Czy idealiści są potrzebni światu?

Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 20.11.2024 o 19:33

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 16.11.2024 o 19:57

W literaturze idealizm często manifestuje się poprzez postaci, które kierują się zasadami oderwanymi od otaczającej rzeczywistości. Ich działania, często spotykające się z niezrozumieniem i sprzeciwem, mają moc przemiany świata na lepsze. Choć idealizm bywa uznawany za naiwny czy oderwany od realiów, jego obecność w literaturze jest istotna dla rozwoju społecznych wartości i moralności. Postacie takie jak Józef K. z „Procesu” Franza Kafki, Santiago z „Starego człowieka i morza” Ernesta Hemingwaya oraz Stanisław Wokulski z „Lalki” Bolesława Prusa doskonale reprezentują ten fenomen. Przez analizę tych dzieł postaram się odpowiedzieć na pytanie: czy idealiści są potrzebni światu?

Jednym z przykładów bohaterów kierujących się idealistycznymi przekonaniami jest Józef K., protagonista „Procesu” Franza Kafki. Józef K. zostaje niespodziewanie aresztowany, nie znając ani przyczyny, ani natury swego przestępstwa. Mimo braku zrozumienia sytuacji, bohater stara się kierować poczuciem sprawiedliwości i logiki. Jego wytrwałość w dążeniu do odkrycia prawdy, pomimo absurdu otaczającego go systemu prawa, ukazuje determinację idealisty, który nie ulega presji i stara się zrozumieć świat w jego najbardziej chaotycznej formie. Choć jego walka kończy się tragicznie, dostarcza czytelnikowi głębokiej refleksji na temat kondycji człowieka wobec bezsensownego systemu biurokracji. Józef K. pokazuje, że wartości, takie jak dążenie do sprawiedliwości i przejrzystości, są uniwersalne i mimo porażki jednostkowej stoją na straży fundamentalnych praw człowieka i jego godności.

Podobnie, idealizm można dostrzec w postawie Santiago, bohatera powieści „Stary człowiek i morze” Ernesta Hemingwaya. Santiago, stary rybak, przez osiemdziesiąt cztery dni nie odnosił sukcesów w połowie ryb. Mimo to, nie rezygnuje i wyrusza w morze kolejny raz, kierując się swoją wewnętrzną potrzebą udowodnienia sobie wartości swojej egzystencji. Santiago to idealista, który wierzy w sens swojej walki z przyrodą, mimo licznych przeciwności. Jego starcie z ogromnym marlinem staje się symbolem ludzkiej determinacji i nieugiętości w dążeniu do celu. Choć ostatecznie ryba zostaje zjedzona przez rekiny, samotna walka Santiago nabiera wymiaru heroicznego i symbolizuje triumf ludzkiego ducha nad przeciwnościami losu. Postać Santiago dowodzi, że idealizm przyczynia się do zachowania fundamentalnych wartości takich jak honor, odwaga i wytrwałość, które są kluczowe dla istnienia ludzkości.

Nie można również zapomnieć o Stanisławie Wokulskim z „Lalki” Bolesława Prusa, który doskonale ilustruje problematykę idealizmu w polskim społeczeństwie XIX wieku. Wokulski to postać pełna sprzeczności – z jednej strony marzy o miłości idealnej, a z drugiej pragnie przyczynić się do rozwoju gospodarczego kraju i polepszenia życia najuboższych. Jego idealizm wyraża się przede wszystkim w dążeniu do poprawy bytu społecznego oraz w romantycznym podejściu do życia. Wokulski, poprzez swoje działania i inwestycje, stara się modernizować kraj, co spotyka się z różnorodnymi reakcjami otoczenia – od podziwu po niezrozumienie i wrogość. Jego historia ukazuje, że idealizm często wiąże się z osobistą ofiarą i trudnościami, jednak ma nieocenione znaczenie dla wspólnego dobra i postępu. Postać Wokulskiego przypomina o tym, jak ważne jest poszukiwanie równowagi pomiędzy ideałami a rzeczywistością.

Idąc dalej, idealizm postaci literackich, jak Rodion Raskolnikow z „Zbrodni i kary” Fiodora Dostojewskiego, dodaje głębię pytaniom o moralność i ludzkie postępowanie. Raskolnikow, student z Petersburga, uważa się za nadczłowieka, który ma prawo popełnić zbrodnię w imię wyższego celu. Jego idealizm opiera się na przekonaniu, że poprzez złamanie zasad moralnych zmieni los świata i wprowadzi nowe, sprawiedliwsze społeczeństwo. W rzeczywistości, jego działania prowadzą do osobistej tragedii i wewnętrznego rozdarcia. Uświadamia sobie błędność swojego rozumowania, co prowadzi do jego duchowej przemiany. Dostojewski poprzez postać Raskolnikowa ukazuje, jak niebezpieczny może być idealizm, gdy zostaje wypaczony przez pychę i egoizm, jednocześnie pokazując, że refleksja nad własnymi błędami ma moc uzdrawiania i prowadząca ku lepszemu zrozumieniu siebie i świata.

Analizując powyższe przykłady, widzimy, że idealiści odgrywają kluczową rolę w literaturze, będąc nośnikami refleksji nad wartościami moralnymi, ludzką determinacją oraz kondycją człowieka w starciu z nieprzychylną rzeczywistością. Chociaż ich działania nie zawsze prowadzą do zamierzonych efektów, ich niezłomna wiara w ideały może inspirować innych do działania i naprawiania świata. Idealiści swoją postawą i pytaniami, które stawiają przed społeczeństwem, są niezbędni, aby ludzkość mogła rozwijać się w oparciu o wartości wyższe niż tylko te materialne i przemijające. W tym sensie ich obecność i działalność w literaturze i życiu jest nie tylko potrzebna, ale wręcz nieodzowna, aby zachować równowagę między rzeczywistością a marzeniami o lepszym jutrze.