła, nie sposób pominąć jego refleksji dotyczących obozowej rzeczywistości po latach. Edelman analizuje mechanizmy, które umożliwiły zatracenie się w zbrodni wielu z oprawców, ale też rozważa procesy psychiczne, które zachodziły w umysłach ofiar. Znając skalę zagłady, Edelman postrzega zło jako coś, co zostało popełnione nie tylko przez nazistowskich zbrodniarzy, ale także przez całą społeczność międzynarodową, która dopuściła do tych wydarzeń swoją obojętnością lub milczącą zgodą.

Rozważając postawy wobec zła w różnych kontekstach, nie można pominąć aktualnej sytuacji społeczno-politycznej i kwestii praw człowieka. W dzisiejszym świecie często stykamy się z niedoskonałościami społecznymi i niesprawiedliwością. Możemy obserwować, że niektórzy ludzie przyjmują postawę obojętności, ignorując problemy i nie angażując się w walkę o dobro i sprawiedliwość. Jest to jednak postawa nieodpowiedzialna i niszcząca, ponieważ pozwala na rozprzestrzenianie się zła. Innym przykładem postaw wobec zła jest aktywne zaangażowanie w walkę o prawa człowieka i zmianę społeczeństwa na lepsze. Wielu ludzi podejmuje wysiłki na rzecz walki z dyskryminacją, niesprawiedliwością i przemocą, widząc w swoich działaniach możliwość wprowadzenia pozytywnych zmian.

Kolejnym kontekstem, który warto uwzględnić, jest środowisko szkolne. Często w szkołach występują przejawy zła, takie jak przemoc, uprzedzenia czy pomówienia. W takiej sytuacji, każdy uczeń ma możliwość wyboru postawienia czoła złu. Może zdecydować się na bierność, wybranie obojętności lub wyraźnie potępić złe zachowanie i walczyć o kulturę szacunku. Takie postawy są kluczowe dla stworzenia bezpiecznej i przyjaznej atmosfery w szkole oraz dla zapewnienia uczniom możliwości rozwoju i spełnienia.

Podsumowując, postawy wobec zła mają ogromne znaczenie w życiu człowieka i wpływają na kształtowanie jego charakteru. Podane wyżej przykłądy ukazują, że postawienie czoła złu i wybór wartościowych postaw są niezbędne dla ochrony dobra, sprawiedliwości i rozwoju społecznego. Człowiek ma zdolność do dokonywania wyborów i odpowiedzialności za swoje czyny, dlatego powinien zdawać sobie sprawę z konsekwencji swoich postaw wobec zła i dążyć do wyboru tych, które przyczynią się do dobra i harmonii.