Idealiści i marzyciele w zderzeniu z rzeczywistością: czy zmieniają świat czy świat ich zmienia?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 13.02.2024 o 22:13

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 13.02.2024 o 13:24

Idealiści i marzyciele od zawsze pojawiają się w literaturze jako postacie, których pragnienia i aspiracje często odbiegają od szarej rzeczywistości. Pytanie, czy są w stanie zmienić świat, czy też to świat nieubłaganie wpływa na nich, poruszały wielkie dzieła literackie na przestrzeni wieków.

Rozpocznijmy od "Don Kichota" Cervantesa, który jest uważany za prototyp idealisty. Zakochany w swoim wyobrażeniu o rycerskości główny bohater uosabia pojęcie marzenia nieosiągalnego. Jego batalie ze wiatrakami, które w jego wyobraźni są złowrogimi gigantami, symbolizują walkę z niesprawiedliwym oczekiwaniem świata ze strony Don Kichota. Mimo heroicznych zamierzeń Don Kichot ostatecznie musi stawić czoło rozczarowaniu i przyznać, że świat nie jest takim miejscem, jakie widział w swoich marzeniach.

Następnie "Lalka" Bolesława Prusa ukazuje problem idealizmu na tle społeczeństwa w okresie pozytywizmu. Stanisław Wokulski jako człowiek z wizją polepszenia świata przez naukę i technikę, zarazem jest nieszczęśliwie zakochany w pannie Izabeli Łęckiej, symbolizującej dla niego świat arystokracji i wyższych sfer, do których dąży. Wokulski ze swoimi postępowymi ideami stara się zmienić rzeczywistość, jednakże brak zrozumienia ze strony społeczeństwa prowadzi do jego osobistej tragedii. Świat i jego realia kształtują Wokulskiego, pchając go w stronę desperackich czynów.

"Przedwiośnie" Stefana Żeromskiego to kolejna powieść, która ilustruje temat idealisty w zderzeniu z rzeczywistością. Cezary Baryka, młody człowiek wychowany na emigracji, przybywa do odrodzonej Polski pełen optymizmu i wiary w idee socjalistyczne. Jego pragnienie zmian i nowego ładu jest silne, ale z czasem sam zostaje zmieniony przez system i otaczający go świat. Realia, z którymi musi się zmierzyć, zniechęcają go i sprawiają, że traci wiarę w możliwości dokonania zmiany.

W "Dziadach" cz. III Adama Mickiewicza widzimy Konrada, młodzieńca o poetyckim sercu, który pragnie w sposób romantyczny przekształcić świat. Wizja Konrada o uniwersalnej wolności i braterstwie człowieka jest silna, ale więzienie, w którym zostaje osadzony przez zaborcę, symbolizuje przeszkody, z jakimi musi się zmierzyć. W obliczu zderzenia z twardą ścianą rzeczywistości idealizm Konrada zostaje poddany próbie, a marzyć zaczyna nie o zmianie świata, a o jego zniszczeniu.

Ostatnim przykładem jest Rodion z "Zbrodni i kary" Fiodora Dostojewskiego. Jego idealistyczne wyobrażenia o tym, jak można by usprawiedliwić zło w imię wyższego dobra, prowadzą do przestępstwa. Raskolnikow pragnie zmienić świat według swojego uznania, lecz w konsekwencji zmaga się z konsekwencjami swojego czynu, które w końcu zmuszają go do zrewidowania swoich poglądów.

W literaturze, idealiści i marzyciele często są przedstawiani jako osoby, których światopoglądy, choć czasem naiwne i oderwane od rzeczywistości, napędzają je do próby wprowadzenia zmian w świecie. Niekiedy ich działania przynoszą pozytywne skutki, inspirowane walcząc o lepszą przyszłość, innym razem jednak rzeczywistość jest silniejsza i to ona kształtuje ich lub wręcz łamie ich marzenia i aspiracje. Co ważne, postacie literackie takie jak Don Kichot, Stanisław Wokulski czy Cezary Baryka pokazują, że wizja idealistów nie musi być zawsze spełniona, aby mieć znaczenie. Ich walka, choć może wydawać się przegrana, często zostaje zapamiętana i inspiruje kolejne pokolenia. Ideał, mimo że nierzadko niespełniony, pozostaje ważnym elementem, który napędza postęp i poszukiwanie lepszego jutra. Czy zatem idealiści zmieniają świat? Oni sami mogą go nie zmienić, ale ich przesłanie żyje i ewoluuje w społeczeństwie, czasami prowadząc do zmian, które przekraczają ich najśmielsze marzenia.