Prawda o człowieku zawarta w słowach Fryderyka Nietzsche: Kto walczy z potworami, niechaj baczy, by sam przedtem nie stał się potworem - analiza na podstawie Zbrodni i kary oraz wybranych utworów i kontekstów

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 16.10.2023 o 20:36

W swoim słynnym cytacie "Kto walczy z potworami niechaj baczy, by sam przedtem nie stał się potworem", Fryderyk Nietzsche wyraził prawdę na temat człowieka, która w pełni odnajduje odzwierciedlenie w powieści Fiodora Dostojewskiego "Zbrodnia i kara". Nietzsche zwraca uwagę na niebezpieczeństwo, jakie niesie ze sobą walka z "potworami", czyli zdegenerowanymi jednostkami, które rozrzutnie i bezlitośnie naruszają społeczne zasady etyki. Niemniej jednak, Nietzsche ostrzega, że istnieje realne ryzyko upadku moralnego dla tych, którzy zdecydują się na podjęcie takiego boju, które może zmienić ich samych w potwory.

W "Zbrodni i karze", Dostojewski ukazuje proces transformacji głównego bohatera, Rodiona Raskolnikowa, który zaczyna jako moralnie zepsuty i zdegenerowany jednostka, ale ostatecznie doświadcza duchowej odmiany. Raskolnikow, młody student, który jest przekonany o swojej wyjątkowości i uprzywilejowaniu, planuje dokonać morderstwa na kobiety bogatej klasy społecznej i ukraść ich majątek. Ta decyzja wynika z przekonania, że jed jednostka wyjątkowa ma prawo naruszać normy moralne, jeśli ma to na celu osiągnięcie wyższej sprawiedliwości społecznej. Raskolnikow staje się potworem, zdegenerowaną jednostką, która nie ma skrupułów wobec innych ludzi.

Jednak na przestrzeni powieści, Dostojewski ukazuje, jak walka psychiczna, jaką toczy Raskolnikow po dokonaniu morderstwa, przyczynia się do jego wewnętrznej przemiany. Zaczyna doświadczać poczucia winy i niemoralności swojego czynu, a to powoduje, że jego dotychczasowe przekonania zostają zachwiane. W końcu zdaje sobie sprawę, że choć zmagał się z potworami, to sam stał się potworem - potworem, który jest zdolny do zbezczeszczenia ludzkiego życia i nieświadomie przyczynia się do przemocowych zachowań w społeczeństwie.

Podobnie jak Nietzsche, Dostojewski podkreśla znaczenie samoanalizy i refleksji dla jednostki, która ma tendencję do walki z potworami. Walka z potworami jest niezbędna, aby podtrzymać społeczny porządek i sprawiedliwość, ale jej bezmyślne podjęcie może spowodować degradację moralną i uwięzienie jednostki w kręgu przemocy i nienawiści.

Kontekst historyczno-filozoficzny, w jakim Nietzsche i Dostojewski tworzyli, również informuje czytelnika o ich przekonaniach. Nietzsche żył w czasach, gdy idee darwinizmu społecznego i walki o przetrwanie były popularne. Był także krytykiem tradycyjnej moralności chrześcijańskiej, która według niego tłumiła indywidualny potencjał człowieka. Dostojewski natomiast, zapatrzony w rosyjską duszę, dostrzegał nie tylko ciemne strony człowieczeństwa, ale także potencjał do duchowej odmiany.

Nietzsche i Dostojewski, w swoich utworach, ukazują nam, że walka z potworami jest nieodzowna w społeczeństwie, ale jednostka musi zachować czujność i wrażliwość, aby nie stać się potworem samemu. W przeciwnym razie, zniszczenie moralne i degeneracja są nieuniknione. Ta ważna lekcja przekazywana przez Nietzschego i Dostojewskiego powinna być głęboko zakorzeniona w świadomości młodzieży, która staje przed trudnym wyborem walki z niesprawiedliwością i naruszeniem norm etycznych w dzisiejszym świecie.