Człowiek w poszukiwaniu prawdy o sobie i świecie: Rozprawka na podstawie dwóch lektur maturalnych oraz dwóch kontekstów

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: dzisiaj o 7:40

W poszukiwaniu prawdy o sobie i o otaczającym nas świecie, człowiek nieustannie stawia pytania i próbuje odnaleźć sens swojego istnienia. Te zmagania nie należą wyłącznie do domeny filozofii czy nauki, ale także literatury, która od wieków towarzyszy człowiekowi w tej refleksji. Literatura staje się lustrem, w którym przeglądają się jednostki i całe społeczeństwa, poszukując odpowiedzi na fundamentalne pytania dotyczące ludzkiej natury oraz miejsca w świecie.

Na wstępie warto przywołać "Dziady" Adama Mickiewicza, dzieło będące kamieniem milowym polskiej literatury romantycznej. Poemat ten przedstawia proces poszukiwania prawdy poprzez dialog między żywymi a zmarłymi. Postać Gustawa-Konrada, oscylująca między miłością, bólem, a następnie mistycznym uniesieniem, symbolizuje poszukiwanie sensu i prawdy o samym sobie. W "Wielkiej Improwizacji" Konrad zwraca się bezpośrednio do Boga, szukając zrozumienia swojej roli w świecie, znaczenia cierpienia i zła. Mickiewicz pokazuje, że prawdę o sobie można odkrywać zarówno w samotności, przez introspekcję, jak i poprzez konfrontację z siłami natury oraz metafizycznymi. Poszukiwanie prawdy przez Gustawa-Konrada to również osobisty dramat szukania Boga i odnajdywania swojego miejsca w walce o narodową tożsamość.

Współczesnym odzwierciedleniem tych dylematów może być "Lalka" Bolesława Prusa, gdzie bohaterowie poszukują sensu życia w zmieniającym się społeczeństwie. Stanisław Wokulski, główny bohater powieści, próbuje zrozumieć otaczający go świat, wikłając się w zawiłości miłości, biznesu oraz nauki. Jego dylematy odzwierciedlają rozpacz i nadzieję każdej jednostki pragnącej odnaleźć swoje miejsce w świecie postępu technicznego i społecznego. Wokulski, będący jednocześnie człowiekiem czynu oraz marzycielem, staje przed pytaniem, co naprawdę przynosi mu szczęście i spełnienie. Jego historia pokazuje, że prawdę o sobie można odnaleźć poprzez porażki i sukcesy, które skłaniają do refleksji nad rzeczywistymi pragnieniami oraz wartościami.

Jako kontekst literacki, warto przytoczyć "Zbrodnię i karę" Fiodora Dostojewskiego. Raskolnikow, główny bohater, to młody student, który stara się dowieść swojej moralnej wyższości. Poprzez popełnienie zbrodni, próbuje odnaleźć prawdę o własnych możliwościach i rzekomej wyższości. Jednak jego wewnętrzna walka oraz ostateczne przyznanie się do winy ilustrują, że prawda o sobie wymaga konfrontacji z własną słabością i błędami. Wędrówka Raskolnikowa przez mrok własnej duszy jest próbą odnalezienia wybaczenia i spokoju, a to, co wydaje się być jego zgubą, staje się początkiem przemiany.

Innym kontekstem mogą być rozważania na temat egzystencji w dziele Alberta Camusa "Obcy". Meursault, narrator i główny bohater, konfrontuje się z absurdem życia, stawiając pytania o sens istnienia w obojętnym świecie. Swoim obojętnym i bezuczuciowym zachowaniem ukazuje wyobcowanie jednostki w społeczeństwie, narzucającym zbywająco przyjęte zasady moralne oraz etyczne. Jego obojętność wobec zasad społecznych prowadzi go do odkrycia prawdy o braku sensu życia, dopóki samemu się go nie nada. Meursault odkrywa, że prawda o człowieku tkwi w autentycznym przeżywaniu chwili oraz akceptacji nieuchronnego końca, jakim jest śmierć.

Reasumując, zarówno "Dziady" Mickiewicza, "Lalka" Prusa, jak również "Zbrodnia i kara" Dostojewskiego i "Obcy" Camusa to monumentalne dzieła literackie, które ukazują, że poszukiwanie prawdy o sobie i świecie jest nieustannym procesem. Każdy z tych utworów prezentuje różnorodne ścieżki do odkrycia samego siebie — od romantycznego dążenia do duchowej wspinaczki, przez społeczne dylematy, zbrodnię i wynikającą z niej pokutę, aż po bunt przeciwko absurdowi życia. Literatura oferuje unikalną możliwość zagłębienia się w te pytania, skłaniając do refleksji nad własnym miejscem w dynamicznie zmieniającym się świecie. Staje się swoistym przewodnikiem w indywidualnym dążeniu do zrozumienia siebie i otaczającej rzeczywistości. Te literackie zmagania ukazują, że każdy człowiek ma własną drogę do odkrycia prawdy, a to poszukiwanie jest istotnym elementem ludzkiego doświadczenia i nieodzowną częścią podróży zwanej życiem.