Od bierności do buntu: postawa człowieka wobec problemów rzeczywistości

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 26.01.2024 o 16:22

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 25.01.2024 o 19:54

Dystopijne wizje przyszłości, jakie odnajdujemy w literaturze, często ukazują mechanizmy społeczeństw totalitarnych, które wykorzystując różne środki, dążą do całkowitego podporządkowania się jednostki. W "Roku 1984" George’a Orwella oraz w "Folwarku zwierzęcym" tego samego autora, obserwujemy jak bohaterowie reagują na restrykcyjne i niesprawiedliwe systemy, starając się znaleźć swój własny sposób na opór bądź przetrwanie. Oba utwory kreślą złożoność postaw, jakie człowiek może przyjąć w obliczu sytuacji, z którą się nie zgadza.

W "Roku 1984" jesteśmy świadkami świata, w którym Wielki Brat nadzoruje każdy aspekt życia ludzkiego, ograniczając wolność, zdolność do myślenia i prawo do intymności. Winston Smith, główny bohater powieści, początkowo wydaje się być ponurym, lecz posłusznym obywatelem Oceanii. Jednak pod powierzchnią jego bierności tli się cicha desperacja i niezgoda na narzucony porządek. Jego tajne pamiętniki, zakazane uczucia do Julii czy poszukiwanie prawdy o przeszłości są formami buntu przeciwko wszechobecnemu uciskowi. Winstona cechuje głęboka potrzeba zrozumienia, jak powstała opresyjna rzeczywistość oraz jak można ją przezwyciężyć.

"Folwark zwierzęcy" ukazuje podobną tematykę, lecz w zupełnie innej odsłonie. Tutaj już nie ludzie, a zwierzęta przeciwstawiają się nieludzkiemu traktowaniu przez człowieka – farmera Jonesa. Przewodnikami rewolucji są knury: Napoleon i Snowball. Na początku ich zryw wydaje się być aktem odważnej walki o wolność i równość. Jednak z czasem folwark ulega przemianie w miejsce równie opresyjne, co dawne panowanie człowieka, a może nawet gorsze, gdyż oparte na zdradzie pierwotnych ideałów.

W obu utworach Orwell analizuje, w jaki sposób struktury władzy wpływają na postawy jednostek. Winston Smith, mimo początkowej bierności, przechodzi drogę do buntu i sprzeciwu. Na odmiennej płaszczyźnie zarysowany jest rozwój sytuacji w "Folwarku zwierzęcym", gdzie początkowy zryw ideologiczny zostaje zastąpiony przez despotyzm i manipulację.

Bunt jest prawie zawsze towarzyszem ucisku. Mimo że w "Roku 1984" Winston ostatecznie jest złamany przez system, jego postawa stanowi świadectwo niezłomnej dążności człowieka do zachowania godności i wolności osobistej. Życie Winstona staje się przestrogą przed utratą czujności wobec wszelkich form manipulacji i kontroli.

"Folwark zwierzęcy" pokazuje zaś, że proces przekształcania się bierności w bunt nie zawsze musi prowadzić do pozytywnych zmian. Rewolucja, która miała przynieść wyzwolenie, rodzi nową formę totalitaryzmu. Napoleon, zmieniając się w tyrana, obala mit o nieomylności rewolucji, zwracając jednocześnie uwagę czytelnika na pułapki władzy.

Analizując postawy człowieka wobec problemów rzeczywistości na podstawie "Roku 1984" oraz "Folwarku zwierzęcego", można dojść do wniosku, że bunt jest wrodzoną reakcją na nieszczęście i ucisk, a jego oblicze jest tak różnorodne, jak różnorodni są ludzie i okoliczności, w jakich muszą funkcjonować. Orwell stawia pytania o granice kompromisu, o moment, w którym pokora przeradza się w akceptację zła i poddanie, a także ostrzega przed zbytnią wiarą w ideologie, które mogą stać się równie groźne, co walka, przeciwko której zostały wykorzystane. Ta złożona analiza postaw jednostkowych wskazuje na ciągłą potrzebę czujności i gotowości do stawiania oporu w obliczu nieprawości, ale jednocześnie przypomina o potrzebie ostrożności, aby nie stać się tym, przeciw czemu się walczy.