Cisza: Wartościowy stan otoczenia czy oznaka pustki i braku życia?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 8.02.2024 o 21:22

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 8.02.2024 o 20:17

Cisza bywa interpretowana na wiele sposobów w zależności od kontekstu, w jakim się pojawia. Dla jednych jest to pożądany stan, który sprzyja kontemplacji, odpoczynkowi i koncentracji, dla innych może być niepokojącym symbolem samotności lub stagnacji. Kluczowe jest, aby zrozumieć, w jaki sposób cisza odgrywa rolę w życiu człowieka oraz w jakiej mierze wpływa na kondycję psychiczną i emocjonalną. Zawarte w lekturze "Nad Niemnem" Elizy Orzeszkowej rozważania na temat ciszy oraz związane z tym opisy przyrody i stanów ducha bohaterów, pozwolą nam głębiej zastanowić się nad wartością ciszy w kontekście odpoczynku i wyciszenia, a także jej możliwymi negatywnymi aspektami.

W "Nad Niemnem" cisza towarzyszy bohaterom w wielu kluczowych momentach ich życia. Przyroda w dziele Orzeszkowej jest niczym tło, na którym rozgrywają się losy postaci. Jest obecna zarówno w chwilach radości, jak i w tych pełnych zadumy. Przemyślenia Justyny Orzelskiej na tle zamilkniętego krajobrazu, który ma w sobie coś ze stanu zawieszenia, pozwalają nam zrozumieć głębię i potrzebę odnalezienia wewnętrznego spokoju, której doświadcza bohaterka. Jej wyciszenie zdaje się odpowiadać harmonii natury, co pozwala na głębsze dostrzeżenie piękna świata, a także otwiera przestrzeń na rozważania i introspekcję.

Z drugiej strony, cisza w "Nad Niemnem" może być odbierana jako oznaka stagnacji i braku postępu. Nastrojowe pejzaże i ucieczka w świat przyrody bywają przeciwwagą dla realizmu życiowych decyzji i zobowiązań, co Orzeszkowa wyraźnie akcentuje na przykładzie różnych postaw społecznych i osobistych bohaterów. Jan Bohatyrowicz, żyjący w zgodzie z przyrodą, pokazuje, że cisza i spokój wiejskiego życia, choć pożądane, mogą być również barierą w dążeniu do zmiany i rozwoju.

Zatem cisza, choć na pierwszy rzut oka może wydawać się pozytywnym aspektem życia, to analiza jej obecności w literaturze i rzeczywistości skłania do refleksji nad jej dwoistym charakterem. Z jednej strony warto podkreślić, jak ważne dla zdrowia psychicznego i fizycznego jest umiejętne korzystanie z chwil spokoju. W dzisiejszym świecie pełnym hałasu, przekazu medialnego i ciągłej aktywności, cisza staje się dobrem luksusowym. Pozwala zatrzymać się i na chwilę oderwać od zgiełku, jest przestrzenią dla regeneracji i odbudowy własnych sił. Cisza jest niezbędna, aby móc przetworzyć doświadczenia, emocje i wiedzę, na co dzień gromadzoną w nieustającym tempie.

Z drugiej strony nie można zapomnieć, że nadmiar ciszy bywa sygnałem wycofania, izolacji od społeczeństwa, a nawet depresji. Cisza, w której nie odnajdujemy żadnego echa naszych działań lub kontaktu z innymi ludźmi, może stać się ciężarem i symbolem pustki. Łagodny szum drzew na wietrze w "Nad Niemnem" może być kojący, ale gdy nagle ustanie, taka zmiana nastroju przyrody może wywołać w odbiorcy uczucie niepokoju.

Podsumowując, cisza w literaturze, tak jak w życiu, ma swoje pozytywne i negatywne oblicza. W "Nad Niemnem" Elizy Orzeszkowej staje się ona zarówno symbolem harmonii i odpoczynku, jak i wyrazem stagnacji i izolacji. Oczywiste jest, że zarówno stan ciągłego hałasu, jak i permanentnej ciszy nie są korzystne dla człowieka. Umiar i równowaga między momentami ciszy a aktywnej obecności w świecie wiodą do zdrowego życia psychicznego i społecznego. W harmonijnym połączeniu obu stanów można odnaleźć przepis na dobre życie, w które uwierzyła i które przedstawiła w swoim dziele Orzeszkowa.