Zależność losów państwa od osoby władcy w "Odprawie posłów greckich" Jana Kochanowskiego

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 18.01.2024 o 11:58

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 11.01.2024 o 16:04

W znaczący sposób historia dowodzi, że losy państwa są w dużym stopniu uwarunkowane przez osobę władcy. Jego decyzje, charakter, zarządzanie, dyplomacja czy też umiejętności militarne stanowią o sile, stabilności i trwałości państwa. Fenomen ten odzwierciedlony jest także w literaturze, która częstokroć portretuje przywódców i ich wpływ na kształtowanie się dziejów. Ofiarowując bliższą uwagę "Odprawie posłów greckich" Jana Kochanowskiego, dostrzegamy interesujące paralele do tezy o zależności losów państwa od osoby władcy. W niniejszej rozprawce postaram się przeanalizować, w jaki sposób Kochanowski ukazuje tę zależność, odwołując się do dziejów mitycznej Troi i jej rządzących.

"Odprawa posłów greckich" to dramat napisany na bazie legendy o wojnie trojańskiej, uważanej w ówczesnej kulturze europejskiej za historyczne wydarzenie. Praca Kochanowskiego przyjmuje perspektywę ówczesnych Polaków, stawiając w centrum uwagi postaci Priama – władcy Troi – oraz jego synów, zwłaszcza Hektora, który odgrywa kluczową rolę w dramacie. Władca i książęta zgodnie z utworem powinny być przykładem dla obywateli, a ich działanie lub bezczynność kierują losami kraju.

Priam, jako monarcha Troi, posiada ogromną moc nad swoim narodem, ale również odpowiada za jego bezpieczeństwo i dobrostan. Kiedy więc Grecy domagają się zwrotu porwanej Heleny, Priam stoi przed wyborem, który ma fundamentalne znaczenie dla całego państwa. Z jednej strony jego syn, Parys, który porwał piękną Helenę, nie chce poddać się żądaniom Greków, z drugiej strony Hektor, wizjoner i wojownik, rozumiejący konsekwencje odrzucenia prośby Greków. Priam, nie ulegając męstwu Hektora, poddaje się słowom Parysa. W ten sposób, zabrakło mu roztropności, gdyż ulega słabościom, przekonaniom i marzeniom swojego młodszego syna. To właśnie ta decyzja – brak stanowczości i odwagi, aby przeciwstawić się Grecji, nawet kosztem utraty syna – pociągnęła za sobą serię wydarzeń, które doprowadziły do ostatecznej klęski i zagłady miasta. Kochanowski pokazuje tu, jak decyzje władcy mogą być zgubne dla całego państwa, jeśli nie są podyktowane roztropnością i dalekowzrocznością.

Hektor, z kolei, bystry i odważny, jest portretowany jako przywódca, który rozumie stanowisko Greków i dostrzega sens w unikaniu zbędnej wojny. Jego postawa, rozwaga i umiejętność przewidywania konsekwencji stanowią podporę dla racjonalnego myślenia i postępowania. Gdyby Hektor nim był na miejscu Priama, losy Troi mogłyby potoczyć się inaczej. Ten kontrast pomiędzy postawami Priama i Hektora stanowi kluczowy punkt przedstawienia przez autora zależności losów państwa od decyzji władcy.

Można zatem zaryzykować twierdzenie, że według perspektywy prezentowanej przez Kochanowskiego w "Odprawie posłów greckich", kraj i jego przyszłość są bezpośrednio uzależnione od jakości władzy sprawowanej przez monarchy. Obraz zwycięskich Greków prowadzonych przez roztropnego Agamemnona dodatkowo wzmacnia tę tezę. Zdecydowanie władcy, ich charakter, postawy i uczynki wpływają na los ich narodów, czego Troja stała się tragicznym przykładem.

Literatura, historie mityczne i realne wydarzenia historyczne jednogłośnie potwierdzają, że cierpienie lub dobrobyt ludzi w ludzkich społecznościach jest często efektem działań tych, którzy znajdują się na ich czele. "Odprawa posłów greckich" stanowi doskonałą ilustrację tych prawidłowości, ukazując dramatyczne skutki błędów w decyzjach władcy dla losów całego państwa.