Losy młodzieży polskiej pod zaborami: rozważ problem i uzasadnij swoją opinię, odwołując się do III części „Dziadów” oraz wybranego utworu literackiego

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 7.02.2026 o 10:18

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 6.02.2026 o 8:39

Losy młodzieży polskiej pod zaborami to temat, który niejednokrotnie pojawiał się w twórczości literackiej. W okresie zaborów Polska znalazła się pod jarzmem Austrii, Prus i Rosji. W tym czasie młodzież, która rosła w duchu narodowej tożsamości, znalazła się w trudnej sytuacji. Wysiłki mające na celu zachowanie polskości i dążenia do niepodległości napotykały na surową politykę rusyfikacji i germanizacji. W literaturze polskiej można znaleźć liczne przykłady ukazujące losy młodzieży w tym ciężkim okresie, zwłaszcza w "Dziadach cz. III" Adama Mickiewicza oraz "Syzyfowych pracach" Stefana Żeromskiego.

"Dziady cz. III" Adama Mickiewicza to dramat, który doskonale ukazuje sytuację polskiej młodzieży pod zaborem rosyjskim. Główny bohater Konrad, młody poeta i patriota, staje się symbolem walki o wolność i niepodległość narodu polskiego. W scenie więziennej przedstawione są dramatyczne losy młodzieży, która została aresztowana za działalność patriotyczną. Mickiewicz wykorzystuje autentyczne postaci, by podkreślić ich cierpienie oraz heroizm w obliczu opresji zaborcy. Losy młodzieży w "Dziadach" to nie tylko walka o wolność, ale również wojna wewnętrzna, duchowa, rozgrywana na poziomie indywidualnym i zbiorowym.

Przykładem może być postać Rollisona, który zostaje zatrzymany i torturowany przez Rosjan. Jego cierpienie symbolizuje męczeństwo młodzieży, która chciała zachować tożsamość narodową i przetrwać. Jednak to Konrad staje się wcieleniem młodzieńczej buntu i determinacji. W Wielkiej Improwizacji wypowiada swoje słynne monologi, w których pragnie przejąć władzę nad światem, by uwolnić naród polski. Jego postawa jest dowodem, że mimo młodego wieku, polska młodzież gotowa była do największych poświęceń. Mickiewicz poprzez postać Konrada ukazuje, że młodzież pragnęła niezależności duchowej, nawet w obliczu brutalnej przemocy fizycznej.

"Syzyfowe prace" Stefana Żeromskiego to kolejny utwór literacki, który porusza temat losów młodzieży pod zaborami. Żeromski opisuje życie uczniów klerykowskiego gimnazjum, które w rzeczywistości jest miejscem intensywnej rusyfikacji. Główny bohater, Marcin Borowicz, przechodzi metamorfozę od rusyfikowanego chłopca do świadomego Polaka-patrioty. Żeromski pokazuje, jak edukacja w szkole zaborczej miała na celu wyplenić polską kulturę i tożsamość, ale jednocześnie ukazuje, że taka polityka była nieskuteczna wobec głęboko zakorzenionej polskiej świadomości narodowej.

Marcin Borowicz początkowo ulega wpływom rusyfikacji, lecz ostatecznie jego świadomość narodowa budzi się pod wpływem nauczyciela Andrzeja Radka i poety Bernarda Zygiera. Kluczowym momentem w jego przemianie jest recytacja "Reduty Ordona" przez Zygiera, która porusza sumienie młodych Polaków. Dzięki temu doświadczeniu, Marcin zyskuje siłę i determinację, by sprzeciwiać się zaborczej ideologii. "Syzyfowe prace" pokazują, że mimo silnej presji ze strony zaborców, polska młodzież potrafiła odnajdywać w sobie ducha oporu i zdolność do walki o narodową tożsamość.

Oba te utwory literackie ukazują różne aspekty rzeczywistości młodzieży pod zaborami. Mickiewicz zwraca uwagę na heroizm i duchową walkę, podkreślając gotowość do poświęcenia w imię ojczyzny. Żeromski natomiast koncentruje się na codziennej rzeczywistości młodzieży, ukazując, jak mimo katorżniczej polityki rusyfikacyjnej, młodzi Polacy nie zatracili swojego ducha narodowego.

Losy młodzieży polskiej pod zaborami to temat złożony i wielowymiarowy, który w literaturze znajduje swoje główne odbicie w walce o zachowanie tożsamości narodowej. Zarówno "Dziady cz. III", jak i "Syzyfowe prace" pokazują, że młodzi Polacy, mimo młodego wieku, byli zdolni do niezwykłych czynów, które miały na celu obronę najważniejszych wartości narodowych. Można stwierdzić, że literatura odgrywała kluczową rolę w kształtowaniu postaw patriotycznych, dając młodym siłę do walki oraz wiarę w odrodzenie wolnej Polski. W obliczu zagrożenia, polska młodzież pod zaborami stała się wcieleniem narodowego oporu, a ich losy w literaturze przypominają o niezłomnej walce o tożsamość i niepodległość.