Decyzje w przełomowych momentach życia w literaturze

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 2.02.2024 o 21:14

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 1.02.2024 o 19:00

Decyzje podejmowane w kluczowych momentach ludzkiego życia niejednokrotnie są wyznacznikami charakteru, dojrzałości oraz systemu wartości. W literaturze często zobrazowane są momenty, w których bohaterowie stają przed wyborami kształtującymi dalsze losy - nie tylko ich, ale i innych. Analizując utwory „Kordian”, „Balladyna”, „Dziady” część III Adama Mickiewicza oraz „Lalkę” Bolesława Prusa, można prześledzić różnorodność decyzji i czynniki, które na nie wpływają.

Juliusz Słowacki w „Kordianie” przedstawia protagonistę, który staje przed wyborem patriotycznego czynu, mającego doprowadzić do wyzwolenia Polski spod zaborów. Próba zamachu na cara, będąca wymyślona przez Kordiana, ostatecznie kończy się niepowodzeniem, nie ze względu na aspekty organizacyjne, lecz na wewnętrzne względy moralne bohatera. Kordian, stojąc na skraju dokonania decydującego czynu, przeszkadza sobie na chwilę refleksji. Właśnie w tej chwili dochodzi do przebudzenia, dostrzega w sobie brak gotowości na dokonanie tak drastycznego kroku. Decyzję Kordiana kształtują zarówno jego dojrzewająca świadomość etyczna, jak i względy humanitarne – nie jest w stanie zabić człowieka, nawet w imię najszczytniejszych idei.

Podobnie złożona problematyka wyborów osobistych prezentuje się w dramacie „Balladyna” Juliusza Słowackiego. Balladyna, skuszona wizją własnej władzy i bogactwa, decyduje się na popełnienie zbrodni – zabija własną siostrę Alinę. Rządzą ją względy ambicji i pragnienie wyrwania się z ubóstwa. Decyzja bohaterki jest rezultatem wpływu niskich pobudek, takich jak zazdrość, chciwość i dążenie do władzy za wszelką cenę. Wybory Balladyny to ciemna strona ludzkiej natury – jest to obraz, w którym widać, jak łatwo ulegamy pokusie i jak prowadzi ona do zguby.

„Dziady” część III Mickiewicza to kolejna historia, gdzie podejmowane decyzje mają wielkie znaczenie. Konrad w wielkim monologu wypowiada się przeciwko niesprawiedliwości świata, lecz jego postanowienia mają charakter bardziej duchowy i filozoficzny niż bezpośrednio działający. To Duch, który przesyła mu nadzieję, jest kluczowym czynnikiem wyboru, który się dokonuje. Konrad decyduje się na duchową rewolucję, na twórczą walkę z opresją, ale pragnie to uczynić, angażując moce nadprzyrodzone. To nie tyle praktyczne czyny, ile wiara w idee i ideale stanowi tu o wyborach.

Sytuacja Stanisława Wokulskiego, głównego bohatera powieści „Lalka” Bolesława Prusa, jest odmienna. Spotyka on się z dylematem miłości i społecznego statusu. Przed nim staje wybór: miłość do Izabeli Łęckiej wobec silnie zakorzenionej klasy społecznej i jej aprobacie czy też poczucie własnej wartości i godności. Wokulski, mimo wielokrotnych prób zdobycia miłości i uznania Izabeli oraz elity, ostatecznie decyduje się na inną ścieżkę – wycofuje się z życia społecznego, przywłaszczając sobie życie wewnętrzne i naukę. Jego wybory podkreślają wagę indywidualnego szczęścia nad próżnym dążeniem do akceptacji.

W literaturze polskiej widać, że na decyzje w przełomowych momentach życia wpływa szereg czynników, takich jak własne przekonania, emocje, presja społeczna, moralność oraz duchowość. Bohaterowie literaccy, choć z różnych epok i kontekstów, stawiają czoła swojemu przeznaczeniu, często ukazując uniwersalną walkę z dylematami, których rozwiązania są ekspresją ich najgłębszych wartości oraz słabości.