Wpływ władzy na człowieka w Makbecie, Balladynie i wybranym kontekście

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 15.10.2023 o 17:10

W dramatach zarówno Williama Szekspira, jak i Juliusza Słowackiego możemy zaobserwować, jak władza wpływa na psychikę i działania bohaterów, prowadząc ich często do katastrofalnych wyborów. Jest to jeden z uniwersalnych motywów literackich, stanowiący oś przewodnią wielu utworów zarówno w literaturze światowej, jak i narodowej.

"Makbet" Williama Szekspira jest dramatem, który przedstawia historię tytułowego bohatera, ambitnego szkockiego wodza, którego nienasycone pragnienie władzy doprowadza do zbrodni i moralnej degradacji. Władza traktowana jest w utworze jako niszczycielska siła, która obłędnie przyciąga i odmienia osobowość Makbeta. Początkowo szlachetny i zasłużony wojownik, po otrzymaniu przepowiedni od czarownic, odczuwa narastającą obsesję na punkcie zdobycia tronu. Ulegając namowom żony, Lady Makbet, postanawia zamordować króla Dunkana. Przejęcie władzy jednak nie przynosi Makbetowi spokoju, a raczej nieustanny strach przed utratą pozycji i konieczność popełniania kolejnych zbrodni, aby utrzymać się przy życiu. Władza w życiu Makbeta stała się celem samym w sobie, jednak jej zdobycie okazało się zgubne i doprowadziło do rozpadu moralności głównego bohatera.

"Balladyna" Juliusza Słowackiego z kolei przedstawia historię tytułowej bohaterki, która pod wpływem żądzy władzy i dobrobytu zamordowała swoją siostrę Alinę. Podobnie jak w "Makbecie", Balladyna szybko uświadamia sobie, że władza ma swoją cenę, a zbrodnia, którą popełniła, nieuchronnie prowadzi do kolejnych. Przekonanie o konieczności zachowania pozycji i wpływu spowodowało, że z chłopskiej dziewczyny, Balladyna przekształca się w okrutną królową, która nie cofnie się przed niczym, by utrzymać się przy władzy. Wzrost jej pozycji politycznej niesie z sobą spustoszenie na płaszczyźnie osobistej i etycznej. U Słowackiego po raz kolejny potwierdza się założenie, że władza deprawuje i że jej absolutny charakter sprawia, że jest możliwa jedynie poprzez ciągłą walkę i zatracenie.

Analizując współczesne wydarzenia polityczne, możemy odnaleźć analogie do sytuacji opisanych w klasykach literatury. Przykładem może być dążenie wielu polityków do zdobycia i utrzymania władzy, niekiedy za cenę osobistych i moralnych kompromisów. Często obserwujemy jak politycy odchodzą od swoich pierwotnych wartości i postulatów na rzecz wygranej w wyborach czy utrzymania wpływów. Władza może być przyczyną korupcji, nepotyzmu i innych patologii społecznych. Podobnie jak w przypadku Makbeta czy Balladyny, nowoczesne społeczeństwa świadczą o tym, że pragnienie dominacji często wiedzie do destrukcyjnych skutków zarówno dla samego lidera, jak i dla społeczności, którą reprezentuje.

Podsumowując, "Makbet" oraz "Balladyna" ukazują władzę jako siłę często destrukcyjną. Opisywane tragedie są ostrzeżeniem przed bezwzględnym dążeniem do celu i wykorzystywaniem władzy do realizowania egoistycznych ambicji. Literatura ostrzega nas przed takim wykorzystaniem władzy, a historia oraz współczesność pokazują, że ten problem nadal jest aktualny. Zjawisko wpływu władzy na człowieka było obecne przez całe wieki i nietrudno znaleźć współczesne konteksty, które ilustrują, jak ważnym jest posiadanie zdrowych zasad i ograniczeń, by nie ulec złudnemu blaskowi pełnego dominowania.