Członkostwo w Unii Europejskiej a konstytucyjne organy władzy publicznej: Opis władzy ustawodawczej

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 25.01.2024 o 14:26

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 23.01.2024 o 19:15

Członkostwo Polski w Unii Europejskiej istotnie wpływa na działanie organów władzy publicznej, w tym również władzy ustawodawczej. Polski system prawny, wzorowany na rozwiązaniach demokratycznych i parlamentarnych, po wejściu do struktur europejskich w 2004 roku, stał przed koniecznością dostosowania swojego działania do wymogów wspólnoty. Z perspektywy lat można już ocenić, jak te zmiany wpłynęły na kompetencje i działalność polskiego parlamentu.

Władza ustawodawcza w Polsce sprawowana jest przez dwuizbowy parlament, składający się z Sejmu i Senatu. Od momentu akcesji do Unii Europejskiej, polski parlament musiał wypracować procedury umożliwiające implementację prawa wspólnotowego do systemu prawa krajowego. To stworzenie nowych mechanizmów kooperacji europejskiej, które z jednej strony są wyrazem suwerenności państwa, a z drugiej podlegają nieuniknionemu wpływowi prawa ponadnarodowego.

Zmiany te dotykają zarówno sfery legislacyjnej, jak i kontrolnej. W sferze legislacyjnej, istotną rolę odgrywa proces transpozycji, czyli wdrażanie dyrektyw unijnych do krajowego porządku prawnego. Nie jest to zadanie trywialne, bowiem wymaga nie tylko technicznego przekładu przepisów, lecz także zachowania spójności z systemem prawnym kraju członkowskiego. Zdarza się, że proces ten wiąże się z koniecznością przeprowadzenia szerokich reform legislacyjnych.

Władza ustawodawcza stoi także przed wyzwaniem dostosowania polskiego prawa do orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Rozstrzygnięcia Trybunału, choć formalnie nie zmieniają polskiego prawa, wyznaczają kierunki jego interpretacji lub konieczność zmiany niezgodnych z prawem unijnym przepisów. Sejm i Senat muszą więc reagować na te wyroki, co w pewnym sensie ogranicza suwerenność narodową w tworzeniu prawa.

W ramach kontroli, parlament przyjął szereg rozwiązań mających na celu monitorowanie wspólnotowego procesu stanowienia prawa. W tym celu funkcjonuje stała Komisja do Spraw Unii Europejskiej, której zadaniem jest ocena zgodności planowanych oraz obowiązujących aktów prawnych UE z interesem narodowym. Komisja ta bada projektowane rozwiązania pod kątem ich wpływu na prawo polskie i może wyrażać swoje opinie oraz rekomendacje.

Kolejnym aspektem działania władzy ustawodawczej są tzw. raporty z realizacji zobowiązań wynikających z członkostwa Polski w Unii Europejskiej. Te kompleksowe dokumenty mają na celu zachowanie transparentności i dają społeczeństwu obraz, jak Polska wypełnia zobowiązania unijne. Stałe informowanie o działaniach w obrębie Unii sprawia, że parlament może efektywnie sprawować nadzór i podejmować odpowiednie działania legislacyjne.

Nie można pominąć także wpływu członkostwa Polski w UE na proces legislacyjny z punktu widzenia prac nad projektami ustaw. Wiele z nich jest obecnie inicjowanych czy modelowanych przez potrzeby wynikające z członkostwa w Unii. To pokazuje, jak głęboko unijne prawodawstwo współkształtuje krajowy porządek prawny.

Podsumowując, członkostwo w Unii Europejskiej znacząco wpłynęło na rolę i funkcjonowanie władzy ustawodawczej w Polsce. Wymusiło ono na prawodawcach nie tylko wprowadzenie wielu nowych rozwiązań proceduralnych, lecz także wymaga ciągłego dialogu i dostosowania do dynamicznie zmieniającego się prawa wspólnotowego. Chociaż może to wydawać się ograniczeniem suwerennych uprawnień parlamentu, nie można zapominać o korzyściach płynących z członkostwa w dobrze funkcjonującej wspólnocie, która stabilizuje prawny ład wewnętrzny państwa i gwarantuje jego obywatelom szereg praw i wolności.