Czy mamy zobowiązania moralne wobec osób, którym nie wyrządziliśmy krzywdy?
Rodzaj zadania: Rozprawka
Dodane: godzinę temu
Streszczenie:
Poznaj zobowiązania moralne wobec osób, którym nie wyrządziliśmy krzywdy, i zrozum argumentację Singera oraz jej znaczenie dla uchodźców i biedy 🌍
Czy mamy zobowiązania moralne wobec osób, którym nie wyrządziliśmy bezpośrednio krzywdy? Refleksja na podstawie fragmentu książki Petera Singera "Życie, które możesz ocalić"
Wstęp
Współczesny świat to przestrzeń, gdzie codziennie przekraczamy granice geograficzne i społeczne – nie zawsze jednak idzie za tym gotowość do niesienia pomocy tym, którzy znajdują się w sytuacji skrajnej biedy czy są zmuszeni do opuszczenia swojego kraju. Pytanie, czy mamy jakieś zobowiązania moralne wobec osób, którym nie wyrządziliśmy bezpośredniej krzywdy – np. uchodźców czy ludzi żyjących w biedzie w odległych krajach – jest jednym z fundamentalnych zagadnień etyki współczesnej. Załączony fragment książki Petera Singera "Życie, które możesz ocalić" (strony 21–27) dostarcza niezwykle ważnych argumentów pomagających odpowiedzieć na to pytanie.Argument z przykładu tonącego dziecka
Singer rozpoczyna swoją analizę od znanego już w filozofii moralnej eksperymentu myślowego: mijasz w drodze do pracy staw, w którym bawi się dziecko, które się topi. Nie ma w pobliżu nikogo innego, a Twoja interwencja mogłaby uratować życie malca, choć oznacza to zniszczenie ubrań, spóźnienie się do pracy, dodatkowe komplikacje. Większość ludzi – także studenci Singera – odpowiada jednoznacznie: należy natychmiast pomóc, nie oglądając się na straty.Singer następnie poszerza zakres tej analogii: każdego roku – według UNICEF – prawie 10 milionów dzieci poniżej piątego roku życia umiera z powodu niedożywienia, braku czystej wody, chorób i ubóstwa. Wskazuje, że przeznaczając niewielką część swoich dochodów na skuteczne organizacje charytatywne (np. Oxfam czy UNICEF), moglibyśmy uratować konkretne życie – równie realnie jak ratując tonące dziecko w stawie.
Mechanizm moralnego zobowiązania – ujęcie Singera
Na podstawie przytoczonych stron książki łatwo wywnioskować filozofię moralną Singera: zaangażowanie w pomoc potrzebującym nie ogranicza się wyłącznie do sytuacji, w których sami wyrządziliśmy komuś krzywdę. Singer twierdzi, że odpowiedzialność moralna wynika z możliwości podjęcia czynu, który zapobiega poważnej krzywdzie – niezależnie od tego, czy ponosimy winę za daną sytuację. Jeśli możesz uratować dziecko bez ponoszenia istotnego kosztu – masz taki obowiązek. Podobnie, jeśli możesz przeznaczyć pieniądze na ratowanie ludzi dotkniętych klęską głodu czy wojeną, powinieneś to zrobić, nawet jeśli nigdy nie miałeś wpływu na ich położenie.Zasada bezpośredniej i pośredniej odpowiedzialności
Z tekstu Singera wynika, że moralna odpowiedzialność nie ogranicza się do bezpośredniej odpowiedzialności za szkodę. Również wtedy, gdy możemy zapobiec czyjejś krzywdzie, jaką są konsekwencje globalnego ubóstwa czy wojny, mamy moralny obowiązek działać. Ignorowanie tej możliwości – argumentuje Singer – jest równoznaczne z wyborem bierności wobec realnej krzywdy.Współczesny kontekst – uchodźcy
Przenosząc refleksję Singera na problematykę uchodźców, zauważamy: osoby zmuszone do opuszczenia kraju wskutek wojny, prześladowań czy klęsk żywiołowych są w jeszcze trudniejszym położeniu niż dzieci z eksperymentu myślowego. Są pozostawione same sobie, często pozbawione elementarnych praw i środków do życia. Ich sytuacja jest konsekwencją zarówno czynników politycznych, jak i ekonomicznych, na które nie mamy bezpośredniego wpływu – ale których skutki możemy realnie łagodzić.Zgodnie z ujęciem Singera mamy zatem moralny obowiązek pomagać ludziom, których los jest dramatyczny, niezależnie od tego, czy bezpośrednio przyczyniliśmy się do ich cierpienia. Współczesny przepływ informacji, łatwość wsparcia organizacji pomocowych oraz relatywnie niewielkie koszty materialne, jakie musimy ponieść jako mieszkańcy bogatszych krajów, czynią ten obowiązek tym większym.
Etyczne uzasadnienie stanowiska
Singer argumentuje, że dla większości z nas przeznaczenie choćby kilku procent swojego dochodu na pomoc ludziom dotkniętym biedą lub przemocą nie wiąże się z wyrzeczeniem równoznacznym z osobistym cierpieniem. Obowiązek pomocy jest tym bardziej oczywisty, gdy koszty dla nas są niskie, a dla odbiorców wsparcia – fundamentalne dla przetrwania. Przenosząc to na praktykę, możemy (i powinniśmy) wspierać inicjatywy pomagające uchodźcom, składać donacje, działać wolontariacko, angażować się w edukację społeczną w tym zakresie.Podsumowanie i własne stanowisko
Analiza stanowiska Singera oraz refleksja nad rzeczywistością etyczną prowadzi mnie do wniosku, że każdy człowiek, który ma realną możliwość zapobieżenia cudzej krzywdzie – zwłaszcza jeżeli tego koszt nie jest znaczący w porównaniu do dobra, które może wyniknąć z jego działania – posiada moralne zobowiązania wobec osób, którym nie wyrządził bezpośrednio krzywdy. Przekłada się to na naszą postawę wobec uchodźców: niezależnie od osobistych win czy bezpośredniej odpowiedzialności mamy obowiązek działać na rzecz pomocy – zarówno z powodów humanitarnych, jak i z głębokiej refleksji nad tym, czym jest prawdziwa etyka.---
Przypisy:
1. P. Singer, *Życie, które możesz ocalić*, Warszawa 2011, s. 21–27. 2. D. Narayan i in., *Voices of the Poor: Can Anyone Hear Us?*, Oxford University Press, New York 200. 3. Bank Światowy, *World Bank Press Release*, 26 sierpnia 2008, http://go.worldbank.org/TTEVQV3E. 4. UNICEF, dane statystyczne: https://www.unicef.org---
#### [Aby wygenerować PDF, skopiuj tekst do edytora tekstu (np. Word, Google Docs) i użyj funkcji „Zapisz jako PDF” / „Eksportuj jako PDF”. W szkole, na uczelni lub w bibliotece można bezpłatnie skorzystać z takiej możliwości.]
Przykładowe pytania
Odpowiedzi zostały przygotowane przez naszego nauczyciela
Czy mamy zobowiązania moralne wobec osób, którym nie wyrządziliśmy krzywdy?
Tak, jeśli możemy zapobiec ich poważnej krzywdzie bez istotnego kosztu. Według Singera obowiązek pomocy wynika z możliwości uratowania życia, a nie z wcześniejszej winy.
Jak Singer uzasadnia moralny obowiązek pomocy ludziom w biedzie?
Singer porównuje pomoc potrzebującym do ratowania tonącego dziecka. Jeśli można ocalić czyjeś życie niewielkim kosztem, trzeba działać, także wobec osób z odległych krajów.
Co oznacza przykład tonącego dziecka u Petera Singera?
To argument pokazujący, że należy pomagać, nawet gdy wiąże się to z drobną stratą osobistą. Ma on dowodzić, że bierność wobec możliwej pomocy jest moralnie niewłaściwa.
Dlaczego uchodźcy mają znaczenie w pytaniu o zobowiązania moralne?
Uchodźcy często uciekają przed wojną, prześladowaniami i klęskami żywiołowymi, więc ich sytuacja jest dramatyczna. Zgodnie z Singerem mamy obowiązek łagodzić ich cierpienie, nawet jeśli nie zawiniliśmy ich losowi.
Jakie działania wobec osób w potrzebie zaleca stanowisko Singera?
Zaleca przekazywanie części dochodu na skuteczną pomoc, wspieranie organizacji charytatywnych i wolontariat. Pomoc jest szczególnie uzasadniona wtedy, gdy dla nas koszt jest niewielki, a dla innych decyduje o przetrwaniu.
Oceń:
Zaloguj się aby ocenić pracę.
Zaloguj się