Miejsce rozwoju - przestrzeń upadku. Rozważ ,w jaki sposób miasto może wpływać na losy człowieka i jego decyzje

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 22.01.2024 o 11:47

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 21.01.2024 o 12:13

Miasto – miejsce pełne sprzeczności, gdzie każdy może odnaleźć dla siebie szansę rozwoju oraz równie dobrze może upaść. Jak wielkim polotem są w stanie rozbrzmiewać w sercach mieszkańców betonowe dżungle, a cóż za tajemniczą, mroczną stronę kryją za blaskiem neonów? Obserwatorom naszych czasów, jak i bohaterom literatury nie umknęło, że to właśnie miejska przestrzeń wpływa w znaczny sposób na losy ludzkie, kształtując ich indywidualne ścieżki życiowe oraz ważne, często przełomowe, decyzje.

Rozważmy, w jakim stopniu miasto stanowi tło dla rozwoju i jak równocześnie kształtuje scenografie upadku. Począwszy od „Lalki” Bolesława Prusa, gdzie Warszawa, pełna zgiełku i nowoczesności, staje się dla Stanisława Wokulskiego areną biznesowych sukcesów, ale i spektaklem jego miłosnej klęski. Miasto, jako centrum postępu, daje Wokulskiemu dostęp do nowych możliwości i wzorców zachowań. Wszak to właśnie w tętniącej życiem stolicy zainicjował swoją działalność gospodarczą, która przyszła mu z korzyścią i rozgłosem. Jednak ta sama przestrzeń stworzyła warunki dla patologicznego uwielbienia, jakim obdarzył arystokratkę Izabelę Łęcką, a które w końcu doprowadziło go do decyzji o próbie samobójczej. Dylemat Wokulskiego jawi się jako uniwersalny – w jaki sposób wynieść się ponad miasto i nie dać się pochłonąć przez jego mroczne głębie?

Kolejną literacką ilustracją może być powieść „Ziemia obiecana” Władysława Reymonta. Łódź, jako mekka pragnących wzbogacić się przemysłowców, pokazuje jak łatwo można sięgnąć gwiazd, a zarazem jak szybko można spaść w otchłań moralnego i materialnego upadku. Trzej główni bohaterowie: Polak, Niemiec i Żyd, łącząc siły w industrialnym przedsiębiorstwie, stanowią obraz ambicie wykuwanej przyszłości. Miasto czyni ich bogatymi, lecz zarazem wystawia ich na surową próbę charakteru, na której wielu poległo, popadając w obsesję wynikającą z chciwości i egoizmu.

Przenosząc uwagę na inne dzieła, warto wspomnieć klasykę amerykańskiej literatury - „Wielkiego Gatsby'ego” F. Scotta Fitzgeralda. Nowy Jork lat dwudziestych ubiegłego wieku jest symbolem amerykańskiego snu, gdzie każdy ma szansę na odniesienie sukcesu niezależnie od swojego pochodzenia. Jay Gatsby, choć zaczynał jako biedny chłopak, za sprawą niezliczonych możliwości, jakie oferowało mu wielkomiejskie życie, staje się magnatem zamęczonym luksusem i splendorem. Niemniej jednak, dystans społeczny i niemożność zdobycia serca ukochanej Daisy przypieczętowuje jego tragiczny los.

Ostatnim przykładem może być powieść „Przedwiośnie” Stefana Żeromskiego. Tu również miasto jest areną, na której Cezary Baryka podejmuje kluczowe życiowe decyzje. Odchodzi od komunistycznej idei budowy nowego świata w miastach w Rosji, aby wrócić do Polski. Boryka się z wyzwaniami, jakie stawia przed nim Warszawa lat dwudziestych – miasto pełne kontrastów, gdzie obok siebie istnieją bieda i przepych, szlachetność i nikczemność, a także wewnętrzne rozterki dotyczące wyboru drogi życiowej. Zatem miejsce rozwoju? Czy może przestrzeń upadku? To pytanie wciąż pozostaje otwarte.

Miasta, te wielkie organizmy społeczne i kulturowe, stwarzają niezliczone możliwości rozwoju. To w ich sercach kształtują się kariery, tworzą innowacje, budują się relacje międzyludzkie. Jednak pod tą samą skorupą miejskiej dynamiki, czai się cień upadku – poczucie alienacji, zagubienie wśród tłumu, a czasem degradacja moralna. To dylemat współczesnego świata a zarazem odwieczna zagadka ludzkiej egzystencji, przedstawiana przez literatów na przestrzeni wieków i wciąż aktualna. Miasto jest jak scena – oferuje ról, ale to od aktora zależy, jak ją zagra.