Inteligencja i chłopi w Weselu S. Wyspiańskiego - analiza z odwołaniem do innych utworów literackich

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 16.10.2023 o 18:44

Wesele, będące monumentalnym dziełem Stanisława Wyspiańskiego, obnaża wiele prawd na temat inteligencji i chłopów. Autor w swoim utworze, opowiadającym historię ślubu Stanisława Wokulskiego i Jadwigi, przedstawia dwie skrajne grupy społeczne - inteligencję i chłopów - poruszając w ten sposób istotne zagadnienia związane z polskim społeczeństwem przełomu XIX i XX wieku.

Przede wszystkim, Wyspiański stawia pytanie o rolę inteligencji i chłopów w polskim społeczeństwie tamtej epoki. Pojawia się tu wyraźne rozgraniczenie między tymi dwiema grupami społecznymi, które przedstawiane są jako zupełnie odmienne od siebie. Inteligencja zostaje sportretowana jako elita społeczna, posiadająca wykształcenie, wiedzę i rozległe horyzonty. Chłopi natomiast są ukazani jako prostacy, nieposiadający głębszego wykształcenia, lecz za to blisko związani z ziemią i tradycjami.

Najbardziej komicznym i odważnym ujęciem chłopów w Weselu jest rola młodego chłopaka, Czepca. Choć jest on przedstawiony jako osoba prostoduszna, nieodpowiedzialna i nieuk - to jest jedyną postacią, która zdaje się widzieć prawdziwe oblicze inteligencji. Czepiec niezwykle trafnie ocenia przywary i hipokryzję intelektualistów obecnych na weselu. W swojej sławetnej monologu o von Sendlingenie, Czepiec wydaje osąd na temat uczonych i artystów, tłumacząc, że ich praca jest pozbawiona sensu i mają oni bardzo nikły kontakt z rzeczywistością.

Innym utworem literackim, który ukazuje podobny konflikt między inteligencją a ludem wiejskim, jest książka p.t. "Chłopi" Władysława Reymonta. Podobnie jak Wyspiański, Reymont ukazuje przepaść między tymi grupami społecznymi, ale również pokazuje siłę i mądrość chłopów. Reymont wskazuje na to, że to właśnie chłopi są fundamentem narodu, to oni pracują na roli i utrzymują społeczeństwo. Przez to dzieło umieszczone w kanonie lektur szkolnych, uczniowie mają możliwość bliższego przyjrzenia się życiu chłopów i zrozumienia ich roli w społeczeństwie.

Przekaz Wyspiańskiego w Weselu ma swoje odniesienie również w kontekście historycznym tamtej epoki. Pod koniec XIX wieku Polska była pod zaborami, a elita inteligencji polskiej miała świetlane wykształcenie i piękne idee dla kraju. Jednakże, byli oni oddaleni od zwykłych ludzi, nie posiadających takiego luksusu jak wykształcenie. W odezwie Czepca o von Sendlingenie, można dostrzec zarzut wobec ówczesnej inteligencji, która byłaby zdolna jedynie do spekulacji i hipokryzji, zamiast praktycznego działania na rzecz ojczyzny.

Podsumowując, Weselo S. Wyspiańskiego obnaża prawdy na temat inteligencji i chłopów, ukazując różnice między tymi grupami społecznymi. Poprzez kontrastowanie ich charakterystyk, autor stawia pytania o rolę i znaczenie każdej z nich w ówczesnym społeczeństwie. Za pomocą bohatera - Czepca - Wyspiański krytykuje intelektualistów, uważając, że są oni odizolowani od rzeczywistości. W ten sposób, Wesele staje się nie tylko znakomitą lekturą, ale również refleksją nad polskim społeczeństwem i jego podziałami na inteligencję i chłopów.