Tragedia Sofoklesa "Antygona" - konflikt dwóch racji

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 20.01.2024 o 14:25

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 12.01.2024 o 16:21

W trakcie analizy tragedii Sofoklesa "Antygona" stajemy przed koniecznością zrozumienia konfliktu pomiędzy dwiema sprzecznymi racjami – z jednej strony mamy Antygonę, broniącą boskich praw i pokazującą ogromną odwagę moralną w jej działaniu, a z drugiej Kreona, króla, który stanowczo broni porządku państwowego i świeckiego prawa. W centrum tej rozprawki stoi pytanie: która z postaw jest bardziej zasługująca na poparcie? Choć obie postawy mają swoje uzasadnienie, argumenty na rzecz wyboru postawy Antygony i stanowiska, które reprezentuje, wydają się być silniejsze.

Antygona, postać o niezwykle wyrazistym charakterze, nie tylko w obronie praw boskich podejmuje kroki, by godnie pochować swojego brata Polinika, ale wychodzi również naprzeciw wartościom ludzkim, takim jak miłość, rodzina i szacunek dla bliskich, nawet za cenę własnego życia. Jej wybór jest odważny, a przy tym głęboko moralny. Stawia się przeciwko surowemu zakazowi Kreona, który zabrania pochówku zdrajcy, jakim według niego jest Polinik. Antygona kładzie nacisk na obowiązek moralny i religijny, który ma pierwszeństwo nad prawem świeckim. W ten sposób staje się symbolem wierności wartościom ponadczasowym.

Z drugiej strony Kreon, reprezentujący władzę państwową, broni swojej decyzji o zakazie pochówku Polinika jako akty prawnego wyznaczenia granic między lojalnością wobec państwa a buntem. Kreon obstaje przy poglądzie, że państwo musi być chronione za wszelką cenę, nawet kosztem ludzkich uczuć i więzi. Jego racja zdaje się mieć podstawy w logicznym i rzeczowym myśleniu o stabilności kraju i potrzebie poszanowania prawa.

Mimo to Kreon dostrzega jedynie aspekt polityczny swoich decyzji, ignorując ich konsekwencje na poziomie humanitarnym. Jego zasady mogą wydawać się chłodne i nieelastyczne, a co za tym idzie – okrutne. Nie jest to postawa, która w pełni uwzględnia istotne potrzeby społeczeństwa, gdyż niszczą one głęboko zakorzenione ludzkie wartości. Kreon swą sztywnością i niezrozumieniem spraw ludzkich prowadzi ostatecznie do katastrofy własnej rodziny.

Warto również rozważyć fakt, że tragedia antyczna zwykle służyła jako forma moralnej i społecznej edukacji. Przykład Antygony uczy, że wartości boskie i moralne są ponadczasowe i powinny być traktowane jako nadrzędne wobec przemijających praw stanowionych przez człowieka. To silny argument na rzecz wyboru postawy Antygony jako tej, która jest moralnie i etycznie słuszna.

Reasumując, konflikt dwóch racji w tragedii Sofoklesa "Antygona" odzwierciedla wieczne zmagania między prawem stanowionym przez człowieka a naturalnym poczuciem sprawiedliwości i moralności. Choć postawa Kreona ma swoje uzasadnienie w ochronie porządku państwowego, to jednak postawa Antygony, która stawia na pierwszym miejscu prawa boskie i ludzką godność, wydaje się nie tylko bardziej uprawnione moralnie, ale także uniwersalne w swej wartości. W ciągu wieków ludzkość nie raz potwierdziła, że prawa i porządki ludzkie są zmienne i nie zawsze sprawiedliwe, natomiast wartości moralne i etyczne, za którymi podążała Antygona, pozostają niezachwiane. W tym sensie postawa Antygony, mimo jej tragicznego końca, może być odbierana jako modelowa, wskazująca na potrzebę poszukiwania równowagi między prawem a moralnością.