Lekarz: Zawód czy misja? Analiza na podstawie "Dżumy" Alberta Camusa i "Zdążyć przed Panem Bogiem" Hanny Krall

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 3.10.2025 o 20:06

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 30.09.2025 o 20:18

Lekarz, jako postać kluczowa w rozwoju społeczności ludzkiej, zawsze znajdował się na przecięciu dwóch filozofii: zawodu opartego na umiejętnościach i wiedzy oraz misji motywowanej empatią i poświęceniem. Analizując literaturę, można zauważyć, że niejednokrotnie przedstawia ona lekarzy, którzy zmagają się z własnymi przekonaniami i dylematami moralnymi. W "Dżumie" Alberta Camusa oraz w "Zdążyć przed Panem Bogiem" Hanny Krall, widzimy różne podejścia do roli lekarza, które refleksyjnie dwukierunkują uwagę czytelnika na pytanie, czy jest to tylko zawód, czy może coś więcej – misja.

"Dżuma" Alberta Camusa to literatura egzystencjalna, która w niesamowicie paraboliczny sposób przedstawia walkę człowieka z nieuchronnością, czego symbolem jest epidemia dżumy w Oranie. Doktor Bernard Rieux, główna postać powieści, jest wcieleniem moralności i etyki lekarskiej. Choć sam Rieux często podkreśla, że jest jedynie lekarzem wykonującym swoją pracę, to jego działania skłaniają do refleksji nad głębszym sensem jego zawodu. Dziennikarz Rambert na początkowym etapie powieści pyta Rieux o sens jego działań, na co ten odpowiada, że chodzi tylko o wykonanie należycie swojej pracy. Powściągliwość i realistyczne podejście Rieuxa do swojego zawodu pokazują jego profesjonalizm, ale równocześnie jego dbałość o pacjentów i determinacja w walce z chorobą odzwierciedlają poczucie misji. Walka z epidemią, mimo świadomości nikłych szans na ostateczne zwycięstwo, jest dowodem na to, że dla Rieuxa bycie lekarzem to coś więcej niż tylko zawód.

Podobnie można spojrzeć na lekarza z reportażu Hanny Krall "Zdążyć przed Panem Bogiem", który ukazuje dramatyczne wydarzenia związane z powstaniem w getcie warszawskim oraz refleksje z życia głównego bohatera, Marka Edelmana. Edelman, kardiolog z zawodu, jest przedstawiony jako osoba, która swoje lekarskie umiejętności i wiedzę wykorzystuje z pełnym zaangażowaniem w walce o ludzkie życie – zarówno w czasie wojny, jak i w powojennej rzeczywistości. Edelman, jeden z przywódców powstania, próbując ratować jak najwięcej ludzi, także po wojnie wraca do swojego zawodu, sądząc, że ten ma nieocenioną wartość w obliczu uratowania ludzkiego życia. Dla Edelmana, podobnie jak dla Rieuxa, bycie lekarzem jest nie tylko obowiązkiem zawodowym, ale moralnym imperatywem. W swojej praktyce kardiologicznej stara się zdążyć do uratowania jak największej liczby chorych, co symbolicznie odnosi się do tytułowego "zdążenia przed Panem Bogiem", czyli ratowania życia przed nieuchronną śmiercią.

Refleksja nad zawodową działalnością obu lekarzy prowadzi do zrozumienia, że zawód ten nosi w sobie cechy misji. Przykłady Rieuxa i Edelmana pokazują, że zawód lekarza jest często napędzany głęboką empatią i moralnym obowiązkiem do niesienia pomocy. Co więcej, literatura otwiera przed czytelnikiem szerszy kontekst i pozwala dostrzec, że podejście do medycyny jako misji nie jest odosobnione. Przywołując postacie takie jak doktor Żywago z powieści Borysa Pasternaka, widzimy podobne dylematy i podobne poświęcenie. Doktor Żywago, podobnie jak Rieux i Edelman, nie tylko leczy pacjentów, lecz także zmaga się z trudną rzeczywistością otoczenia, dowodząc, że jego praca ma znaczenie etyczne i moralne.

Analizując ten temat przez pryzmat historii i literatury, można dojść do wniosku, że lekarze, choć scementowani wiedzą i procedurami medycznymi, często działają w poczuciu misji, która przekracza granice zwykłego wykonywania zawodu. Rieux i Edelman, przedstawieni w literaturze jako lekarze z moralnym kompasem, ukazują, że w pracy lekarza chodzi nie tylko o wiedzę, ale także o człowieczeństwo i determinację w walce o życie innych. To właśnie koegzystencja profesjonalizmu i etycznego imperatywu sprawia, że zawód lekarza staje się misją pełną wyzwań, gdzie każda decyzja i działanie mają głębsze konsekwencje dla zarówno lekarza, jak i pacjentów, których życie próbuje ocalić.