W jaki sposób czytane przez bohaterów literackich utwory wpływają na ich życie i postawę wobec świata? Analiza w kontekście „Pani Bovary” oraz „Lalki”

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 4.05.2025 o 20:05

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 29.04.2025 o 18:50

Literatura niejednokrotnie stanowi dla swoich bohaterów źródło inspiracji, odbicia marzeń, a także narzędzie krytyki świata, w którym żyją. Czytane książki mogą kształtować ich postawy i wpływać na życiowe wybory. Wpływ literatury na życie bohaterów literackich możemy prześledzić, analizując postaci Emmy Bovary z powieści Gustave'a Flauberta "Pani Bovary" oraz Stanisława Wokulskiego z "Lalki" Bolesława Prusa. Obie te postacie, choć z różnych epok i środowisk, poprzez swoje lektury próbują odnaleźć sens i cel w życiu.

Emma Bovary, główna bohaterka powieści Gustave'a Flauberta, jest doskonałym przykładem osoby, która przesiąkła literackimi wizjami romantycznymi do tego stopnia, że nie potrafiła odnaleźć się w rzeczywistości. Wyidealizowane światy przedstawione w powieściach, które czytała w młodości, ukształtowały jej spojrzenie na życie i miłość. Emma pragnęła emocji i doznań podobnych do tych, które znała z książek. Niestety, konfrontacja marzeń z realiami okazała się dla niej tragiczna.

Emma ma skłonność do poszukiwania nieosiągalnego ideału. Jej życie z Karolem Bovary, człowiekiem przeciętnym i nieambitnym, kontrastuje z obrazami miłosnych uniesień i przygód, jakich się spodziewała. Choć jej przeżycia można po części tłumaczyć charakterem i emocjonalną niestabilnością, to wpływ czytanych powieści jest niewątpliwy. Przez cały czas Emma dąży do zrealizowania literackich schematów, co finalnie prowadzi do jej zguby. Flaubert, ukazując losy swojej bohaterki, krytykuje jej niezdolność do rozgraniczenia fikcji od rzeczywistości, piętnując jednocześnie bezmyślne zaczytywanie się w powieściach romantycznych bez zdolności krytycznego ich odbioru.

Z kolei Stanisław Wokulski, bohater powieści "Lalka" Bolesława Prusa, w literaturze znajduje zarówno inspirację, jak i odbicie własnych dążeń. Jego życiowa postawa i decyzje są w znacznym stopniu kształtowane przez idee pozytywizmu, które przyswoił podczas lektur. Wokulski, człowiek czynu i wielkich ambicji, czerpie z literatury naukowej i filozoficznej, co jest widoczne w jego pragmatycznym podejściu do życia.

Wokulski, podobnie jak Emma, marzy i pragnie zmieniać swoje życie, ale jego działania są oparte na racjonalnych podstawach i wiedzy. Lektura dzieł naukowych pozwala mu na realizowanie zamierzeń biznesowych, a także próby naprawy społeczeństwa poprzez różne formy działalności społecznej. Jego stosunek do życia - choć naznaczony nieudanym uczuciem do Izabeli Łęckiej - jest bardziej zrównoważony i realistyczny niż postawa Emmy Bovary. Wokulski nie tylko zaczytuje się w literaturze, ale także wykorzystuje ją do formułowania własnych wniosków i celów, co czyni go postacią dynamiczną i zdeterminowaną w dążeniu do celu.

Różnice między Emmą a Wokulskim pozwalają dostrzec, jak odmienne mogą być skutki czytania literatury w zależności od sposobu jej odbioru. Emma Bovary, zatracona w fikcji literackiej, nie potrafi przystosować się do realiów życia, co przyczynia się do jej tragicznego końca. Wokulski natomiast, dzięki umiejętnemu korzystaniu z wiedzy zawartej w książkach, jest w stanie podejmować działania realnie wpływające na jego życie i otoczenie.

Czytanie książek nie jest więc jedynie formą eskapizmu czy chwilowym oderwaniem od rzeczywistości. Dla bohaterów literackich, podobnie jak dla ludzi w świecie rzeczywistym, może stać się narzędziem do krytycznej analizy otaczającego świata i inspiracją do podejmowania działań. Przykłady Emmy Bovary i Stanisława Wokulskiego pokazują, jak ważna jest świadoma konsumpcja literatury i umiejętność rozróżnienia fikcji od rzeczywistości. Dzięki temu czytane książki mogą wzbogacać życie człowieka, a nie prowadzić do rozczarowań i życiowych tragedii.

Podsumowując, wpływ literatury na życie bohaterów literackich jest nie do przecenienia. Choć literatura może inspirować do zmiany, kształtować wartości i postawy, to jej oddziaływanie zależy od kontekstu odbioru i osobistych predyspozycji jednostki. Flaubert i Prus na przykładach swoich bohaterów ukazują dwa skrajne podejścia do życia z literaturą jako przewodnikiem. Jedno prowadzi do zguby, drugie do twórczego i aktywnego współuczestnictwa w rzeczywistości.