Różne postawy wyrażające miłość do ojczyzny: Analiza w odniesieniu do lektury obowiązkowej, innego utworu literackiego oraz wybranych kontekstów

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 14.02.2026 o 10:15

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 12.02.2026 o 8:35

Miłość do ojczyzny to temat pojawiający się często w literaturze, szczególnie w kontekście trudnych okresów historycznych. Różnorodne postawy bohaterów literackich ukazują, jak różnie można wyrażać przywiązanie do kraju. Dla każdego patrioty miłość do ojczyzny może oznaczać coś innego – od heroicznej walki po codzienną pracę na jej rzecz. W tej rozprawce postaram się przybliżyć różne postawy patriotyczne, odwołując się do literatury oraz kontekstów historycznych.

Na początku warto przyjrzeć się epopei narodowej Adama Mickiewicza, „Panu Tadeuszowi”, wpisanej na listę lektur obowiązkowych. Utwór ten jest swoistym hymnem pochwalnym na cześć Polski, ukazującym tęsknotę za utraconą ojczyzną i idealizującym jej obraz. W „Panu Tadeuszu” miłość do ojczyzny wyraża się głównie poprzez pielęgnowanie tradycji i zachowywanie narodowej tożsamości. Postacie takie jak Sędzia czy Wojski są uosobieniem dbałości o polskie zwyczaje i wartości. Sędzia, jako zarządca Soplicowa, stara się, aby codzienne życie mieszkańców było zgodne z narodową tradycją. To on wygłasza znane zdanie: „Polska, to kraj dla ludzi polskich”. Mimo trudnej sytuacji politycznej, dbałość o polskość w sferze kultury i obyczajów staje się formą patriotyzmu. Tym samym Mickiewicz pokazuje, że miłość do kraju nie zawsze musi wiązać się z walką zbrojną; może być manifestowana poprzez codzienne działania wzmacniające narodową tożsamość.

Z kolei innym obrazem miłości do ojczyzny jest bohater powieści Stefana Żeromskiego „Przedwiośnie”– Cezary Baryka. W tym przypadku mamy do czynienia z bardziej złożoną i dynamiczną postawą. Cezary, młody człowiek o burzliwej przeszłości, stara się odnaleźć swoje miejsce w odrodzonej Polsce po I wojnie światowej. Jego miłość do ojczyzny jest pełna sprzeczności – z jednej strony fascynuje się ideą Polski jako państwa nowoczesnego, z drugiej - często upada pod ciężarem przeszkód na drodze młodej demokracji. W efekcie Cezary angażuje się w życie polityczne, starając się zrozumieć idee różnych grup społecznych i ich wizję przyszłości kraju. Jego umiłowanie ojczyzny objawia się w aktywizmie politycznym i pragnieniu poprawy losu współrodaków, pomimo niepewności i osobistych dylematów. Żeromski, poprzez postać Cezarego, ukazuje patriotyzm jako dynamiczne i skomplikowane uczucie, nie zawsze oczywiste, ale zawsze zdeterminowane troską o los kraju.

Rozważając miłość do ojczyzny, warto wspomnieć także konteksty historyczne. Historia Polski, naznaczona licznymi zaborami i walką o niepodległość, dostarcza wielu przykładów patriotycznych postaw. W czasach zaborów narodził się romantyczny mit patriotyzmu, który uwypuklał bohaterstwo jednostek i poświęcenie własnego życia dla dobra ojczyzny. Idea mesjanizmu narodowego, promowana przez twórców takich jak Mickiewicz i Słowacki, skłaniała do postrzegania Polski jako Chrystusa narodów, który przez swoje cierpienie miał zbawić inne ludy. W literaturze i w historii pojawiali się też bohaterowie bardziej pragmatyczni, którzy zamiast walki zbrojnej wybierali drogę pracy organicznej, jak np. pozytywiści z drugiej połowy XIX wieku, skupiający się na edukacji i gospodarczym rozwoju społeczeństwa.

Reasumując, różne postawy wyrażające miłość do ojczyzny, przedstawione w literaturze, pokazują, że patriotyzm jest wartościom uniwersalną i niejednoznaczną. Może przyjmować różne formy: od pielęgnacji tradycji, poprzez polityczny aktywizm, po codzienne działania na rzecz wzmacniania społeczeństwa i narodowej tożsamości. Literatura, zarówno polska, jak i światowa, oferuje bogactwo przykładów bohaterów, których życie i postępowanie stają się inspiracją do refleksji nad naszym własnym pojmowaniem miłości do kraju. Bez względu na kontekst historyczny czy osobiste motywacje, patriotyzm w każdej formie jest wyrazem głębokiego przeświadczenia o wartości ojczyzny i troski o jej przyszłość.