W jaki sposób konwencja fantastyczna kształtuje świat przedstawiony w „Makbecie”

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: dzisiaj o 14:22

Sztuka "Makbet" autorstwa Williama Szekspira jest jednym z najbardziej znanych i docenianych dzieł literatury światowej. Elementy konwencji fantastycznej odgrywają znaczącą rolę w kształtowaniu świata przedstawionego w tej tragedii, dodając głębi i złożoności do narracji oraz umożliwiając eksplorację tematów takich jak ambicja, moralność i przeznaczenie.

Już od pierwszej sceny widzowie i czytelnicy spotykają się z elementami fantastycznymi, które wywierają decydujący wpływ na kształtowanie się fabuły i rozwoju postaci. Na wrzosowisku pojawiają się trzy czarownice, które w pierwszej scenie aktu I wprowadzają atmosferę tajemniczości i nadnaturalności. Ich zapowiedzi wprowadzają temat losu i przeznaczenia, sugerując, że istnieje nadnaturalny porządek, który kieruje światem i losem ludzi. W istocie, przepowiednie wiedźm dotyczące przyszłości Makbeta stają się katalizatorem jego ambicji do władzy.

Fantastyczne postaci czarownic ustanawiają atmosferę niepewności i zagrożenia, co znacznie wpływa na psychologię Makbeta. Wiedźmy przepowiadają Makbetowi, że zostanie królem, a te słowa wzmocniają jego ambicje i wpędzają go w spiralę paranoi i szaleństwa. Akt proroczy wiedźm można interpretować jako refleksję nad ludzką naturą oraz skłonnością do podejmowania działań, które zgodne są z przepowiedzianym losem, bez względu na ich moralne konsekwencje. Konwencja fantastyczna, poprzez postaci czarownic, służy jako narzędzie komentarza na temat wewnętrznego konfliktu człowieka – walki pomiędzy pragnieniem a zasadami moralnymi.

Nadnaturalność odgrywa także istotną rolę w narracji dzięki wykorzystaniu wizji i halucynacji. Jeden z najbardziej wyrazistych przykładów to słynna scena z ukazaniem się sztyletu w akcie II. Makbet widzi wizję krwawego sztyletu, kierującego go ku komnacie Duncana. Ten element fantastyczny wprowadza niepewność co do stanu psychicznego Makbeta, ilustrując jego wewnętrzne rozdarcie. Sztylet jest metaforą jego determinacji, ale także jego strachu i wątpliwości. Wizja nie tylko zwiększa napięcie dramatyczne, ale także pokazuje, jak głęboko pragnienie władzy zakorzeniło się w umysłowości Makbeta.

W dalszej części dramatu konwencja fantastyczna pojawia się w postaci duchów i zjaw. Widmo zamordowanego Banka, które objawia się Makbetowi podczas uczty w akcie III, jest kolejnym dowodem na destrukcyjny wpływ zbrodni na psychikę bohatera. Obecność widma jest ucieleśnieniem wyrzutów sumienia Makbeta, pokazując, jak poczucie winy zaczyna go nękać. Ta manifestacja nadnaturalności nie pozwala Makbetowi zignorować zła, które popełnił, i popycha go w jeszcze większą paranoję.

Konwencja fantastyczna jest również obecna w kwestii snów i bezsenności, które dręczą bohaterów. Przytaczając słowa Lady Makbet z aktu V, scena somnambuliczna, w której próbuje zmyć wyimaginowaną krew z rąk, jest zarówno dosłownym jak i symbolicznym wyrazem jej winy. Sny i wizje w "Makbecie" pełnią funkcję zwierciadlaną, odbijając wewnętrzne stany postaci i prowadząc do zgłębienia ich psychiki.

W zakończeniu tej tragedii, elementy fantastyczne przyczyniają się do budowania nieuniknionego poczucia losu, który naznaczony jest tragizmem. Przepowiednie czarownic w końcu spełniają się, a ich słowa dotyczące nieprzeżycia Makbeta przez nikogo zrodzonego z kobiety oraz marszu lasu Birnam do zamku Dunsinane przybierają przewrotne znaczenie. Zakończenie sztuki potwierdza złożoność nadnaturalnej ingerencji w ludzkie życie, pokazując, że nawet przepowiednia, która wydaje się antylogiczna, może się spełnić w sposób przewrotny.

Podsumowując, zastosowanie konwencji fantastycznej w "Makbecie" ma kluczowe znaczenie dla rozwoju fabuły oraz psychologii postaci. Nadnaturalność nie tylko kształtuje narrację, ale także poszerza jej kontekst, umożliwiając głębszą eksplorację tematów władzy, moralności i przeznaczenia. Szekspir wykorzystuje elementy fantastyczne jako środek do intensyfikacji dramatyzmu i napięcia, co czyni "Makbeta" ponadczasowym dziełem literackim, które nadal fascynuje i intryguje kolejne pokolenia czytelników i widzów.