Tęsknota – siła niszcząca czy budująca ludzkie życie? Analiza postaci z „Lalki” oraz jednej dodatkowej lektury

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 2.04.2025 o 21:07

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 30.03.2025 o 13:47

Tęsknota to uniwersalne uczucie doświadczane przez człowieka na różne sposoby i w różnych sytuacjach. W literaturze często bywa przedstawiana jako siła, która może niszczyć, ale także budować ludzkie życie. Przykładem dzieła, które eksploruje temat tęsknoty, jest "Lalka" Bolesława Prusa. W powieści tej uczucie to znacząco wpływa na losy kilku postaci. Innym utworem, który również porusza temat tęsknoty, jest dramat "Dziady" Adama Mickiewicza.

W "Lalce" Bolesława Prusa tęsknota jest wszechobecna i w różny sposób wpływa na życie postaci. Zacznijmy od Stanisława Wokulskiego, głównego bohatera powieści. Jego życie jest nierozerwalnie związane z tęsknotą za miłością i społecznym uznaniem. Wokulski tęskni za miłością Izabeli Łęckiej, która staje się dla niego nieosiągalnym ideałem. Uczucie to mobilizuje go do działania - zdobywania fortuny i poprawy swojej pozycji społecznej. Jednak z czasem okazuje się, że tęsknota za miłością, którą widzi w romantycznych kategoriach, niszczy jego wewnętrzny spokój. Gdy Wokulski zdaje sobie sprawę, że Izabela jest osobą płytką i niezdolną do głębokiego uczucia, jego świat się rozpada. Tęsknota, która początkowo była siłą budującą, ostatecznie staje się dla niego destrukcyjna.

Podobnie destrukcyjnie tęsknota wpływa na życie Ignacego Rzeckiego, drugoplanowego bohatera powieści. Rzecki tęskni za dawnymi czasami, za światem, w którym honor, lojalność i wartości rewolucyjne miały znaczenie. Jego nostalgia za przeszłością sprawia, że nie potrafi odnaleźć się w nowoczesnym świecie pełnym zmian i intryg. Marzenia Rzeckiego o reaktywacji dawnego ładu politycznego i społecznego nie znajdują odzwierciedlenia w rzeczywistości, co prowadzi do jego rozczarowania i poczucia bezsilności.

Izabela Łęcka, kolejna kluczowa postać "Lalki", również doświadcza tęsknoty. Jednak w jej przypadku nie jest to tęsknota budująca, lecz niszcząca. Izabela tęskni za życiem w luksusie i towarzystwie wyższych sfer, za światem balów i przyjęć. Jest zamknięta w swoim idealistycznym obrazie świata, co uniemożliwia jej zaakceptowanie rzeczywistości. Jej tęsknota za niedoścignionym ideałem życia prowadzi do egoizmu i braku empatii, co ostatecznie izoluje ją od innych ludzi.

Z kolei Julian Ochocki, młody naukowiec i przyjaciel Wokulskiego, reprezentuje tęsknotę, która potrafi budować. Ochocki tęskni za odkryciami naukowymi i postępem technologicznym. Jego pragnienie zrozumienia świata i czynienia go lepszym sprawia, że jest postacią pozytywną, która w dążeniu do swoich celów nie niszczy, ale wnosi coś wartościowego do życia innych ludzi. Tęsknota za postępem motywuje go do pracy i poszukiwania nowych rozwiązań, co czyni z niego postać dynamiczną i pełną pasji.

Innym dziełem literackim, które bada temat tęsknoty, są "Dziady" Adama Mickiewicza. W części II tego dramatu spotykamy się z postacią Guślarza, którego tęsknota za duchowym zrozumieniem i połączeniem ze światem pozaziemskim prowadzi do prób komunikowania się z duchami. Dla niego tęsknota ta nie jest destrukcyjna; przeciwnie, tworzy przestrzeń do refleksji nad ludzką naturą i relacją ze zmarłymi. W III części dramatu Gustav-Konrad tęskni za zmarłą ukochaną oraz za wolnością, która z jednej strony przytłacza go bagażem nieodwzajemnionej miłości, a z drugiej strony staje się siłą napędową do działalności patriotycznej.

Zarówno w "Lalce", jak i w "Dziadach", tęsknota jest uczuciem wielowymiarowym. Może motywować do działania i budować, jak w przypadku Ochockiego i Guślarza, ale może także niszczyć, prowadząc do rozczarowania, jak u Wokulskiego i Rzeckiego. Kluczowe jest to, w jaki sposób postaci konfrontują się z własnymi tęsknotami i jak pozwalają im one kształtować swoje życie. W literaturze zarówno niszcząca, jak i budująca moc tęsknoty stanowi ważny element dynamiki emocjonalnej i fabularnej, co pozwala czytelnikowi zastanowić się nad własnym życiem i wpływem pragnień na codzienne decyzje i postawy.