Obecność motywów w dziełach jako sięganie po tradycję literacką i ich rola w kreacji świata przedstawionego
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 9.11.2025 o 9:33
Rodzaj zadania: Rozprawka
Dodane: 3.11.2025 o 15:50
Streszczenie:
Motywy literackie pozwalają autorom nawiązywać do tradycji, poruszać uniwersalne problemy i budować refleksję o człowieku i społeczeństwie.
Obecność motywów w dziełach literackich niesie za sobą istotną funkcję, jaką jest sięganie po tradycję literacką. Tradycja ta, będąc skarbnicą różnorodnych motywów i toposów, pozwala twórcom na kreowanie złożonych światów literackich, nie tylko przez proste nawiązania, ale również poprzez świadome dialogowanie z przeszłością. Kreacja literacka, wykorzystując znane motywy, umożliwia autorom głęboką refleksję nad uniwersalnymi problemami i wartościami, które przetrwały przez wieki.
Motywy w "Lalce" Bolesława Prusa
Jednym z najważniejszych dzieł literatury polskiej, które doskonale ilustruje sięganie po tradycję literacką poprzez obecność określonych motywów, jest "Lalka" Bolesława Prusa. Prus w swojej powieści wykorzystuje między innymi motyw niespełnionej miłości i konfliktu społecznego. Miłość Stanisława Wokulskiego do Izabeli Łęckiej jest nawiązaniem do licznych romantycznych historii, gdzie uczucie jest niemożliwe do spełnienia. Prus, czerpiąc z tych klasycznych motywów, ukazuje jak destrukcyjny wpływ na jednostkę może mieć brak zrozumienia i akceptacji wśród ludzi oraz jak wielką rolę odgrywa w społeczeństwie uprzedzenie klasowe.Motyw niespełnionej miłości służy nie tylko do ukazania osobistych dylematów Wokulskiego, ale także do zarysowania szerszego obrazu społeczeństwa XIX-wiecznej Warszawy. Konflikt społeczny, widoczny w relacjach między Wokulskim a arystokracją, podkreśla głębokie podziały klasowe tamtej epoki. Prus poprzez te motywy zwraca uwagę na nieskuteczność reform społecznych i zacofanie obyczajowe, które uniemożliwiają awans społeczny i prawdziwe zbliżenie między ludźmi różnych klas.
Motywy w "Dziadach" Adama Mickiewicza
Innym przykładem literatury, w której obecność motywów odgrywa kluczową rolę w kreacji świata przedstawionego, są "Dziady" Adama Mickiewicza. W dramacie tym widzimy wykorzystanie motywu śmierci i kontaktu z zaświatami, zainspirowanego ludowymi obrzędami i wierzeniami. Mickiewicz odwołuje się tu do tradycji romantycznej, w której fascynacja mistyką i duchowością była powszechna. Obrzęd dziadów, będący centralnym elementem utworu, pozwala na zetknięcie świata ziemskiego z nadprzyrodzonym, co wprowadza atmosferę tajemnicy oraz refleksji nad moralnością i losem człowieka.Motyw kontaktu z zaświatami w "Dziadach" nie jest tylko romantycznym uniesieniem; pełni także funkcję głębokiej refleksji nad winą, karą i odkupieniem. Sceny, w których duchy przybywają na ziemię, by przekazać żyjącym swoje nauki i przestrogi, kreują narrację pełną moralnych dylematów i pragnienia duchowego oczyszczenia. Mickiewicz, czerpiąc z ludowej tradycji, wzbogaca swój świat przedstawiony o elementy transcendencji, które podkreślają duchową głębię i dramatyzm życia ludzkiego.
Motywy w "Procesie" Franza Kafki
Z kolei w literaturze światowej, w dziele takim jak "Proces" Franza Kafki, możemy dostrzec inny przykład wykorzystania tradycyjnych motywów. Kafka sięga po motyw groteskowego sądu i niejasnej winy, który może być odczytywany jako nawiązanie do biblijnego motywu sądu ostatecznego. Wykorzystanie tego motywu pozwala autorowi na stworzenie świata, w którym jednostka jest bezradna wobec bezosobowego i opresyjnego systemu. Świat ten jest przerażająco absurdalny, co potęguje uczucie alienacji i lęku.Kafka, wykorzystując motyw sądu, kreuje atmosferę niepewności i bezsensu, które dominują w życiu Józefa K.. Groteskowy sąd, niejasność winy i irracjonalność procesu sądowego pełnią funkcję metaforyczną, ukazując jak systemy społeczne i prawne mogą prowadzić do dehumanizacji jednostki. Absurdalność sytuacji, w której bohater się znajduje, podkreśla bezsensowność ludzkich starań wobec sił, które są poza jego kontrolą. W ten sposób Kafka nie tylko nawiązuje do biblijnego motywu, ale również tworzy własną, jedyną w swoim rodzaju interpretację świata, która jest głęboko zakorzeniona w kulturowych lękach XX wieku.
Ocena nauczyciela:
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 9.11.2025 o 9:33
O nauczycielu: Nauczyciel - Krzysztof R.
Od 10 lat pracuję w szkole średniej i przygotowuję uczniów do matury, a młodszych — do egzaminu ósmoklasisty. Skupiam się na praktycznych umiejętnościach: analizie polecenia, budowaniu planu i logicznej argumentacji. Na moich lekcjach panuje spokój i konkret — krok po kroku pokazuję, jak przejść od pomysłu do gotowego tekstu. Uczniowie cenią rzeczowe wskazówki, przykłady i powtarzalne schematy pracy, które dają przewidywalne efekty.
Praca jest bardzo rzeczowa, wyczerpująca temat i bogata w przykłady literackie, zarówno klasyczne, jak i współczesne.
Komentarze naszych użytkowników:
Oceń:
Zaloguj się aby ocenić pracę.
Zaloguj się