Postawy człowieka wobec ojczyzny w dramacie "Wesele" Stanisława Wyspiańskiego oraz innej dowolnej literaturze

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 23.10.2023 o 17:40

Postawy człowieka wobec ojczyzny to temat, który od wieków inspiruje twórców literatury i sztuki. W dramacie "Wesele" Stanisława Wyspiańskiego ten motyw jest szczególnie wyraźny i wciąż aktualny. Wyspiański, ukazując polskie społeczeństwo z przełomu XIX i XX wieku, stawia wiele ważnych pytań o patriotyzm, tożsamość narodową oraz odpowiedzialność obywatelską. Aby lepiej zrozumieć te kwestie, warto zestawić "Wesele" z innym dziełem literackim, które również porusza temat patriotyzmu - z "Konradem Wallenrodem" Adama Mickiewicza.

"Wesele" Stanisława Wyspiańskiego to dramat pełen symboli i aluzji, które ukazują różnorodność postaw wobec ojczyzny. Akcja dramatu odbywa się podczas wesela inteligenta z krakowskiego środowiska z chłopką. Już sama ta sytuacja jest symboliczna, przedstawiająca próbę zjednoczenia dwóch warstw społecznych. W kontekście postaw wobec ojczyzny najbardziej znaczące są postacie takie jak Pan Młody, Gospodarz, czy Dziennikarz, ale również te mniej bezpośrednio kojarzone z tematem jak Chochoł czy Wernyhora.

Pan Młody, przedstawiciel inteligencji, jest nieco oderwany od spraw narodowych, jego fascynacja kulturą ludową wydaje się powierzchowna. Reprezentuje on postawę może nie obojętną, ale na pewno niedostatecznie zaangażowaną. W jego fascynacji światem wiejskim jest coś ulotnego i niekonsekwentnego, co można interpretować jako brak prawdziwej, głębokiej refleksji nad losem ojczyzny.

Z kolei Gospodarz to postać bardziej zanurzona w temacie narodowym. Jego rozmowa z Wernyhorą, legendarnym prorokiem, który przynosi mu złoty róg, to moment kluczowy dla całego dramatu. Róg symbolizuje szansę na zjednoczenie narodu i odzyskanie niepodległości. Jednak Gospodarz nie potrafi sprostać tej odpowiedzialności, zasypia i przegapia moment, w którym mógłby coś zmienić. Jego postawa symbolizuje zmarnowane szanse oraz brak pełnej gotowości do podjęcia walki o ojczyznę.

Chochoł jest natomiast symbolem stagnacji i marazmu, który ogarnia polskie społeczeństwo. Jego obecność podkreśla niezdolność do skutecznego działania, mimo że naród jest pełen ludzi z potencjałem i wolą walki.

W kontekście analizy postaw wobec ojczyzny "Konrad Wallenrod" Adama Mickiewicza ukazuje zupełnie inny wymiar patriotyzmu, gdzie walka o wolność ojczyzny przybiera formę podstępu i zdrady. Tytułowy bohater, będący Litwinem wychowanym przez Krzyżaków, decyduje się na poświęcenie całego swojego życia w imię ojczyzny. Przywdziewając maskę krzyżackiego rycerza, Konrad Wallenrod infiltruje wrogie szeregi, aby od środka zniszczyć potęgę Zakonu. Jego postawa symbolizuje skrajne poświęcenie i trudne dylematy moralne związane z walką o niepodległość.

W przeciwieństwie do postaci z "Wesela", które często są zbyt zaabsorbowane własnymi problemami, miłością czy życiem codziennym, Konrad Wallenrod prezentuje postawę całkowitego oddania sprawie narodowej, nawet kosztem własnej etyki i ostatecznie życia. Jego działanie stawia pytanie o cenę niepodległości, która dla niektórych może być zbyt wysoka. Właśnie to rozdarcie wewnętrzne czyni z Konrada postać tragiczną, ale i pełną heroizmu.

Porównując oba utwory, widać jak różnorodnie można interpretować pojęcie patriotyzmu. Wyspiański pokazuje braki i niedociągnięcia współczesnych mu Polaków, którzy nie potrafią skoncentrować się na wspólnym celu mimo posiadanej wolności. Mickiewicz zaś przedstawia wizję walki bezpośredniej, heroicznej, nawet wbrew zasadom, co wywołuje refleksję nad granicami moralności w walce o ojczyznę.

Oba utwory, mimo że odmienne w formie i wydźwięku, kierują uwagę czytelnika na fundamentalne pytanie: czym właściwie jest patriotyzm i jaką cenę jesteśmy gotowi za niego zapłacić? "Wesele" i "Konrad Wallenrod" to nie tylko dzieła literackie, ale także głęboka analiza ludzkiej natury wobec wyzwań narodowych, które mimo upływu lat pozostają dla polskiego społeczeństwa wciąż aktualne.