Kobieta powinna przejść przez życie cicho i spokojnie" - "Moralność pani Dulskiej"

Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 27.04.2025 o 20:33

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 23.04.2025 o 16:04

Gabriela Zapolska w swoim dramacie „Moralność pani Dulskiej” przedstawia postać Anieli Dulskiej, która wyraża pogląd, że kobieta powinna przejść przez życie cicho i spokojnie. Ten pogląd, zakorzeniony w konserwatywnych normach społecznych, sugeruje, że kobieta powinna być podporządkowana mężczyźnie, unikać skandali i żyć zgodnie z narzuconymi jej przez społeczeństwo rolami. Warto jednak zastanowić się, na ile słowa Dulskiej są prawdziwe i czy rzeczywiście odzwierciedlają one naturę i potencjał kobiety. Aby rozważyć trafność tych słów, odwołam się nie tylko do dramatu Zapolskiej, ale również do innego dzieła literackiego – „Lalki” Bolesława Prusa – oraz do kontekstu społeczno-kulturowego przełomu XIX i XX wieku.

W „Moralności pani Dulskiej” Aniela Dulska jest postrzegana jako kobieta nieskazitelna na zewnątrz, lecz despotyczna i obłudna wewnątrz rodziny. Jej słowa o cichym i spokojnym życiu kobiety wynikają z przekonania, że najważniejsze jest to, co ludzie powiedzą. Z pozoru cnotliwa, dba jedynie o opinię społeczną i łatwość życia, co przejawia się w jej hipokryzji i manipulacji. To podejście uwidacznia, iż jej wizja kobiety jest ograniczająca i prowadzi do fałszywości. Dulska sama nie żyje cicho, lecz w sposób niczym nieusprawiedliwiony, tłumiąc niezależność innych kobiet, w tym własnych córek, dla zachowania pozorów moralności. Jej działania pokazują, że życie podporządkowane jedynie opinii publicznej prowadzi do zakłamania i moralnej degrengolady.

Odwołując się do „Lalki” Bolesława Prusa, widzimy inny przykład kobiety, Izabelę Łęcką, która również jest produktem konserwatywnej struktury społecznej. Izabela, choć nie propaguje słów Dulskiej, żyje również w świecie pozorów – reprezentuje świat arystokracji, która maskuje rzeczywiste problemy pod płaszczykiem elegancji i wyższości. Izabela żyje wygodnym życiem, ale jest przez to niezdolna do samodzielnego myślenia i działania, co ostatecznie prowadzi do jej samotności i moralnej pustki. Prus w „Lalce” pokazuje, że kobieta zamknięta w klatce społecznych oczekiwań, która nie wyłamuje się poza wyznaczone jej ramy, traci możliwość pełnego rozwinięcia swojego potencjału.

Dulskiej wizja kobiety jest również kwestionowana przez epokę, w której żyła Zapolska. Na przełomie XIX i XX wieku na świecie zaczęły się ruchy emancypacyjne – kobiety coraz głośniej domagały się swoich praw, w tym prawa do edukacji, pracy i udziału w życiu politycznym. Ruchy sufrażystek pokazały, że kobiety nie są już gotowe na życie w cieniu. Silne postaci kobiece, takie jak Emmeline Pankhurst w Anglii, zaczęły burzyć stereotypy i walczyć o równouprawnienie. Ten kontekst społeczny podkreśla, że kobieta potrafi być zarówno cicha, jak i rewolucyjna, co nie musi być sprzeczne, lecz wzajemnie się dopełniające. Kobiety walczące o swoje prawa wprowadziły do społecznego obiegu pogląd, że mogą być równorzędnymi partnerkami mężczyzn, zarówno w życiu zawodowym, jak i rodzinnym.

Wszystko to pokazuje, że słowa Dulskiej o cichym i spokojnym życiu kobiety są nie tylko ograniczające, ale również nie do pogodzenia ze zmieniającym się światem. Cicha i spokojna egzystencja nie musi oznaczać rezygnacji z siebie i swoich ambicji. Natomiast ciche przyzwolenie na niesprawiedliwość społeczną czy rodzinną – jak to robi Dulska – prowadzi do podwójnych standardów i hipokryzji. Kobieta ma prawo do wyboru, czy chce żyć cicho, czy też głośno walczyć o swoje prawa. To połączenie tradycji i nowoczesności – które zaakcentował Prus oraz historyczne przemiany początku XX wieku – pokazuje, że kobiety potrafią kształtować swoje życie zgodnie z własnymi pragnieniami, nie zważając na opinię purytańskich jednostek jak Dulska.

Podsumowując, postać Anieli Dulskiej oraz realia „Lalki” Bolesława Prusa, w połączeniu z kontekstem historycznym, pokazują, że kobiety nie powinny być ograniczane do życia cichego i spokojnego, jeśli dokonywane jest to kosztem ich szczęścia, samorealizacji i praw. Słowa Dulskiej są przestarzałe i wynikają z głęboko konserwatywnej wizji świata, która była już kwestionowana w tamtych czasach i pozostała nieaktualna w dzisiejszym wobec ogólnego dążenia do równości płci.